Trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu leo thang, Thủ tướng Friedrich Merz đã lên tiếng làm rõ về quyết định của Tổng thống Donald Trump về rút khoảng 5.000 quân khỏi Đức.
Theo ông Merz, động thái này không liên quan đến mâu thuẫn cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo mà xuất phát từ quan điểm dài hạn của ông Trump về trách nhiệm an ninh.
"Tôi phải chấp nhận rằng Tổng thống Mỹ có quan điểm khác với chúng tôi về một số vấn đề. Nhưng điều đó không làm thay đổi niềm tin của tôi rằng thực tế người Mỹ vẫn là đối tác quan trọng của chúng ta", ông Merz nói với đài truyền hình công cộng ARD trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng vào cuối ngày 3/5.
Người đứng đầu chính phủ ở Berlin cũng khẳng định mạnh mẽ rằng "không có mối liên hệ nào" giữa việc ông chỉ trích chính sách của Mỹ tại Iran và thông báo rút quân của Lầu Năm Góc.
Ông Merz cho biết, ông từng đặt câu hỏi về kế hoạch rút lui của Mỹ ở Trung Đông và nhận xét Washington đang bị "làm bẽ mặt" trong các cuộc đàm phán với Iran. Đáp lại, Tổng thống Trump gọi ông Merz là nhà lãnh đạo "kém hiệu quả". Dù vậy, Thủ tướng Đức vẫn kiềm chế, tránh để tranh cãi cá nhân ảnh hưởng đến quan hệ đồng minh.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Ảnh: Getty
Theo Reuters và CNN, quyết định rút quân của Mỹ phản ánh lập trường nhất quán của ông Trump từ nhiệm kỳ đầu. Ông Trump nhiều lần chỉ trích châu Âu, đặc biệt là Đức, không đóng góp đủ cho an ninh chung và kêu gọi các nước châu Âu phải tự chịu trách nhiệm lớn hơn.
Việc rút 5.000 quân khỏi Đức, căn cứ lớn nhất của Mỹ tại châu Âu – cùng với việc hủy kế hoạch triển khai tiểu đoàn tên lửa tầm xa Tomahawk theo kế hoạch được người tiền nhiệm của ông Trump phê duyệt – được xem là bước đi cụ thể hóa quan điểm này.
Thủ tướng Merz giải thích rằng ông Trump chưa bao giờ cam kết với kế hoạch tên lửa này. Nhà lãnh đạo Đức cũng lưu ý Mỹ hiện có thể chưa đủ nguồn lực cho một số hệ thống vũ khí. "Nếu tôi không nhầm, hiện tại người Mỹ cũng không có đủ số lượng đó", ông nói.
Đồng thời, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius gọi động thái rút quân là "có thể dự đoán được" và nhấn mạnh nhu cầu củng cố "trụ cột châu Âu" trong NATO.
Tính đến tháng 12/2025, còn khoảng 36.000 quân Mỹ tại Đức – so với 250.000 vào đỉnh điểm Chiến tranh Lạnh), theo dữ liệu của Lầu Năm Góc.
Theo ông Elbridge Colby, một quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc, Washington muốn tập trung vào những thách thức "mà chỉ có sức mạnh của Mỹ mới có thể đóng vai trò quyết định" ở châu Á và khu vực bán cầu của mình.
Ông Colby nói thêm rằng Mỹ đang yêu cầu "các đồng minh nỗ lực hơn nữa để tăng cường và đảm nhận trách nhiệm chính trong việc phòng thủ thông thường của châu Âu".
Từ góc nhìn của Mỹ, ông nói, "không có gì chống lại châu Âu trong tầm nhìn này. Ngược lại, nó phản ánh hy vọng và thực sự là niềm tin vào khả năng hành động mạnh mẽ và quyết liệt của châu Âu".
Một số người châu Âu lại nhìn nhận vấn đề này khác – như một sự mất mát tinh thần đoàn kết và mục tiêu chung.
Ví dụ, phản ứng trước thông tin rút quân, phát biểu hôm 2/5, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nói: "Mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là sự tan rã liên tục của liên minh chúng ta. Tất cả chúng ta phải làm mọi điều cần thiết để đảo ngược xu hướng thảm họa này".
Minh Đức (Theo Reuters, CNN)
