Nhắc đến Iran nhiều người sẽ nghĩ ngay đến dầu mỏ, ít ai để ý rằng quốc gia này còn có một thị trường chứng khoán rất đặc biệt. Chỉ số TEDPIX của Sàn Giao dịch Chứng khoán Tehran hiện đang ở mức 3,65 triệu điểm, giảm khoảng 19% so với đỉnh hồi giữa tháng 1 khi căng thẳng địa chính trị có dấu hiệu leo thang. Ở mức cao nhất mọi thời đại, chỉ số TEDPIX là 4,5 triệu điểm.
Những con số lên đến hàng triệu điểm là điều khá xa lạ với nhà đầu tư tại Việt Nam. Trong suốt hơn 25 năm hình thành và phát triển, mức điểm cao nhất VN-Index từng chạm đến là 1.900. Tuy nhiên, điều này không hàm ý một sự so sánh nào, bởi cơ cấu của 2 thị trường có sự khác biệt rất lớn từ số lượng công ty niêm yết, số lượng cổ phiếu niêm yết,...
Thực tế, Sàn Giao dịch chứng khoán Tehran được thành lập vào năm 1967 nhưng mới phát triển mạnh trong khoảng 2 thập kỷ trở lại đây. Đến cuối năm 2024, TEDPIX có khoảng 400 doanh nghiệp niêm yết. Giới chức quản lý kỳ vọng số doanh nghiệp niêm yết có thể tăng lên 700 - 1000 với làn sóng IPO. Quy mô vốn hoá thị trường Iran vào khoảng hàng nghìn tỷ USD (tuỳ vào biến động thị trường và tỷ giá).
Một điểm đáng chú ý, thị trường chứng khoán Iran đã tăng mạnh qua từng năm trong nhiều năm trở lại đây. Riêng trong năm 2025, chỉ số TEDPIX đã tăng gần 46%. Đà tăng của chứng khoán Iran diễn ra trong bối cảnh lạm phát tại quốc gia này cũng ở mức rất cao, đều trên mức 40% trong năm năm gần nhất.
Khi lạm phát rất cao, giá cổ phiếu tính theo đồng rial (đồng tiền của Iran) tăng, nhưng điều này không có nghĩa là giá trị thực của cổ phiếu tăng. Theo một số nhận định, khi đồng tiền mất giá nhanh, chỉ số thị trường có thể tăng đơn thuần do hiệu ứng tiền tệ – tức là giá danh nghĩa tăng để bù lại việc tiền mặt mất giá. Hiện tượng này từng xuất hiện ở một số quốc gia khác như Arghentia, Thổ Nhĩ Kỳ…
