Khi cha mẹ lên mạng để gần con

21h tối, trong căn bếp nhỏ ở Thụy Điển, Mai Anh (hiện theo học thạc sĩ tại Đại học Gothenburg) đang loay hoay chuẩn bị bữa tối nhanh gọn một mình.

Khoảng cách lấp đầy qua khung hình nhỏ

Mỗi lần nấu ăn, Mai Anh lại tranh thủ chụp vài tấm hình đăng lên mạng để mẹ xem.

Đổi lại thỉnh thoảng chị cũng bật cười ấm áp khi thấy mẹ đăng ảnh chậu hoa mình trồng trước nhà đã nở rộ.

"Nhiều hôm học mệt, có lúc đang ngồi trên tàu mà thấy ảnh mẹ đăng là tự nhiên tủm tỉm cười, cảm giác gần gũi như đang ở nhà vậy.

Có hôm mình bận không kịp trả lời tin nhắn, nhưng nhìn ảnh mẹ cũng biết mình đang học hay đi chơi" - Mai Anh vui vẻ kể mục đích lên mạng là để gia đình biết thông tin về nhau, yên tâm và yêu thương nhau hơn.

Những ngày đầu sống ở đất nước xa lạ, Mai Anh luôn có cảm giác chông chênh và nhớ nhà.

Đặc biệt lúc ăn cơm một mình, cô lại nhớ cơm nhà mẹ nấu và những câu chuyện tỉ tê đủ thứ trên đời. Mỗi lần như vậy, cô mở mạng lên để xem lại những tấm ảnh mẹ đăng.

Bà Lĩnh (56 tuổi, ngụ phường Lê Thanh Nghị, Hải Phòng), mẹ Mai Anh, chia sẻ trước đây bà chỉ dùng mạng xã hội để cập nhật tin tức. Nhưng từ ngày con du học, bà tập xài nhiều hơn để gần con hơn mỗi ngày.

"Bữa con về nước, con mở ảnh bên đó cho tôi xem, rồi nảy ra ý chỉ tôi dùng mạng để theo dõi cuộc sống của con mỗi ngày cho đỡ nhớ. Con ngồi chỉ tôi từng chút một - từ cách kết bạn, chụp ảnh đăng lên, viết chữ, trả lời tin nhắn đến thả tim. Học một lúc là tôi quen tay", bà Lĩnh vui vẻ khoe.

Điều khiến Mai Anh bất ngờ là "mẹ khá xì tin", tiếp cận công nghệ rất nhanh vì muốn nhìn thấy chị mỗi ngày.

"Chỉ cần chụp rồi đăng là con có thể xem được ở nhà có gì mới. Tôi chụp lại gửi cho con đỡ nhớ nhà, khi thì chậu hoa nở, lúc là mấy con thú cưng. Đôi khi cũng quên, nhưng tôi luôn cố gắng gửi nhiều nhất có thể", bà Lĩnh chia sẻ.

"Lần đầu thấy con đăng ảnh, tôi xúc động vô cùng. Cảm giác như con mở lòng, tin tưởng và xem mình như một người bạn đồng hành. Nhìn hình con gửi, tôi như đang trải nghiệm cùng con đi du học mỗi ngày", bà nói.

Cầu nối tình thân

Tương tự, bà Phượng (49 tuổi, Phú Thọ), trong mỗi lần gia đình sum họp, đều tranh thủ lưu lại những khoảnh khắc ấm áp và đăng lên để cô con gái cưng đang du học tại Mỹ có thể phần nào cảm nhận được nhịp sống ở nhà và yên tâm về nhau hơn.

Tự nhận thấy bản thân là người sống khép kín, không hay giao tiếp với người khác, nên trước ngày đi du học, Kỳ Duyên (19 tuổi), con bà Phượng, chủ động cài đặt ứng dụng và tạo tài khoản cho mẹ.

Sau đó, bà Phượng cũng mày mò tạo tài khoản và nhờ con hướng dẫn kết bạn.

Duyên cho biết càng lớn chị càng không hay đăng hình lên mạng cho tất cả mọi người thấy đời sống riêng tư, mà chọn cách kín đáo hơn để mẹ có thể thấy hình ảnh cuộc sống đời thường của chị. Theo chị, đây là cách lên mạng có trách nhiệm để gia đình gần gũi, hiểu biết và yêu thương nhau hơn.

Còn chị Kim Yên (22 tuổi, Trường đại học Thương mại) cũng lên mạng như một "cầu nối" giúp bố mẹ biết thêm về đời sống thường ngày của mình. "Hồi mới nhập học, bố mẹ ít chủ động hỏi thăm vì sợ làm phiền. Còn mỗi lần gọi về, mình cũng không biết nói gì nhiều. Sau này mình hay đăng ảnh đi học để bố mẹ coi", Yên kể.

