
Một phần Tu Thôn đã có điện lưới và sẽ được nhanh chóng phủ khắp để phát triển - Ảnh: TRẦN MAI
Điện về thắp lên kỳ vọng tương lai bớt gập ghềnh hơn cho cộng đồng người Ca Dong nơi đây.
Ngày xuân, chúng tôi cùng cán bộ xã Măng Bút vào thăm bà con Tu Thôn. Đường bê tông mới mở uốn lượn, những mái nhà sàn hiện ra giữa lưng chừng núi.
Sống giữa vùng chồng lấn địa giới, trắng hạ tầng
Vừa vào đến nơi, chị Nguyễn Thị Xíu bật bóng điện nhà lên, hồ hởi nói: "Nhà tôi có điện rồi, mừng lắm". Đến nay, 35 hộ dân và hai điểm trường mầm non, tiểu học tại cụm dân cư 3B (nhánh 1) đã được đấu nối điện lưới quốc gia. Những bóng đèn đầu tiên sáng lên trong sự xúc động của người dân.
Trong ký ức người già, Tu Thôn là quê hương đã gắn bó từ đời cha ông. Họ phát nương làm rẫy, dựng nhà bên sườn núi, cuộc sống tách biệt. Thế nhưng, sự tách biệt ấy kéo dài quá lâu đã biến Tu Thôn thành "vùng trắng hạ tầng" đúng nghĩa.
Thôn không điện lưới, không sóng điện thoại, giao thông đi lại khó khăn. Đêm buông xuống, ánh sáng duy nhất từ bếp củi. Trẻ con học bài bên ánh lửa leo lét. Tin tức bên ngoài đến rất chậm, chỉ qua lời kể của người đi chợ xa hay cán bộ thôn ghé thăm.
Cô gái Nguyễn Thị Xíu cười hạnh phúc khi lần đầu nhà sáng ánh đèn điện lưới quốc gia - Ảnh: TR.NGUYÊN
Ánh điện về bản, kéo theo kỳ vọng năm mới
Niềm mong mỏi có điện lưới quốc gia của dân Tu Thôn chỉ thành hiện thực vào những ngày giáp Tết Nguyên đán 2026. Sau chỉ đạo của tỉnh Quảng Ngãi, ngành điện lực khảo sát, triển khai cấp điện trước cho cụm dân cư thuận lợi. Những cột điện được dựng lên, đường dây kéo qua từng triền dốc.
Tối hôm đóng điện, cả thôn như thức cùng ánh sáng. "Nhà nào cũng bật đèn sáng trưng. Bà con đứng ngắm, nhìn mãi không chán. Có người còn gọi hàng xóm qua xem cho vui", ông Quân cười kể. Với họ, ánh điện không chỉ giúp sinh hoạt thuận tiện, mà còn mang lại cảm giác được "hòa vào cuộc sống chung" của miền xuôi.
Có điện, trẻ con có ánh sáng ổn định để học bài. Người lớn bắt đầu nghĩ đến chuyện sắm thêm ti vi, tủ lạnh, quạt điện. Những sinh hoạt tưởng chừng rất bình thường ở nơi khác, nhưng với Tu Thôn lại là dấu mốc đổi thay.
Ánh điện về bản được xem là bước khởi đầu cho chặng đường dài hơn. Điều người dân mong mỏi không chỉ có điện ở vài cụm dân cư mà phủ khắp toàn thôn. Quan trọng hơn, họ kỳ vọng nút thắt chồng lấn địa giới sớm được tháo gỡ.
Qua nhiều lần họp dân, phần lớn bày tỏ mong muốn chuyển hộ khẩu về xã Măng Bút - nơi họ đã sinh sống, canh tác nhiều thế hệ. "Về bên nào cũng được, miễn là được chăm lo đời sống. Nhưng ở đây là nhà cửa, đất đai bao đời, bỏ đi thì không đành" - ông Nguyễn Thanh Chim, trưởng thôn Tu Thôn, chia sẻ.
Ngoài điện, dân Tu Thôn mong có thêm đường nội thôn kiên cố, sóng điện thoại ổn định và các mô hình sinh kế phù hợp như trồng quế, cau, cây ăn quả, nuôi bò, trồng tre lấy măng. Với họ, phát triển không phải điều gì quá lớn lao, mà là những đổi thay đủ để con cái có điều kiện học hành, người lớn bớt nhọc nhằn mưu sinh.
Theo Chủ tịch UBND xã Măng Bút Đỗ Thanh Trà, việc kéo điện về Tu Thôn chỉ là bước khởi đầu. Muốn đầu tư lâu dài, cần tháo gỡ dứt điểm vướng mắc về hộ khẩu và quản lý dân cư. "Không phải địa phương không muốn đầu tư, mà vướng pháp lý. Người dân không thuộc quản lý thì rất khó bố trí ngân sách", ông Trà nói.
Thời gian qua, chính quyền xã Măng Bút phối hợp với xã Trà Vân nhiều lần họp dân, lắng nghe ý kiến, nguyện vọng. Quan điểm địa phương là không ép buộc, để người dân tự lựa chọn.
"Nếu bà con muốn về xã Trà Vân thì địa phương bên đó bố trí tái định cư. Nếu muốn về Măng Bút, địa phương hỗ trợ làm thủ tục chuyển hộ khẩu và kiến nghị đầu tư hạ tầng", ông Trà cho biết.
Ánh điện đã về trên những nóc nhà sàn đầu tiên của Tu Thôn giữa đại ngàn Măng Bút. Nhưng ánh sáng ấy cũng soi rõ hơn những việc còn phải làm, xóa bỏ chồng lấn địa giới, đầu tư hạ tầng đồng bộ để Tu Thôn không còn là "vùng trắng" trên bản đồ phát triển.

Ông Quân nấu nước bằng ấm điện siêu tốc tiện lợi - Ảnh: TRƯỜNG NGUYÊN
Biến ước mơ thành hiện thực ở Tu Thôn
Ngày 26-1-2026, điện lưới quốc gia chính thức được đóng điện đến 35 hộ dân đầu tiên tại thôn Tu Thôn, xã Măng Bút (tỉnh Quảng Ngãi).
Tu Thôn hiện có 238 hộ dân tại hai cụm 3A (115 hộ) và 3B (123 hộ). Trước mắt, phương án cấp điện được ưu tiên triển khai cụm 3B, nơi dân cư tập trung, gần tuyến giao thông vào khu đầu mối Nhà máy thủy điện Thượng Nam Vao.
Ông Quách Phạm Cường, Giám đốc Công ty Điện lực Quảng Ngãi, nói: "Với trách nhiệm của ngành điện, chúng tôi nỗ lực hết sức thực hiện ngay sau khi có chỉ đạo để đưa điện về Tu Thôn. Nối điện lưới quốc gia về cho bà con là niềm hạnh phúc rất lớn của chúng tôi".
Theo kế hoạch, giai đoạn tiếp theo sẽ tiếp tục đầu tư 1 trạm biến áp 320kVA-22/0,4kV cùng hơn 2,3km đường dây hạ áp với tổng kinh phí cho cả hai giai đoạn gần 1,1 tỉ đồng, nhằm cấp điện cho 85 hộ dân còn lại của cụm 3B trước dịp 30-4. Sau đó, tiếp tục nghiên cứu đưa điện đến các vùng dân cư còn lại ở Tu Thôn.