Nghĩ về lợi ích của xe buýt cho TP.HCM khi được miễn phí, tôi không nghĩ chính sách đó như một sự miễn phí, mà là một chính sách đầu tư cho tương lai - Ảnh: TIẾN QUỐC
Mỗi ngày hai lần, tôi đi xe buýt đi làm và về nhà, sau này có thêm metro, lại càng tiện hơn. Hành trình đi xe buýt của tôi gắn liền với những buổi sớm tinh sương nhìn các bà các chị đi chợ sớm, học sinh sinh viên đi học, doanh nhân đeo tai nghe bận rộn, người bán vé số, người tu hành, du khách. Chiều về là những gương mặt lo trở về nhà sau một ngày làm việc lo toan.
Vé xe buýt ở TP.HCM được Nhà nước tài trợ phần lớn nên không đắt, đi khoảng 20km chỉ mất 6.000 đồng (học sinh sinh viên có thẻ là 3.000 đồng, mua vé tập 3.500 đồng mỗi vé, người trên 60 tuổi có thẻ căn cước/giấy CMND là miễn phí).
Nhưng hơn một năm trước, việc trả tiền vé xe buýt ở TP.HCM khá mất công khi phải lo đổi tiền lẻ, TP.HCM không bán thẻ xe buýt dán tem đi hàng tháng như ở Hà Nội.
Xe buýt ở TP.HCM cũng khác ở chỗ là muốn lên xe phải đứng ở trạm vẫy, trong khi xe buýt Hà Nội sẽ dừng ở tất cả các trạm dù có khách hay không.
Tiếp viên xe buýt ở TP.HCM trước đây cũng ít dịu dàng, có lẽ vì phải thu tiền của cả học sinh sinh viên (trong khi ở Hà Nội các em chỉ cần đeo thẻ có dán tem tháng), nên ở TP.HCM cảnh xe buýt đông, tiếp viên soi từng chiếc thẻ sinh viên là thường xuyên xảy ra.
Tôi cũng đã từng được một người bán vé số mua giùm vé khi quên ví lúc lên xe. Một lần khác đưa tờ 200.000 đồng thì bị tiếp viên mắng "Đi xe buýt mà đưa tiền kỳ vậy, bộ nhìn tôi giống bán vàng lắm hả"...
Nay thì đã khác rất nhiều khi hàng loạt xe buýt điện của Futa, Vinbus khai thác các tuyến xe trước đây là xe xăng, xe cũ, bậc lên xuống rất cao, xe thường xuyên hỏng, tiền lẻ luôn là nỗi ám ảnh. Xe buýt điện hôm nay có thể "một chạm" hay trả bằng ví điện tử quét mã QR.
Xe buýt điện êm ái, sạch sẽ đến phát... thơm. Tiếp viên xe buýt thấy khách lên xe là chào, xuống xe cũng chào, gặp lần thứ hai đã phát hiện khách hơi đau chân nên chỉ khách ngồi chỗ nào tiện xuống nhất.
Sàn xe phẳng, thấp nên từ dưới trạm chờ bước lên xe không "khó nhọc" như trước đây. Xã hội thu nhỏ của xe buýt vì vậy mà càng đáng yêu, càng vui trong một không gian tiện nghi hơn, dịu dàng hơn.
Lãnh đạo TP.HCM đang có chủ trương miễn phí cho toàn dân đi xe buýt. Với những người chọn xe buýt là phương tiện không thể thay thế trong cuộc mưu sinh mỗi ngày thì đây là một món quà đáng giá mà họ sẽ được nhận từ TP nghĩa tình.
Với những người chưa có thói quen đi xe buýt, hẳn đây cũng là một lý do để có thêm nhiều người "cùng buýt". Có số đông trước đã, để tập thói quen giao thông công cộng, giảm kẹt xe, bớt ô nhiễm... rồi sau đó người đi xe buýt như tôi hẳn còn mong đợi hơn vậy nữa.
Đó là thêm xe buýt điện để TP đỡ ô nhiễm vì khói xăng. Là thêm các tuyến cho thuận tiện với nhiều người, mở rộng khung giờ hoạt động đến cả khuya. Là các trạm chờ xe buýt nên thực sự dành cho người chờ xe, thay vì phải đứng xuống lòng đường vì một số trạm xe bị chiếm dụng cho mục đích khác.
Và các nơi cần trung chuyển như sân bay, ga tàu, bến xe lớn càng cần thật nhiều tuyến xe buýt trung chuyển 24/7 để bất cứ ai đến với TP này hay tình cờ ghé qua có một lựa chọn tiện dụng, an toàn như các TP lớn khác trên thế giới đã làm được.
Nghĩ về lợi ích của xe buýt cho TP.HCM khi được miễn phí, tôi không nghĩ chính sách đó như một sự miễn phí, mà là một chính sách đầu tư cho tương lai.
Với những yếu tố tiện dụng, an toàn, sạch sẽ, tiếp viên và tài xế dịu dàng với khách (nếu miễn phí thì không còn lo lời lỗ nữa), chọn bước lên xe buýt trong sự thanh thản chắc hẳn sẽ không chỉ là lựa chọn của học sinh, sinh viên hay những người nghèo. Lúc đó, "nào ta cùng buýt" sẽ là một lời mời gọi đáng yêu hơn rất nhiều, bộ mặt của TP cũng sẽ khác đi.
