Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/5 cho biết cuộc gặp của ông với Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva tại Nhà Trắng đã diễn ra "rất tốt đẹp", đồng thời ca ngợi người đồng cấp là người "rất năng động".
"Vừa kết thúc cuộc gặp với Luiz Inácio Lula da Silva, vị Tổng thống rất năng động của Brazil. Chúng tôi đã thảo luận nhiều chủ đề, bao gồm thương mại và đặc biệt là thuế quan", ông Trump viết trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình.
"Cuộc gặp diễn ra rất tốt đẹp. Các đại diện của chúng tôi dự kiến sẽ gặp nhau để thảo luận về một số yếu tố quan trọng. Các cuộc gặp bổ sung sẽ được lên lịch trong những tháng tới, nếu cần thiết", Tổng thống Mỹ nói thêm.
Năm ngoái, ông Trump đã áp thuế 50% đối với các sản phẩm của Brazil, thuộc hàng cao nhất trong số các mặt hàng nhập khẩu của Mỹ, cáo buộc nước này đang tiến hành một cuộc "săn phù thủy" chống lại cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, một đồng minh nổi bật của ông Trump.
Sau đó, ông Trump đã rút lại hầu hết các loại thuế, bao gồm cả thuế đánh lên thịt bò và cà phê của Brazil, một phần nhằm giúp hạ nhiệt giá cả thực phẩm ở Mỹ.
Vào tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ các loại thuế toàn cầu mà ông Trump áp đặt theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977, loại bỏ nhiều loại thuế còn lại.
Các sản phẩm của Brazil vẫn phải chịu thêm thuế 10%, sẽ hết hạn vào tháng 7. Nhưng trong những tuần gần đây, Brazil đã cho thấy những dấu hiệu rằng hàng xuất khẩu của nước này có thể bị áp thuế mới liên quan đến cuộc điều tra theo Mục 301 về các hành vi thương mại không công bằng.
Ông Trump và ông Lula đã gặp nhau vào tháng 10 năm ngoái tại Malaysia bên lề Hội nghị thượng đỉnh Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 47, một cuộc gặp được ông Trump mô tả là "một cuộc gặp tốt đẹp".
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva. Ảnh: NDTV
Cuộc gặp kéo dài 3 tiếng tại Nhà Trắng ngày 7/5 cũng được ông Lula mô tả là tích cực. Ngoài việc thảo luận vấn đề thương mại song phương và thuế quan, ông Lula nói với các phóng viên rằng ông đã một lần nữa trao cho Tổng thống Mỹ thỏa thuận năm 2010 về vấn đề hạt nhân Iran mà Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ đã làm trung gian ban đầu.
"Tôi đã trao nó cho ông Trump một lần nữa", ông Lula nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo tại Đại sứ quán Brazil ở Washington, DC.
"Lần thứ hai, tôi đã trình bày với ông ấy thỏa thuận mà Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ đã làm trung gian vào năm 2010 liên quan đến vấn đề hạt nhân Iran".
Ông cho biết, Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ đã thuyết phục được Iran chấp nhận một thỏa thuận sửa đổi liên quan đến việc không sản xuất vũ khí hạt nhân, mà theo ông đã bị lãnh đạo Mỹ và EU lúc bấy giờ phá hoại.
"Đáng tiếc là, khi chúng tôi hoàn tất thỏa thuận đó, tôi không hiểu tại sao Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ là ông Barack Obama và EU – và phần còn lại của thế giới – lại quyết định gia tăng áp lực lên Iran; có lẽ vì các bên làm trung gian cho thỏa thuận là... những quốc gia không thuộc nhóm các cường quốc toàn cầu", nhà lãnh đạo Brazil nói.
Thỏa thuận do Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil làm trung gian năm 2010 – theo đó Iran đồng ý vận chuyển 1.200 kg uranium làm giàu (70% lượng dự trữ của nước này) sang Thổ Nhĩ Kỳ để đổi lấy nhiên liệu lò phản ứng dùng cho y tế, thể hiện khả năng của Ankara và Brasília trong việc tìm ra các giải pháp thực tế.
Tương tự như đề xuất của Nhóm Vienna (gồm Mỹ, Nga, Pháp và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế - IAEA), thỏa thuận do Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil làm trung gian đã bị Mỹ và các cường quốc khác bác bỏ vì cho là không đủ. Sau đó, họ đã áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Tehran.
Căng thẳng ở Trung Đông leo thang sau khi lực lượng Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28/2. Tehran đã trả đũa Israel và các đồng minh của Mỹ ở Trung Đông bằng cách đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng, eo biển Hormuz.
Một thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian đã bắt đầu vào ngày 8/4, nhưng các cuộc đàm phán ở Islamabad đã không đạt được thỏa thuận nào.
Sau đó, ông Trump đã gia hạn thỏa thuận ngừng bắn vô thời hạn. Vài ngày sau, Mỹ bắt đầu áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, tuyên bố rằng điều này gây thiệt hại cho nền kinh tế của Tehran khoảng 450 triệu USD mỗi ngày.
Minh Đức (Theo Anadolu, TRT World)
