Từ 25-5, chủ nhà thu tiền điện sai quy định sẽ bị phạt nặng

Từ tháng 5-2026, chủ nhà (cho thuê) tính tiền điện sai quy định sẽ bị phạt tiền - Ảnh: TRÍ ĐỨC

Từ tháng 5-2026, nhiều quy định quan trọng liên quan đến bảo hiểm tiền gửi, sử dụng điện, khí thải xe máy, giáo dục số và xử phạt hành chính bắt đầu có hiệu lực, tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp.

Thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm

Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 có hiệu lực thi hành từ 1-5, quy định cụ thể về thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm. 

Theo đó, tiền gửi được bảo hiểm là tiền gửi bằng đồng Việt Nam của cá nhân gửi tại tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi dưới hình thức tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi và các hình thức tiền gửi khác theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng, trừ các loại tiền gửi quy định tại điều 18 của luật này.

Nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm phát sinh kể từ một trong các thời điểm sau đây: Phương án phá sản tổ chức tín dụng được phê duyệt hoặc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có văn bản xác định chi nhánh ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi cho người gửi tiền; 

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có văn bản đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt và tổ chức tín dụng đó có lỗ lũy kế lớn hơn 100% giá trị của vốn điều lệ và các quỹ dự trữ theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán gần nhất; 

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có văn bản thông báo cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi về việc trả tiền bảo hiểm theo quy định tại khoản 2 điều 36 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 (trả tiền bảo hiểm để bảo đảm an toàn hệ thống, trật tự, an toàn xã hội).

Chủ nhà thu tiền điện sai quy định có thể bị phạt nặng

Một trong những điểm mới đáng chú ý tại nghị định 133/2026 (có hiệu lực thi hành từ 25-5) là việc tăng mạnh mức xử phạt đối với hành vi thu tiền điện của người thuê nhà cao hơn quy định.

Cụ thể, khoản 7 điều 13 nghị định 133 quy định phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê nhà cao hơn quy định trong trường hợp mua điện theo giá bán lẻ điện để phục vụ mục đích sinh hoạt. Như vậy, nếu chủ nhà áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt nhưng thu vượt mức quy định có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng.

Ngoài ra, nghị định cũng quy định rõ các hành vi vi phạm khác như: Phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng đối với hành vi cản trở người có thẩm quyền kiểm tra việc sử dụng điện; Phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng đối với hành vi sử dụng phương tiện, thiết bị và hành vi khác làm hư hỏng, gây sự cố hệ thống điện của bên bán điện; 

Phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 8 triệu đồng đối với hành vi tự ý lắp đặt, đóng, cắt, sửa chữa, di chuyển, thay thế các thiết bị điện và công trình điện của bên bán điện…

Kiểm định khí thải xe máy theo lộ trình toàn quốc

Quyết định 13/2026 của Thủ tướng Chính phủ, có hiệu lực từ 16-5, quy định lộ trình áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ.

Theo quy định mới, hoạt động kiểm định khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy sẽ chính thức được triển khai từ ngày 1-7-2027 tại Hà Nội và TP.HCM.

Sau đó, từ 1-7-2028 mở rộng ra các TP trực thuộc trung ương khác. Từ ngày 1-7-2030 triển khai tại các tỉnh còn lại. Các địa phương có thể căn cứ điều kiện thực tế để chủ động áp dụng sớm hơn lộ trình này. Riêng tại Hà Nội và TP.HCM, từ ngày 1-1-2028 toàn bộ xe mô tô, xe gắn máy lưu thông bắt buộc phải đáp ứng tối thiểu mức khí thải mức 2.

Không nộp đơn phá sản đúng quy định bị xử phạt

Theo nghị định 109/2026 xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã, có hiệu lực từ 18-5.

Theo đó, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã; hội đồng quản trị của công ty cổ phần, hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, hội đồng thành viên của công ty hợp danh; đại hội thành viên của hợp tác xã; chủ doanh nghiệp tư nhân; chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên không nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán, trừ trường hợp đã nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi có thể bị phạt tiền từ 1 triệu đến 3 triệu đồng.

Doanh nghiệp có thể được giảm lãi vay bắt buộc

Theo quyết định 12/2026 của Thủ tướng Chính phủ, sau khi thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh, Ngân hàng Phát triển Việt Nam yêu cầu bên được bảo lãnh nhận nợ và ký hợp đồng nợ vay bắt buộc bảo lãnh với Ngân hàng Phát triển Việt Nam.

Sau khi ký hợp đồng nợ vay bắt buộc bảo lãnh, bên được bảo lãnh chuyển thành bên nhận nợ vay bắt buộc bảo lãnh tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Bên nhận nợ vay bắt buộc bảo lãnh có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ nợ, gốc và nợ lãi phát sinh cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam theo hợp đồng nợ vay bắt buộc bảo lãnh đã ký.

Căn cứ kết quả đánh giá về tình hình tài chính, hoạt động, phương án sản xuất kinh doanh và khả năng trả nợ của bên nhận nợ vay bắt buộc bảo lãnh, Ngân hàng Phát triển Việt Nam xem xét, quyết định việc miễn, giảm lãi của khoản nợ vay bắt buộc bảo lãnh. 

Ngân sách nhà nước không cấp bù lãi suất và phí quản lý đối với toàn bộ dư nợ của khoản nợ vay bắt buộc bảo lãnh trong trường hợp Ngân hàng Phát triển Việt Nam và bên nhận nợ vay bắt buộc bảo lãnh thỏa thuận, thống nhất áp dụng quy định về miễn, giảm lãi của khoản nợ vay bắt buộc bảo lãnh. Ngân hàng Phát triển Việt Nam hướng dẫn về hồ sơ, trình tự, thủ tục miễn, giảm lãi của khoản nợ vay bắt buộc bảo lãnh.

Từ tháng 5-2026, người hút thuốc lá điện tử hoặc cho phép người khác hút thuốc lá điện tử ở nơi mình quản lý sẽ bị phạt tiền - Ảnh: Q.Đ.