“Chiếc ô hạt nhân” Pháp mở rộng tới quốc gia châu Âu thứ 9

Pháp và Na Uy vừa mở ra một bước tiến quan trọng trong hợp tác an ninh châu Âu với việc Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere chứng kiến lễ ký kết Thỏa thuận Narvik. 

Phát biểu tại cuộc hội đàm với ông Stoere ở Paris ngày 27/5, ông Macron nhấn mạnh rằng thỏa thuận thiết lập nguyên tắc hỗ trợ lẫn nhau giữa hai nước.

"Thỏa thuận này thiết lập nguyên tắc tương trợ lẫn nhau giữa hai nước chúng ta", ông Macron nói.

Nhà lãnh đạo Pháp cho rằng trước những mối đe dọa đối với châu lục, châu Âu cần mạnh mẽ và chủ quyền hơn. Việc tăng cường quan hệ đối tác với Na Uy là minh chứng rõ nét cho cam kết này.

Tuy nhiên, phần quan trọng nhất của thỏa thuận lại không phải là điều khoản phòng thủ song phương. Tín hiệu chính trị thực sự là Oslo đang tham gia vào cuộc thảo luận của Paris về "răn đe hạt nhân".

Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Paris, ngày 27/5/2026. Ảnh: Getty

Theo thỏa thuận được ký ngày 27/5, Na Uy sẽ bắt đầu các cuộc đàm phán tham gia khuôn khổ "răn đe hạt nhân tiền phương", cho phép các đối tác châu Âu tham gia sâu hơn vào lập kế hoạch hạt nhân chiến lược của Pháp.

Động thái này báo hiệu sự chuyển dịch của Na Uy, một quốc gia từ lâu đã kiên định theo chủ nghĩa Đại Tây Dương và phụ thuộc rất nhiều vào NATO và "chiếc ô hạt nhân" của Mỹ, hướng tới hợp tác quốc phòng chặt chẽ hơn trong khuông khổ châu Âu.

Pháp hiện là quốc gia duy nhất của Liên minh châu Âu (EU) và nằm trong số rất ít quốc gia trên "cựu lục địa" sở hữu vũ khí hạt nhân. Paris cũng đang mở rộng hợp tác chiến lược với nhiều đồng minh.

Trước Na Uy, đã có 8 quốc gia đã tham gia "chiếc ô hạt nhân" của Pháp, bao gồm Đức, Ba Lan, Hà Lan, Thụy Điển, Đan Mạch, Bỉ, Hy Lạp và Vương quốc Anh.

Đối với Na Uy, đây là một phần của chiến lược rộng lớn hơn nhằm đa dạng hóa các quan hệ đối tác an ninh. Na Uy là thành viên NATO nhưng không phải thành viên EU.

Thủ tướng Stoere khẳng định bảo đảm an ninh chính cho quốc gia Bắc Âu vẫn là liên minh quân sự NATO và cam kết hạt nhân của Mỹ. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận năng lực hạt nhân của Pháp góp phần vào tư thế răn đe tổng thể của NATO.

"Khả năng của Pháp là một đóng góp quan trọng cho thế trận răn đe của NATO, điều này rất quan trọng đối với chúng tôi", ông Stoere nói.

Đồng thời, Oslo hiểu rõ rằng họ phải tăng cường quan hệ với các cường quốc châu Âu chủ chốt. Do đó, trong những tháng gần đây, Na Uy cũng đã ký các thỏa thuận quốc phòng với Đức và Vương quốc Anh.

Các quốc gia Baltic đang theo dõi sát sao quá trình này và bày tỏ sự quan tâm đến sáng kiến răn đe hạt nhân của Pháp. Dù Estonia, Latvia và Litva cùng Phần Lan vẫn thận trọng về các vấn đề hạt nhân, xu hướng này cho thấy châu Âu đang chuẩn bị cho một môi trường an ninh phức tạp hơn.

Thỏa thuận Narvik giữa Na Uy và Pháp không chỉ dừng lại ở khía cạnh hạt nhân mà còn bao gồm hợp tác toàn diện: Tác chiến hỗn hợp, an ninh hàng hải, không gian, an ninh mạng, hỗ trợ Ukraine và hợp tác công nghiệp quốc phòng.

Hai bên cam kết hỗ trợ lẫn nhau trong lĩnh vực quân sự, bao gồm lập kế hoạch, huấn luyện và phối hợp nhanh chóng trong khủng hoảng.

Minh Đức (Theo Defence24, Straits Times)