Không lâu sau khi Kiev khôi phục việc vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba cho Slovakia và Hungary, 2 quốc gia thành viên EU vẫn nhập khẩu dầu Nga, máy bay không người lái (UAV/drone) của Ukraine đã tấn công một cơ sở quan trọng của đường ống này nằm sâu trong lãnh thổ Nga và gây ra hỏa hoạn.
Các đám cháy do cuộc tập kích của Ukraine gây ra đã đe dọa khả năng hoạt động trở lại hoàn toàn của hệ thống Druzhba cho các khách hàng ở hạ nguồn, nhưng đến giữa trưa 23/4, mức độ thiệt hại do cuộc tấn công vẫn chưa rõ ràng.
Cụ thể, vào rạng sáng 23/4, các drone Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Gorky gần Nizhny Novgorod, cách biên giới Ukraine khoảng 800 km. Đây là trạm bơm và kho chứa nhiên liệu chiến lược thuộc sở hữu của Transneft, đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển dầu từ miền Trung nước Nga qua Belarus sang châu Âu.
Mặc dù Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã bắn hạ 154 drone trên toàn quốc, các hình ảnh trên mạng xã hội cho thấy ít nhất 3 đám cháy lớn bùng phát tại cơ sở Transneft với cột khói đen cao hàng chục mét.
Hungary dưới thời ông Viktor Orban đã liên kết việc vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba với việc thông qua khoản vay 90 tỷ Euro từ EU cho Ukraine. Ảnh: CNA
Hãng thông tấn độc lập ASTRA của Nga dẫn thông tin từ mạng lưới theo dõi hỏa hoạn toàn cầu FIRMS do NASA điều hành xác nhận đám cháy, đồng thời đưa tin rằng một trong 4 bể chứa nhiên liệu tại địa điểm này đã bị phá hủy hoàn toàn, cùng với những thiệt hại khác mà các kỹ sư tại chỗ vẫn chưa xác định được mức độ.
Cùng đêm đó, lực lượng không quân không người lái của Ukraine cũng tấn công nhà máy lọc dầu Novokuibyshevsk ở vùng Samara và nhiều mục tiêu khác tại các khu vực trên tuyến đầu giao tranh như Feodosia và Melitopol.
Cuộc giao tranh ban đêm giữa drone Ukraine và hệ thống phòng không Nga xung quanh tỉnh Nizhny Novgorod, và các cuộc tấn công gây cháy nhà máy lọc dầu Gorky, diễn ra khoảng 12 tiếng sau khi Tập đoàn MOL của Hungary thông báo việc vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba đã hoạt động trở lại sau hơn 80 ngày đình trệ.
Trước đó, tuyến đường này bị gián đoạn mà phía Ukraine khẳng định là do Nga tấn công hạ tầng trên lãnh thổ Ukraine. Hungary dưới thời ông Viktor Orban đã liên kết việc vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba với việc thông qua khoản vay 90 tỷ Euro từ EU cho Ukraine.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 21/4 tuyên bố rằng việc sửa chữa thiệt hại đối với các cơ sở của đường ống Druzhba bên trong Ukraine đã hoàn tất và việc vận chuyển dầu qua đường ống này đến Slovakia và Hungary đã được nối lại.
Với việc cả Budapest và Bratislava đều xác nhận bắt đầu nhận được dầu qua đường ống Druzhba, các nhà lãnh đạo EU ngày 23/4 đã thông qua nước cuối cùng để tiến tới giải ngân khoản vay 90 tỷ Euro này cho Kiev.
Trước đó, phát biểu với các phóng viên tại Bratislava ngày 22/4, Thủ tướng Slovakia Robert Fico cho rằng việc Ukraine "sửa chữa" đoạn đường ống dẫn dầu Druzhba qua lãnh thổ mình chỉ diễn ra sau khi có những tín hiệu thuận lợi về khoản vay.
Trong những bình luận được đăng tải trên trang Facebook cá nhân cùng ngày, ông Fico cho biết lòng tin giữa Bratislava và Kiev rất yếu và bày tỏ lo ngại rằng, nếu Ukraine thực sự nhận được khoản vay, việc cung cấp dầu qua đường ống Druzhba cho châu Âu có thể bị gián đoạn một lần nữa.
Minh Đức (Theo Kyiv Post, Kyiv Independent)
