Hành trình cai nghiện game, mạng xã hội đầy khó khăn - Kỳ 1: Cậu bé ngủ gục ở bệnh viện

K. luôn ủ rũ và ngủ gục ở bệnh viện

Và nói như chính các bậc cha mẹ, bác sĩ, chuyên gia tâm lý, kể cả người trong cuộc thì nó là "cuộc chiến" thật sự. Những câu chuyện cận cảnh ở Việt Nam và kinh nghiệm các nước trong việc giúp con trẻ cai nghiện màn hình điện thoại.

Cậu không giao tiếp với ai, ngay cả người thân bên cạnh. Đôi mắt đờ đẫn và những ngón tay va đập vào nhau trống rỗng. Hôm nay cậu được mẹ và bác đưa tới bệnh viện điều trị chứng nghiện game.

Không thể ở nhà thêm

Trong hành lang chờ kết quả ở Viện sức khỏe tâm thần - Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cậu bé Đ.G.K. lúc nào cũng ngủ gục bên bọc quần áo mẹ chuẩn bị sẵn để cậu nhập viện.

Chị N.T.H., mẹ của K., chạy đi chạy lại chờ bác sĩ gọi lấy kết quả khám bệnh của con. K. được bác trai canh chừng bên cạnh vì cậu có biểu hiện chống đối vào viện nên mẹ phải nhờ người nhà đi cùng. Chị H. và các con hiện đang sống tại phường Hà Đông, Hà Nội.

K. sinh năm 2009, dáng người cao ráo. Cậu mặc bộ đồ đen, lúc nào cũng im lặng, người thân bảo ngồi đâu thì ngồi đấy. Ngồi vài phút thì cậu gục xuống ngủ ở bất kỳ hàng ghế nào trong lúc chờ khám bệnh.

Người mẹ buồn rầu: "Cháu chơi game nhiều quá, bỏ ăn, bỏ học, nằm lì góc nhà. Nếu lấy điện thoại ra khỏi tay thì cháu chống đối, mắt trợn trừng nhìn mẹ, tay chân vùng vằng muốn đánh trả. Tôi rất sợ và lo lắng biểu hiện của cháu. Không thể ở nhà thêm nữa, bận rộn mấy tôi cũng phải đưa cháu vào viện điều trị".

Chị H. đã ly hôn ba năm, đang sống cùng các con trong phòng cho thuê, làm công việc bán hoa quả. Con gái lớn chuẩn bị thi đại học, kế đến là K. và con trai út học cấp II. Một mình chị phải lo kinh tế, chăm sóc ba con do người chồng không đủ khả năng chu cấp.

Theo chị H., từ nhỏ các con ăn ngủ, học hành, giúp mẹ việc nhà, thi thoảng được mẹ cho chơi điện thoại. Trong suy nghĩ đơn giản của chị, hành động cho con chơi điện thoại bình thường như trẻ con những gia đình khác.

"Khác với chị gái và em trai, K. ngày càng ham game. Điện thoại để đâu K. cũng chộp lấy để chơi. Dịch Covid, K. lại được bố mua cho điện thoại, bố chơi game, con cũng chơi"- chị N. kể trong nỗi ân hận pha lẫn bất lực.

Kết quả học tập của K. luôn ở mức yếu. Cậu không thi đỗ vào lớp 10, chị H. phải đăng ký cho con học nghề. Dù vậy, giáo viên trường nghề cũng phản ánh giờ lên lớp K. chỉ ngủ.

Vòng tròn một ngày của K. chỉ có game. Ăn cơm xong chơi game, đi học về chơi game, tối chơi game cho tới sáng. Mẹ giấu điện thoại, nửa đêm K. mò dậy lén lấy điện thoại chơi tiếp.

K. ngày càng lầm lì. Cậu không ra ngoài, không giao tiếp ai, kể cả người nhà. Thậm chí K. không tắm rửa cả tuần. Chị H. phải thúc ép, giúp con vệ sinh thân thể. "Hai năm nay cháu thay đổi tâm tính, mẹ nhắc nhở nhiều thì rất ghét mẹ. Có lần tôi giữ điện thoại không cho dùng nữa, cháu bỏ ăn nhiều ngày để chống đối" - chị H. kể tác hại của game lên con trai.

Chỉ định nhập viện

Đọc kết quả khám bệnh và nghe chị H. kể tình trạng con trai, bác sĩ Nguyễn Thanh Long - khoa điều trị theo yêu cầu - kết luận K. cần nhập viện để điều trị bắt buộc.

"Các chỉ số trí tuệ, trí thông minh của K. vẫn bình thường nhưng chỉ số liên quan đến rối loạn cảm xúc và hành vi lại cho thấy đang có vấn đề rõ ràng rất nặng" - bác sĩ Long phân tích.

Người mẹ ngồi lặng nghe bác sĩ giải thích tác hại chơi game đã tàn phá con: "Cách sống thu mình, không tương tác với xã hội là biểu hiện trầm cảm, loạn thần, K. đều có cả. Nhóm triệu chứng liên quan đến hành vi phá bỏ quy tắc sống, giảm tiếp xúc môi trường bên ngoài và tự cô lập mình.

