Cuối tuần qua, căng thẳng tại Trung Đông leo thang khi Mỹ và Israel triển khai chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran, bao gồm các đợt không kích nhắm tới mục tiêu quân sự và một số đầu mối lãnh đạo cấp cao. Đáp lại, Iran phóng tên lửa và UAV về phía Israel cũng như các căn cứ liên quan đến hiện diện quân sự Mỹ trong khu vực.
Khu vực Trung Đông bước vào trạng thái báo động cao khi các đợt tấn công đáp trả tiếp tục xuất hiện.
Các nhà phân tích cho rằng, tác động lớn nhất về mặt kinh tế nằm ở rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới - trở thành tâm điểm theo dõi, do bất kỳ gián đoạn nào tại đây đều có thể đẩy giá dầu, chi phí vận tải và tâm lý phòng thủ của thị trường tăng mạnh.
Trong bối cảnh đó, các kênh đầu tư đứng trước sự phân hóa rõ rệt khi dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang tài sản trú ẩn, đồng thời thận trọng hơn với những tài sản có độ rủi ro cao.
Theo VNDirect, vàng là kênh tài sản có triển vọng tích cực khi giá vàng có thể bật tăng mạnh trong ngắn hạn và hướng trở lại vùng đỉnh cũ 5.500 - 5.600/ounce do nhà đầu tư ưu tiên phân bổ vào các tài sản trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, đà chốt lời có thể nhanh chóng diễn ra nếu xung đột có dấu hiệu hạ nhiệt và các bên quay trở lại bàn đàm phán. Trong trung hạn, ngoài yếu tố xung đột Trung Đông, triển vọng giá vàng vẫn sẽ được hỗ trợ từ xu hướng giảm sự phụ thuộc vào đồng USD, đa dạng hóa nguồn dự trữ của các ngân hàng trung ương trên toàn cầu (đặc biệt từ khối BRICS), và thâm hụt ngân sách và nợ công lớn của Mỹ.
Kênh tài sản an toàn tiếp theo là USD vì có thể tăng giá trong ngắn hạn nhờ vị thế tài sản trú ẩn an toàn và việc Mỹ là nước xuất khẩu ròng năng lượng. Đồng thời, lo ngại về rủi ro lạm phát có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trì hoãn thêm việc giảm lãi suất điều hành, hỗ trợ cho xu hướng của đồng USD.
Dù vậy trong trung hạn, đồng USD sẽ chịu những tác động trái chiều. Một mặt, việc Fed trì hoãn việc cắt giảm lãi suất điều hành do nguy cơ lạm phát tiềm ẩn có thể hỗ trợ cho xu hướng của đồng USD. Mặt khác, xung đột leo thang và kéo dài, rủi ro lạm phát bùng phát trở lại có thể tác động tiêu cực tới sức mua của người tiêu dùng Mỹ và làm giảm tốc nền kinh tế. Triển vọng nền kinh tế Mỹ yếu đi có thể gây sức ép ngược lại lên đồng USD.
Ngược lại, kênh tiền số/bitcoin trong ngắn hạn ngày càng ít được coi là kênh trú ẩn an toàn mà diễn biến giống tài sản có rủi ro cao (như cổ phiếu), nên trong bối cảnh hiện tại, đây được đánh giá là kênh đầu tư tiêu cực, nhà đầu tư có xu hướng dịch chuyển tài sản sang các kênh trú ẩn an toàn truyền thống khác như vàng, USD.
Trong trung hạn, theo các chuyên gia VNDirect, xu hướng của tiền số sẽ chịu tác động từ 4 yếu tố chính. Thứ nhất là thanh khoản toàn cầu và chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn trên toàn cầu do tiền kỹ thuật số như bitcoin có độ nhạy bén lớn với thanh khoản. Thứ hai là các cải cách pháp lý mở đường cho tiền kỹ thuật số. Thứ ba là tốc độ phát triển của blockchain và môi trường công nghệ. Thứ tư là yêu cầu từ các quỹ đầu tư phân bổ với mục đích đa dạng hóa đầu tư.
Cổ phiếu cũng là kênh tài sản không mấy tích cực ở giai đoạn này khi dòng tiền có xu hướng tạm rút khỏi các kênh tài sản rủi ro. Các chỉ số chứng khoán chịu áp lực điều chỉnh ngắn hạn tuy nhiên có thể sớm ổn định trở lại nếu xung đột không tiếp tục leo thang thành cuộc chiến khu vực. Thị trường sẽ có sự phân hóa lớn giữa các nhóm ngành được hưởng lợi (dầu khí, phân bón, vận tải biển, cao su...) và nhóm chịu tác động tiêu cực (hàng không, nhập khẩu hàng hóa...).
Ông Nguyễn Viết Sang - Chuyên gia phân tích, Công ty Chứng khoán Mirae Asset cũng đồng tình dầu khí là nhóm hưởng lợi rõ nhất khi chiến sự làm giá dầu tăng và duy trì ở mặt bằng cao hơn. Nhóm này được hỗ trợ bởi kỳ vọng cải thiện doanh thu, biên lợi nhuận và dòng tiền thị trường vào các cổ phiếu năng lượng. Một số cổ phiếu nhà đầu tư có thể quan tâm gồm: GAS, PVS, PVD, BSR, PLX, OIL.
Trong khi đó, phân bón được hưởng lợi gián tiếp nếu giá khí, năng lượng và hàng hóa đầu ra tăng theo giúp các cổ phiếu như DPM, DCM, BFC và LAS được dòng tiền chú ý. Mức độ tích cực phụ thuộc vào chênh lệch giữa giá bán và chi phí đầu vào trong từng giai đoạn.
Tương tự, nhóm hóa chất với cổ phiếu là DGC và CSV có thể được hỗ trợ trong bối cảnh giá hàng hóa và nguyên liệu liên quan đến năng lượng tăng. Tuy nhiên, mức hưởng lợi thường mang tính chọn lọc, không đồng đều trên toàn ngành.
Nhóm doanh nghiệp kinh doanh vàng với đại diện là PNJ cũng được hỗ trợ chủ yếu bởi tâm lý trú ẩn khi giá vàng tăng trong giai đoạn bất ổn. Tuy vậy, mức hưởng lợi thường thấp hơn đáng kể so với dầu khí và chủ yếu mang tính hỗ trợ tâm lý thị trường.
