Công ty quốc phòng Đức Stark, với trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Ukraine, đang đề xuất sử dụng xuồng không người lái (USV) Vanta để đối phó với "hạm đội bóng tối" chuyên chở dầu Nga hoạt động tại Biển Baltic.
Vanta, ra mắt lần đầu vào tháng 9/2025, là sản phẩm kết hợp giữa kinh nghiệm chuyên sâu của Ukraine trong lĩnh vực drone hải quân tại Biển Đen với công nghệ hiện đại của Đức.
Vanta, đặc biệt là phiên bản Vanta 6 dài 6 mét, được thiết kế với nhiều tính năng vượt trội. Chiếc USV này có tầm hoạt động lên đến 910 hải lý (khoảng 1.685 km), tốc độ vượt 45 hải lý/giờ (khoảng 83 km/h) và khả năng mang tải trọng module lên đến 200 kg, bao gồm cả nền tảng phóng UAV. Tổng trọng lượng của xuồng khoảng 2,5 tấn.
Điểm nổi bật nhất của Vanta là hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp phân tích dữ liệu vệ tinh và giám sát hàng hải. Nhờ đó, USV có khả năng phát hiện các tàu nghi vấn ngay cả khi các tàu đó tắt bộ phát đáp tín hiệu (transponder) – một thủ thuật phổ biến của "hạm đội bóng tối".
Hệ thống phân tích dữ liệu vệ tinh, so sánh với tín hiệu giao thông hàng hải và có thể theo dõi mục tiêu trong thời gian dài, cung cấp giám sát liên tục.
Xuồng không người lái Vanta là sản phẩm kết hợp giữa kinh nghiệm chuyên sâu của Ukraine trong lĩnh vực drone hải quân với công nghệ hiện đại của Đức. Ảnh: European Security & Defence
"Hạm đội bóng tối" là mạng lưới các tàu chở dầu cũ kỹ, thường thay đổi cờ và chủ sở hữu để né tránh lệnh trừng phạt phương Tây đối với dầu Nga kể từ xung đột ở Ukraine.
Sự hiện diện của chúng tại biển Baltic không chỉ gây rủi ro môi trường mà còn đe dọa an ninh khu vực, đặc biệt khi kết hợp với các sự cố dưới đáy biển và nhiễu GPS.
Các quốc gia châu Âu đang quan tâm học hỏi kinh nghiệm thực chiến của Ukraine trong việc sử dụng hệ thống không người lái trên biển để kiểm soát những mối nguy hiểm như vậy.
Stark nhấn mạnh rằng Vanta sẽ thay thế một phần vai trò của nhân sự trong giám sát và kiểm soát hàng hải, đồng thời có thể thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu nếu cần.
Theo ông Maksym Cherkis, Giám đốc điều hành Stark tại Ukraine, kinh nghiệm thực tiễn độc đáo của Ukraine trong môi trường chiến đấu thực tế đang được các đối tác châu Âu nghiên cứu để tăng cường an ninh tại biển Baltic và khu vực Bắc Âu.
Sự hợp tác này dự kiến sẽ được chính thức hóa tại Hội nghị Quốc tế về Quốc phòng Hải quân, dự kiến sẽ diễn ra tại Kiev vào ngày 8-9/6. Hội nghị sẽ quy tụ đại diện từ Ukraine, Đức và các nước Bắc Âu, Baltic để thảo luận việc tích hợp kinh nghiệm drone hải quân Ukraine vào hệ thống giám sát của các nước đối tác.
Vanta không chỉ giúp theo dõi tàu mà còn nâng cao nhận thức tình huống hàng hải, góp phần tăng cường an ninh và khả năng răn đe khu vực.
Stark khẳng định drone hải quân này sẽ hỗ trợ chính quyền các nước kiểm soát tốt hơn tình hình trên biển, đặc biệt trong bối cảnh các vụ việc như Thụy Điển bắt giữ tàu của "hạm đội bóng tối" gây tràn dầu.
Việc chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm từ Ukraine sang châu Âu qua dự án Vanta thể hiện xu hướng hợp tác mới trong lĩnh vực quốc phòng hải quân.
Với khả năng giám sát thông minh và linh hoạt, xuồng không người lái Vanta của Đức hứa hẹn trở thành công cụ quan trọng giúp các nước Baltic đối phó hiệu quả với các thách thức an ninh mới nổi.
Minh Đức (Theo Defense Express, USM)