Nghiêm trọng hơn, K. có những biểu hiện gồng lên khi bị cấm cản và hành động chống trả mẹ rất đáng lo ngại. Qua đánh giá bệnh lý, trường hợp này chúng tôi chỉ định nhập viện điều trị càng sớm càng tốt".

"Tôi cũng mong cháu nhập viện điều trị, bác sĩ cứ chọn cách nào tốt nhất để chữa trị cho cháu", chị H. khẩn cầu.

Cũng vào viện vì nghiện game. Sáng nay khoa bệnh của bác sĩ Long đã khám cho hai trường hợp khác. Trong vấn đề về sức khỏe tâm thần, những ca nghiện, phụ thuộc vào game, mạng xã hội thường kết hợp thêm các rối loạn đồng mắc, nghĩa là cùng mắc thêm những chứng bệnh khác như lo âu, trầm cảm, các rối loạn hành vi ảnh hưởng chức năng cá nhân và xã hội.

Biểu hiện như hạn chế tiếp xúc người khác, tránh hoạt động tập thể, học tập sa sút. Ảnh hưởng về thể chất, trẻ thường mắc các vấn đề bệnh lý cơ thể, như ngồi lâu một tư thế ảnh hưởng đến chuyển hóa, giảm cân hoặc béo phì, cận thị và ngồi sai tư thế mắc bệnh lý xương cột sống.

"Các trường hợp được đưa đến bệnh viện đều đã ở mức độ tương đối nặng, được đánh giá là nghiện và phụ thuộc vào game rồi" - bác sĩ Long cho biết.

Cũng theo ông, không phải trường hợp nào tới khám cũng nhập viện điều trị nội trú. Sau khi có kết quả chẩn đoán, tùy mức độ đồng mắc mà bác sĩ chỉ định nhập viện điều trị hay can thiệp tư vấn tâm lý, kê đơn thuốc, phối hợp điều trị tại nhà. Vì phần lớn trẻ vị thành niên vướng nghiện game vẫn đang độ tuổi học tập, việc điều trị ngoại trú sẽ giúp học tập không bị gián đoạn.

Những trường hợp nặng như con trai chị H. bác sĩ sẽ chỉ định điều trị nội trú: "Điều trị cai nghiện game là một hành trình dài và không dễ dàng"- bác sĩ Long khẳng định.

Bác trai luôn phải trông chừng K. vì cậu có biểu hiện chống đối đến bệnh viện - Ảnh: T.LÊ

Nỗi khó khăn của mẹ

Yêu cầu có người nhà bên cạnh trong hoàn cảnh mẹ đơn thân với ba con nhỏ và một cửa hàng tạo ra kế sinh nhai duy nhất là một thách thức đối với chị H.

Quy tắc của bệnh viện, trong quá trình nhập viện điều trị, bệnh nhân nghiện game và mạng xã hội buộc phải có người nhà ở cùng để chăm sóc. Vì bệnh nhân thường không hợp tác điều trị, có người nhà cùng phối hợp sẽ hiệu quả hơn. Giai đoạn đầu kéo dài khoảng 2-3 tuần, bác sĩ sử dụng cùng lúc hai liệu pháp tâm lý và hóa dược.

Chị H. không biết trước chi phí điều trị, chị chỉ được thông báo chi phí không nhẹ và tùy thuộc tốc độ hồi phục của bệnh nhân. Trong khi nguồn thu duy nhất của chị là cửa hàng hoa quả, mỗi ngày lời 1-2 triệu đồng. "Số tiền này tôi phải chi cho việc thuê nhà, tiền ăn uống sinh hoạt của bốn mẹ con và tiền ăn học của các cháu" - chị H. tính toán.

Nhập viện hay không nhập viện? Chị H. và anh rể nhiều lần cùng nhau ra hành lang bệnh viện thảo luận, cuối cùng chốt phương án lấy thuốc về điều trị tại nhà.

Việc điều trị tại nhà có nhiều khó khăn. Thứ nhất, K. phải hợp tác điều trị, đảm bảo uống thuốc kết hợp với ăn uống, ngủ nghỉ, học tập, giải trí đúng giờ giấc. Việc tách K. ra khỏi điện thoại cần có biện pháp, không cấm ngay mà hạn chế thời gian và giám sát nội dung sử dụng.

"K. sẽ có tâm lý chống đối, bởi trẻ thường phủ định hệ quả game gây ra cho mình vì cảm thấy điều đó là bình thường"- bác sĩ Long tư vấn. Cách để trẻ cai nghiện game được, đầu tiên cần có người thân bên cạnh trẻ. Tạo cho trẻ môi trường hoạt động thể chất, tinh thần lành mạnh để dần tách khỏi điện thoại.

_________________________________________________

Kỳ tới: Những "xác sống" được dìu tới bệnh viện