Các nghị sĩ Nghị viện châu Âu (MEP) ngày thứ Ba đã tiến hành các bước nhằm khôi phục thỏa thuận thương mại giữa EU và Mỹ, lên lịch bỏ phiếu tại ủy ban. Tuy nhiên, mâu thuẫn nội bộ giữa các nhóm chính trị khiến khả năng được toàn thể nghị viện phê chuẩn vẫn chưa chắc chắn, với cả hai mốc tháng 3 và tháng 4 đều được cân nhắc.
Tổng thống Trump tức giận với các đồng minhĐỌC NGAYCác nhà lập pháp EU đã thúc đẩy tiến trình thỏa thuận EU - Mỹ sau nhiều tháng chống lại sức ép từ Washington và Ủy ban châu Âu.
Động thái này mang ý nghĩa quan trọng khi tái khởi động một tiến trình vốn bị đình trệ lâu nay do những bất đồng căn bản giữa Brussels và Washington, càng bị khuếch đại bởi sự khác biệt trong lập trường trên hầu hết các vấn đề, từ thương mại, quy định kỹ thuật số cho đến Greenland và gần đây là Iran.
Thỏa thuận đạt được vào mùa hè năm ngoái giữa Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thống Donald Trump áp mức thuế 15% của Mỹ đối với hàng hóa EU, trong khi châu Âu đồng ý cắt giảm thuế quan của mình xuống 0%. Brussels ban đầu coi đây là kịch bản "ít tiêu cực nhất" trong các phương án xấu.
Bà Ursula von der Leyen và ông Donald Trump (Ảnh: Andrew Harnik/Getty Images)
Sự phản đối của các nghị sĩ trong những tháng gần đây xuất phát từ điều họ cho là chính sách thương mại thiếu nhất quán từ Nhà Trắng, sau khi Mỹ theo đuổi một chương trình nghị sự toàn cầu quyết liệt kể từ "Ngày Giải phóng" năm ngoái. Thỏa thuận cũng rơi vào tình trạng rối ren sau khi Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố các mức thuế "có đi có lại" ban đầu của ông Trump là bất hợp pháp vào đầu năm nay.
Các nhà lập pháp đã đàm phán đến phút chót về một thỏa hiệp, bao gồm điều khoản cho phép EU đình chỉ thỏa thuận trong trường hợp chủ quyền lãnh thổ bị đe dọa. Điều này xuất phát từ các lời đe dọa liên tục của ông Trump nếu các nước châu Âu từ chối để Mỹ tiếp quản Greenland hồi tháng 1, khi căng thẳng liên quan đến vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch lên cao.
Tân lãnh đạo tối cao Iran tuyên bố tiếp tục kiểm soát eo Hormuz
Thuỷ lôi của Iran làm dấy lên lo ngại gián đoạn dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz
Ông Zelensky: Chuyên gia chống UAV của Ukraine đã làm việc tại Qatar, Saudi Arabia và UAEBất định quanh cuộc bỏ phiếu cuối cùng tại Nghị viện
Phán quyết hồi tháng 2 của Tòa án Tối cao Mỹ càng làm gia tăng bất định, khi tuyên bố các mức thuế ban đầu của Mỹ là bất hợp pháp, qua đó đặt dấu hỏi đối với các điều khoản của thỏa thuận đã ký giữa Washington và Brussels. Các mức thuế mới khiến các nghị sĩ, những người phải phê chuẩn thỏa thuận, tiếp tục giữ văn kiện này ở trạng thái "đóng băng" và nhiều lần trì hoãn tiến trình.
Dù Mỹ đã mở cuộc điều tra tuần trước nhằm vào EU với cáo buộc các hành vi thương mại không công bằng, Ủy ban châu Âu vẫn khẳng định khối cần tuân thủ thỏa thuận, và Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic đã nhiều lần kêu gọi các nghị sĩ thúc đẩy bỏ phiếu.
Câu hỏi hiện nay là liệu tiến trình có thể diễn ra đủ nhanh để thỏa thuận được toàn thể Nghị viện châu Âu thông qua trước cuối tháng 3 theo đề nghị của Ủy ban hay không. Các nhóm chính trị vẫn chia rẽ, và phương án lùi sang tháng 4 cũng đang được tính đến.
"Tôi không thích chơi trò chính trị. Giờ chúng ta đã có những cam kết từ Nhà Trắng và mọi thứ chúng ta cần", Zeljana Zovko, trưởng đoàn đàm phán của Nhóm Nhân dân châu Âu (EPP), nói với báo chí tại Brussels, đồng thời cáo buộc một số nghị sĩ cố tình trì hoãn phê chuẩn vì lý do chính trị không liên quan đến nội dung thỏa thuận.
Trong khi đó, Nhóm Xã hội và Dân chủ cùng các lực lượng cánh tả khác muốn có thêm thời gian để thảo luận nội bộ, hướng tới việc hoãn quyết định ít nhất đến tháng 4.
Theo các nguồn tin nội bộ, các nghị sĩ Xã hội chủ nghĩa của Pháp và Italy nằm trong số những người do dự nhất trong việc ủng hộ thỏa thuận, khi họ cho rằng đây chưa phải là lựa chọn tối ưu cho châu Âu trong bối cảnh đối mặt với Tổng thống Donald Trump.
Thế Hải (Theo Euronews, Euobserver)
