Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 3, sáng 10/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 5/2026.
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đã có nhiều đổi mới trong cách làm, xây dựng báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội.
Trong thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để nâng cao chất lượng báo cáo dân nguyện, vì Mặt trận nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân rộng, thực hiện Quyết định số 217-QĐ/TW của Bộ Chính trị về việc ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (Ảnh: Media Quốc hội).
Hai cơ quan cần phối hợp chặt chẽ, định kỳ tổ chức cuộc họp hàng tháng để nâng cao chất lượng báo cáo công tác dân nguyện, phản ánh đúng tình hình.
Ghi nhận việc giải quyết, trả lời kiến nghị cử tri đạt tỉ lệ cao, 99,1% kiến nghị gửi đến Kỳ họp thứ 10 đã được giải quyết và trả lời, Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, cần đánh giá thực chất có đúng như vậy không, hay chỉ là chuyển đơn rồi coi như đã giải quyết; phải phân loại xử lý rõ ràng ở cấp nào, ngành nào, địa phương nào; tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, sử dụng AI trong tiếp nhận, xử lý đơn thư.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, trong thời gian tới công tác dân nguyện phải sâu hơn, không thể chỉ dừng lại ở tiếp dân, xử lý đơn, chuyển kiến nghị.
"Dân nguyện phải nâng tầm, trở thành kênh cảm nhận sớm lòng dân, là hệ thống cảnh báo chính sách, là thước đo chất lượng của quản trị quốc gia", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Trong thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, công tác dân nguyện cần quan tâm thực hiện 5 yêu cầu: Đó là không được để công tác dân nguyện đi sau bức xúc của dân; các cơ quan của Quốc hội phải chủ động nắm sớm, phân tích sớm, cảnh báo sớm.
Tiếp đó, trả lời kiến nghị cử tri phải thực chất hơn. Hiện tỉ lệ trả lời cao là đáng ghi nhận, nhưng thước đo cuối cùng không phải là có văn bản trả lời, mà là vấn đề có được tháo gỡ không, người dân có thấy thấu tình, đạt lý không?
Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu giám sát dân nguyện phải chọn đúng điểm nghẽn. Không chỉ thực hiện giám sát theo chương trình, kế hoạch, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn ĐBQH thấy vấn đề nào nổi cộm có thể thực hiện giám sát trực tuyến, tại cơ sở để nắm tình hình, có báo cáo kết quả giám sát "đúng" và "trúng".
Quang cảnh phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội).
Yêu cầu nữa là phải phân loại rõ vụ việc. Vụ việc còn căn cứ thì phải giải quyết dứt điểm, không né tránh. "Vụ việc đã giải quyết đúng pháp luật, hết thẩm quyền, không có tình tiết mới thì phải kiên trì vận động, đồng thời giữ nghiêm kỷ luật, không để kéo dài gây mất an ninh, trật tự", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Đồng thời, cần nâng chất lượng báo cáo dân nguyện. Báo cáo tổng hợp tình hình là tốt, song phải chỉ ra cho được xu hướng, nguyên nhân, địa chỉ trách nhiệm, kiến nghị xử lý và cơ chế theo dõi sau kiến nghị. Kiến nghị tháng trước phải được đôn đốc, đánh giá trong tháng sau; xây dựng danh mục, phụ lục. "Có thể báo cáo ít nhưng phải có danh mục, rõ địa chỉ cơ quan, đơn vị", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị, với những vấn đề được nêu trong báo cáo, Chính phủ, các địa phương tiếp tục có các giải pháp để giải quyết; đồng thời tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, kịp thời cung cấp thông tin chính xác để tạo sự đồng thuận cho xã hội.
Về công tác tiếp nhận xử lý đơn thư, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Dân nguyện và Giám sát tiếp tục rà soát kết quả giải quyết đơn thư, bảo đảm thực chất; tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, sử dụng AI trong tiếp nhận, xử lý đơn thư; lưu ý việc phân loại đơn thư hạn chế việc trùng lặp.
Bà cũng đề nghị Ủy ban Dân nguyện và Giám sát nghiên cứu đổi mới cách trình bày báo cáo theo hướng tăng phân tích, giảm liệt kê và tập trung nhận diện các nhóm vấn đề nổi lên, vụ việc có nguy cơ phức tạp, kéo dài.
Tiếp tục hoàn thiện quy trình giám sát xử lý đơn thư theo hướng chặt chẽ, thống nhất, công khai minh bạch và đẩy mạnh số hóa và ứng dụng phần mềm.
