Nokia đang trải qua giai đoạn định giá lại đáng chú ý. Cổ phiếu Nokia đạt mức cao nhất trong 16 năm, vốn hóa thị trường vượt 600 tỷ USD, tăng hơn 60% từ đầu năm 2026. Động lực đến từ vị trí chiến lược của công ty trong hạ tầng truyền dẫn quang học, được đánh giá như nền tảng không thể thiếu để vận chuyển lượng dữ liệu khổng lồ mà AI tạo ra.
Khi AI, xe tự lái và robot đòi hỏi tốc độ đòi hỏi chất lượng dữ liệu cao hơn, truyền dẫn quang thể hiện ưu thế vượt trội với băng thông rộng hơn, độ trễ thấp hơn và tiêu thụ ít năng lượng hơn trên cùng khoảng cách. Nokia hiện là nhà cung cấp thiết bị quang học lớn thứ 2 thế giới, chỉ sau Huawei. Trong phân khúc công nghệ cáp quang thế hệ tiếp theo XGS-PON, Nokia dẫn đầu toàn cầu với 35% thị phần.
CEO Nokia cho biết 9/10 nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn nhất Bắc Mỹ đã chuyển sang dùng công nghệ của công ty. Năm 2025, mảng mạng quang học của Nokia tăng trưởng 19%, trong đó khách hàng AI và đám mây chiếm 14% doanh thu của bộ phận hạ tầng mạng.
Năm ngoái, Nvidia công bố đầu tư 1 tỷ USD vào Nokia để cùng phát triển AI-RAN và thúc đẩy chuyển đổi sang 6G. Jensen Huang định nghĩa ngành viễn thông là "thị trường trị giá 3.000 tỷ USD". Với Nvidia, sức mạnh xử lý ngày càng tăng đồng nghĩa với việc mạng viễn thông trở thành điểm nghẽn, trong đó độ trễ mạng cao sẽ làm lãng phí năng lực tính toán đắt tiền.
Hành trình từ "Nokia đã chết" năm 2013 đến vị trí hôm nay không phải tình cờ. Khi bán mảng điện thoại cho Microsoft năm đó, Nokia đồng thời âm thầm mua lại toàn bộ cổ phần của Siemens trong liên doanh Nokia Siemens Networks chỉ với 1,9 tỷ USD, đặt nền tảng cho một Nokia hoàn toàn mới.
Năm 2016, Nokia thâu tóm Alcatel-Lucent với 18,26 tỷ USD, qua đó tiếp quản toàn bộ công nghệ truyền dẫn quang học của đơn vị này. Năm 2024, Nokia tiếp tục mua lại Infinera với 2,3 tỷ USD, đưa công ty lên vị trí thứ 2 toàn cầu về thiết bị mạng quang học.
 |
| Nokia hưởng lợi nhờ sự bùng nổ của AI. Ảnh: Bloomberg. |
Ngoài thiết bị, Nokia còn kiếm tiền lặng lẽ từ bằng sáng chế. Công ty sở hữu 7.287 bằng sáng chế liên quan đến công nghệ 5G, chỉ sau Huawei, Qualcomm và LG. Trong giai đoạn 2020-2025, mảng bằng sáng chế đóng góp 0,7-1,4 tỷ USD lợi nhuận mỗi năm, chiếm hơn 30% tổng lợi nhuận của tập đoàn.
Dù vậy, Nokia vẫn đối mặt với thách thức không nhỏ. Mảng viễn thông di động truyền thống đang co lại sau giai đoạn đỉnh điểm xây dựng 5G. Năm 2025, doanh thu Nokia đạt 22 tỷ USD với lợi nhuận ròng 760 triệu USD, thấp hơn đáng kể so với đỉnh 29,5 tỷ USD của năm 2022.
Cạnh tranh trong mảng quang học cũng ngày càng khốc liệt. Song, với nền tảng công nghệ đã xây dựng trong 13 năm chuyển đổi, Nokia đang ở đúng vị trí thuận lợi khi AI bắt đầu đặt ra yêu cầu mới với hạ tầng truyền dẫn toàn cầu.
Bài học từ sự thất bại của Nokia và nhiều thương hiệu lớn.
Thật khó để các chủ doanh nghiệp tưởng tượng mọi thứ có thể bất chợt lật nhào như những gì đã diễn ra với Nokia. Cuốn sách Ảo tưởng của sự bất khả chiến bại giúp độc giả trả lời những câu hỏi như: Phải chăng những mầm mống của thất bại lúc nào cũng hiện hữu trong những thành công lâu bền? Tại sao các công ty lại thất bại ngay cả khi họ đã tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc, kinh nghiệm được đúc kết từ rất nhiều bài học của các doanh nghiệp thành công?