Thật ra không phải phụ huynh có thể hòa nhập vào thế giới của con ngay tức khắc. "Ban đầu tôi cũng chẳng biết gì. Chỉ đến khi trong những lần trò chuyện, con vô thức nhắc về một câu chuyện cụ thể thì dần dần tôi mới vào xem nhiều hơn" - ông Trọng Tiến (64 tuổi, Phú Thọ), bố Yên, bày tỏ.

Yên kể có lần chị tham gia sự kiện và nhận được hộp quà bánh kẹo Tết. Ngày về thăm nhà, chị hí hửng mang hộp quà ra để tạo bí mật tặng bố mẹ, và bố mẹ cũng "phối hợp" mừng rỡ đón nhận.

Nhưng sau đó chị mới vỡ lở rằng thật ra bố mẹ đều biết món quà từ trước. Hóa ra, bố Yên đã nhìn thấy chị đăng hộp quà kèm chú thích "Mang quà về cho mẹ", ông còn lanh lẹ chụp màn hình gửi luôn cho vợ. Yên cảm thán: "Lúc đó mình vui vì biết bố vẫn thi thoảng vào xem mình đăng gì".

Kỳ Duyên cười tít mắt: "Ít vào dùng thế thôi, chứ bố vào là mình biết ngay. Vì mỗi lần như thế, bố sẽ bày tỏ cảm xúc liên hoàn các bài đăng của mình, yêu thương lắm nha".

Giờ đây niềm vui nhỏ mỗi ngày của Kỳ Duyên đến từ những lời hỏi thăm "Hôm nay đi chơi hả con?", "Trời lạnh không con?" của bố mẹ qua từng bức ảnh được chia sẻ trong không gian riêng tư của mẹ con.

Sống xa nhà, cô càng cảm nhận hơn sự quan tâm thầm lặng và yêu thương con cái của ba mẹ nhờ công nghệ.

Cũng như các bạn đã trưởng thành khác, cô không có thời gian và không muốn sa đà vào những chuyện vô bổ, nhảm nhí trên mạng xã hội. Họ chỉ sử dụng nó cho việc học hành, cho người thân với sự trách nhiệm và tình yêu thương...

Theo bà Chế Dạ Thảo, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Phát triển năng lực người học Trường đại học HUTECH, việc cha mẹ sử dụng mạng cùng con đã tuổi trưởng thành có thể trở thành "vùng chạm" tích cực trong mối quan hệ gia đình.

Điều này góp phần xóa bỏ rào cản công nghệ và khoảng cách thế hệ, khi cha mẹ chủ động bước vào "sân chơi" của con, từ đó giúp con cái cảm thấy được thấu hiểu và gần gũi hơn. Tuy nhiên, hiệu quả chỉ thực sự rõ rệt khi sự đồng hành diễn ra tự nhiên, tinh tế, tránh tạo cảm giác bị giám sát hay áp lực.

Bên cạnh đó, những khoảnh khắc được chia sẻ tức thời cũng giúp cha mẹ và con cái cảm nhận như đang "hiện diện" cùng nhau dù ở hai không gian khác biệt, qua đó tăng sự kết nối, niềm tin và cảm giác an tâm về mặt cảm xúc trong mối quan hệ gia đình.

Hiện nhiều phụ huynh cũng đặc biệt quan tâm ý kiến cấm trẻ vị thành niên như dưới 16 tuổi vào mạng xã hội. Ông Hoàng Văn Mỹ (phường Bảy Hiền, TP.HCM) kể mình vẫn đang kết nối trên mạng với con trai 20 tuổi du học tại Anh.

"Theo dõi trang của con ngày hai lần vào sáng và tối, tôi yên tâm sức khỏe con thế nào, việc học hành, cảm xúc ra sao. Ngược lại, con tôi cũng biết tình hình gia đình ở quê hương", ông Mỹ kể.

Tuy nhiên, ông khẳng định với con gái 14 tuổi đang học lớp 8 ở TP.HCM thì ông hạn chế tối thiểu con dùng mạng xã hội.

"Bởi con út tôi còn nhỏ, chưa đủ nhận thức trước nhiều mặt trái trên mạng. Tôi và nhiều phụ huynh khác ủng hộ ý kiến cấm trẻ vị thành niên xài mạng xã hội như nhiều nước đã làm", ông Mỹ cho biết.

Thầy giáo Nguyễn Xuân Thiệu (tỉnh Tây Ninh) có con gái đang du học thạc sĩ tại Canada, cũng kể rằng nhờ các nền tảng mạng, vợ chồng ông và con gái như vẫn đang ở bên nhau mỗi ngày với các hình ảnh, lời chia sẻ ấm áp, trực tiếp.

"Tuy nhiên với các cháu nhỏ tuổi trong gia đình, tôi đều hạn chế, thậm chí không cho vào mạng xã hội. Tâm sinh lý các cháu còn non nớt rất dễ bị tổn thương, dễ nhiễm những mặt trái tiêu cực tràn lan trên mạng hiện nay".