Loại củ dại “độc toàn thân”, người Việt không ai ngó trời Tây bán "hái ra tiền"

Có một loại củ có cái tên "chẳng giống ai", xưa bị bỏ quên nay thành đặc sản 250.000 đồng/kg được săn lùng ráo riết. 

Loại củ mang cái tên lạ lẫm này thuộc họ ráy, có nguồn gốc từ vùng Đông Á rộng lớn, bao gồm Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc và các quốc gia Đông Nam Á. Loại củ dại nhắc đến ở đây là củ nưa.

Củ nưa mọc dại nhiều nơi. Ảnh minh họa.

Ở Việt Nam, củ nưa đã được đồng bào các dân tộc miền núi phía Bắc như Lạng Sơn, Quảng Ninh, Hà Giang… trồng và sử dụng từ lâu. Với hàm lượng tinh bột dồi dào, củ nưa từng là nguồn lương thực quý giá, giúp người dân vượt qua những ngày khó khăn.

Không chỉ là món “cứu đói”, củ nưa còn ẩn chứa tiềm năng ẩm thực phong phú. Ngày nay, người ta thường xay củ nưa thành bột để chế biến nhiều món ăn hấp dẫn, ít calo và phù hợp với chế độ ăn lành mạnh. Bột nưa có thể dùng làm mì shirataki, thạch dai giòn, hay kết hợp với các nguyên liệu chay tạo món thanh đạm, tốt cho sức khỏe.

Ngoài ra, bột nưa còn được pha với nước dừa, sữa, chanh thành thức uống giải khát bổ dưỡng, hoặc khuấy với nước dùng trực tiếp như món ăn nhẹ, làm nguyên liệu chế biến bún, mì, trân châu…

Không chỉ ít calo và tốt cho đường huyết, loại củ này còn tạo ra nhiều món ăn ngon miệng, thanh đạm. Đặc biệt, củ nưa Việt Nam giá rẻ lại là đặc sản ưa chuộng tại một số quốc gia châu Á. Tại Trung Quốc, củ nưa từng được bán tới 16 Nhân Dân Tệ/kg (61.000 đồng), mang lại nguồn thu đáng kể cho người trồng. Ngày nay, nhiều nông dân tỉnh Vân Nam trồng củ nưa, vừa cung cấp chất xơ dồi dào, vừa là dược liệu quý trong y học cổ truyền.

Củ nưa có thể được dùng làm thuốc ở cả dạng tươi hoặc dạng khô. Ảnh minh họa.

Theo Đông y, củ nưa có tác dụng hóa đờm, thông kinh lạc, làm ấm tỳ vị, tiêu sưng, tán hạch và trừ phong.

Theo nghiên cứu hiện đại: Theo BS Dương Ngọc Vân – BVĐK Medlatec, củ nưa chứa Konjac Glucomannan, một loại chất xơ hòa tan mà cơ thể gần như không hấp thu. Nó gần như không cung cấp calo nhưng tạo cảm giác no lâu, giúp kiểm soát đường huyết và giảm cholesterol xấu. Nghiên cứu năm 2019 trên chuột tiểu đường cho thấy glucomannan trong củ nưa làm giảm đáng kể cholesterol xấu và lipoprotein mật độ thấp.

Tốt cho hệ tiêu hóa: Củ nưa chứa 97% nước và 3% chất xơ glucomannan, giúp hệ sinh thái đường ruột khỏe mạnh, nuôi dưỡng lợi khuẩn và ngăn ngừa viêm nhiễm.

Hỗ trợ làm đẹp: Glucomannan có thể hỗ trợ điều trị mụn trứng cá, giúp da sáng khỏe và đều màu hơn.

Lưu ý khi sử dụng: Khoai nưa tươi nếu sơ chế không đúng cách có thể gây ngứa do Canxi oxalat và Konjac Glucomannan. Cần gọt vỏ, ngâm nước vo gạo, nước vôi hoặc phèn chua 1–2 tiếng, sau đó nấu kỹ 20–60 phút. Tuyệt đối không ăn sống.

Khuyến cáo: Sử dụng vừa phải, kết hợp rau xanh và đạm hợp lý. Khoai nưa thích hợp chế biến các món hầm hoặc xào nhẹ, đặc biệt trong những ngày đông.

Trúc Chi (t/h)