Liên minh châu Âu (EU) khẳng định sẽ tiếp tục kiên định với chiến lược gia tăng sức ép lên nền kinh tế Nga, trong khi Vương quốc Anh đang gấp rút trấn an các đồng minh rằng những quyết định mới nhất của họ chưa đến mức dỡ bỏ trừng phạt.
Tổng thống Ukraine đưa ra cảnh báo về hành động của NgaĐỌC NGAYChính phủ Anh hôm thứ Ba đã gây ra sự bối rối và thất vọng khi công bố giấy phép không giới hạn thời gian cho phép nhập khẩu dầu diesel và nhiên liệu máy bay được sản xuất từ dầu thô Nga tại các nước khác như Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ - nơi dầu Nga được mua với giá chiết khấu.
Một giấy phép khác cho phép cung cấp các hợp đồng dịch vụ ngắn hạn với các dự án khí tự nhiên hóa lỏng Sakhalin-2 và Yamal LNG của Nga tới tháng 1/2027.
Động thái này khiến Ukraine và các đồng minh châu Âu bất ngờ.
Văn phòng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết, họ đang "trao đổi rất tích cực" với phía Anh để làm rõ chi tiết quyết định. Đặc phái viên về trừng phạt của ông Zelensky, Vladyslav Vlasiuk, cho biết lo ngại tập trung vào "nguồn thu bổ sung" mà Moscow có thể thu được cho ngân sách.
Tại Brussels, Ủy ban châu Âu nhấn mạnh khối này sẽ tiếp tục theo đuổi con đường hiện tại.
"Chúng tôi vẫn cam kết các lệnh trừng phạt đối với nhập khẩu dầu và khí đốt của Nga", bà Paula Pinho, người phát ngôn trưởng của Ủy ban châu Âu, nói hôm thứ Tư. "Chúng tôi cần nhắc lại rằng người Nga không nên được hưởng lợi từ cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông".
Trong khi đó, London cố gắng mô tả vụ việc là một sai sót trong truyền thông.
Chính phủ Anh cho rằng các giấy phép này là cần thiết để từng bước áp dụng lệnh cấm đối với các sản phẩm dầu tinh chế có nguồn gốc từ dầu thô Nga cũng như việc cung cấp dịch vụ hàng hải cho LNG Nga, mà không gây thêm gián đoạn cho nguồn cung năng lượng của nước này - vốn đã chịu áp lực vì eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Trước làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ phe đối lập, Thủ tướng Keir Starmer mô tả các giấy phép là "biện pháp ngắn hạn" nhằm bảo vệ người tiêu dùng Anh.
"Đây hoàn toàn không phải vấn đề dỡ bỏ các lệnh trừng phạt hiện có dưới bất kỳ hình thức nào, và chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các đồng minh về các gói trừng phạt tiếp theo", ông phát biểu trước Quốc hội.
Bộ trưởng Thương mại Chris Bryant đã xin lỗi về cách triển khai "vụng về" của các biện pháp trừng phạt bị làm mềm đi và cam kết sẽ sửa đổi các giấy phép "sớm nhất có thể".
Tạm hoãn lệnh cấm hoàn toàn
Thông tin từ London xuất hiện chỉ một ngày sau khi Washington xác nhận sẽ gia hạn miễn trừ đối với dầu Nga vận chuyển bằng đường biển lần thứ ba trong năm nay, với lý do tạo thêm "sự linh hoạt" cho "các quốc gia dễ tổn thương nhất về năng lượng".
Thông báo của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent được đưa ra trùng thời điểm diễn ra cuộc họp của các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương G7 tại Paris.
Ủy viên Kinh tế EU Valdis Dombrovskis đã chỉ trích mạnh mẽ việc gia hạn này.
"Từ góc độ EU, chúng tôi không cho rằng đây là thời điểm để giảm áp lực lên Nga", ông nói tại Paris, nhắc tới việc giá dầu Urals tăng mạnh.
"Nếu có điều gì cần làm, thì đó là tăng cường áp lực", ông nhấn mạnh.
Hiện Brussels đang cố thuyết phục các đồng minh phương Tây áp đặt lệnh cấm sâu rộng đối với các dịch vụ hàng hải (bao gồm ngân hàng, vận tải biển và bảo hiểm) dành cho tàu chở dầu Nga. Nếu có hiệu lực, biện pháp này sẽ thay thế cơ chế áp trần giá dầu mà G7 áp dụng từ năm 2022.
Nga dồn lực đánh xuyên phòng tuyến Zaporizhzhia, Ukraine gấp rút chặn đà tiến ở KharkivĐỌC NGAYTuy nhiên, Ủy ban châu Âu đang bị kẹt giữa hai luồng lợi ích đối nghịch.
Một bên là Hy Lạp và Malta (hai quốc gia thành viên có lợi ích kinh tế trong lĩnh vực vận tải biển và đăng ký tàu) kiên quyết cho rằng lệnh cấm toàn diện chỉ nên được áp dụng nếu G7 cùng hành động.
Ở chiều ngược lại, Mỹ và Anh (những nước giữ vai trò chủ chốt lần lượt trong lĩnh vực ngân hàng và bảo hiểm) đang điều chỉnh cơ chế trừng phạt để ứng phó với cú sốc do việc đóng cửa eo biển Hormuz gây ra.
Những bất đồng chưa được giải quyết giữa các bên đã đẩy EU vào tình thế đặc biệt: Lệnh cấm được thông qua trên lý thuyết nhưng bị đình lại trên thực tế.
Kết thúc cuộc họp G7, các bộ trưởng tài chính tái khẳng định "cam kết không lay chuyển trong việc tiếp tục áp đặt cái giá nặng nề lên Nga" và để ngỏ khả năng áp dụng "các biện pháp tiềm năng đối với dịch vụ hàng hải", nhưng chưa đưa ra thời gian cụ thể.
Thế Hải (Theo Euronews, Reuters)
