Đề xuất Thủ tướng quy định hỗ trợ trong trường hợp đặc biệt, đảm bảo quyền lợi người có đất thu hồi

Một khu đất phân lô ở Thủ Đức, TP.HCM (ảnh minh họa) - Ảnh: Q.Đ.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có tờ trình Chính phủ đề xuất bổ sung dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai vào chương trình lập pháp của Quốc hội năm 2026. Dự kiến thời gian trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua dự án luật này tại kỳ họp tháng 10-2026 theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết việc sửa đổi Luật Đất đai dự kiến tập trung vào hai nhóm nội dung lớn. 

Thứ nhất, nhóm các nội dung đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số. 

Thứ hai, nhóm các nội dung quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cải cách hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Theo đó một số nội dung đáng chú ý đã được đề xuất sửa đổi, bổ sung, cụ thể:

Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất trồng lúa: Sửa đổi theo hướng cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất trồng lúa vượt hạn mức giao đất nông nghiệp mà đã có dự án đầu tư theo quy định của pháp luật thì không phải lập phương án sử dụng đất trồng lúa.

Bồi thường trong trường hợp đặc thù: Cần bổ sung thẩm quyền cho Thủ tướng Chính phủ quy định hỗ trợ trong trường hợp đặc biệt, phù hợp tình hình thực tế, đảm bảo quyền lợi cho người có đất thu hồi, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án quan trọng quốc gia, dự án khẩn cấp.

Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất: Cần có chính sách giải quyết như cho phép công nhận quyền sử dụng đất đối với các trường hợp có giấy tờ mua bán viết tay từ ngày 1-7-2014 đến nay (có vi phạm do không thực hiện chuyển quyền theo đúng quy định của pháp luật); 

Đất sử dụng vào mục đích nông nghiệp do lấn chiếm thì giải quyết như trường hợp khai hoang; đất giao trái thẩm quyền thì giải quyết giống nhau đối với cả trường hợp có nhà và không có nhà.

Về chế độ sử dụng đất của một số loại đất như đất nông nghiệp trong cùng thửa đất ở của hộ gia đình, cá nhân, đất thương mại dịch vụ thuộc dự án bất động sản có thời hạn lâu dài.

Đồng thời, cần rà soát đề xuất mở rộng chính sách khuyến khích cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong khu công nghệ cao, theo hướng UBND cấp tỉnh căn cứ vào tình hình thực tế tại địa phương có trách nhiệm bố trí quỹ đất dành cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo để tiếp tục thể chế chính sách về phát triển kinh tế tư nhân.