Theo báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới (WEO) tháng 4/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), kinh tế Nga và Ukraine đang đối mặt với một tình thế hết sức trái ngược.
Trong báo cáo được công bố ngày 14/4, IMF đã điều chỉnh giảm mạnh dự báo tăng trưởng GDP của Ukraine năm 2026 xuống còn 2%, từ mức 4,5% trong dự báo tháng 10/2025.
Ngược lại, tổ chức cho vay toàn cầu nâng dự báo tăng trưởng GDP của Nga năm 2026 lên 1,1%, từ mức 0,8% trong dự báo tháng 1/2026, và duy trì mức 1,1% cho năm 2027.
Dự báo tăng trưởng cho Ukraine sụt giảm chủ yếu xuất phát từ thiệt hại nghiêm trọng đối với hạ tầng năng lượng trong mùa đông khắc nghiệt nhất kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện ở quốc gia Đông Âu này.
Các lực lượng của Moscow đã phóng hàng nghìn máy bay không người lái (UAV/drone) và tên lửa vào cơ sở hạ tầng điện và sưởi ấm của Ukraine trong bối cảnh nhiệt độ thường xuyên giảm xuống âm 20 độ C.
Với hơn 9 GW công suất phát điện bị phá hủy, Ukraine chỉ còn khoảng một nửa lượng điện cần thiết ở một số thời điểm, dẫn đến tình trạng mất điện và gián đoạn nguồn cung cấp nhiệt lượng sưởi ấm diện rộng cho hàng triệu người dân.
Nguồn thu cao hơn từ dầu mỏ giúp kinh tế Nga duy trì đà tăng trưởng khiêm tốn. Ảnh: Bloomberg
Dù Kiev đã khôi phục gần một nửa công suất bị mất, nhưng áp lực vẫn rất lớn. Ông Andriy Pyshnyy, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ukraine (NBU), cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Reuters ngày 13/4 rằng giá dầu tăng cao do xung đột Iran có thể đẩy lạm phát ở Ukraine tăng thêm 1,5-2,8 điểm phần trăm.
Mặc dù lạm phát đã giảm dần kể từ mức đỉnh 15,9% vào tháng 5 năm ngoái, nhưng giá cả đã tăng trong 2 tháng liên tiếp – đạt mức 7,9% vào tháng 3, theo số liệu mới nhất của NBU.
Ngược lại, kinh tế Nga lại nhận được "cú hích" bất ngờ từ xung đột ở Trung Đông, cụ thể là cuộc chiến liên quan đến Iran bắt đầu từ ngày 28/2 với các cuộc không kích của Mỹ và Israel.
Việc Iran phong tỏa Eo biển Hormuz đã làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, đẩy giá dầu và các hàng hóa cơ bản tăng mạnh. Tuy nhiên, điều này lại mang lại nguồn thu lớn cho Nga.
"Tại Nga, giá cả hàng hóa tăng cao được dự báo sẽ thúc đẩy việc điều chỉnh tăng trưởng năm 2026 tăng 0,3 điểm phần trăm so với tháng 1, lên 1,1%, và đà tăng trưởng này sẽ tiếp tục đạt mức 1,1% nữa vào năm 2027", IMF cho biết trong báo cáo mới nhất của mình.
Dù kinh tế Nga đã chậm lại vào năm 2025 – với mức tăng trưởng chỉ khoảng 1%, giảm mạnh từ 4,9% năm 2024 do chính sách tiền tệ thắt chặt và chi tiêu thời chiến, nhưng nguồn thu cao hơn từ dầu mỏ đã giúp Moscow tránh được khủng hoảng ngân sách và duy trì đà tăng trưởng khiêm tốn vào các năm sau.
Nhìn rộng hơn, IMF cảnh báo rằng xung đột Iran đã làm đình trệ đà tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm nay, có khả năng đẩy tốc độ tăng trưởng xuống thấp hơn so với năm 2025.
Tổ chức này đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu xuống 3,1% vào năm 2026 từ mức 3,3% mà họ dự báo hồi tháng 1. Mức tăng trưởng dự kiến này sẽ đánh dấu sự giảm tốc so với mức tăng trưởng 3,4% vào năm 2025.
Dự báo của IMF giả định rằng xung đột ở Vịnh Ba Tư sẽ diễn ra trong thời gian ngắn và giá năng lượng tăng "ở mức vừa phải 19%" trong năm nay. Nhưng không có gì đảm bảo tình hình không xấu đi.
Trong một "kịch bản nghiêm trọng hơn" khi mà cú sốc năng lượng kéo dài sang năm sau và các ngân hàng trung ương buộc phải tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát, tăng trưởng toàn cầu có thể giảm xuống 2% vào năm 2026 và 2027.
IMF cũng đã hạ nhẹ dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ năm nay xuống còn 2,3%. Eurozone – với 21 quốc gia châu Âu sử dụng đồng Euro – chịu ảnh hưởng nặng nề bởi giá khí đốt tăng vọt, dự kiến sẽ tăng trưởng 1,1% trong năm nay, giảm so với mức 1,4% năm 2025, theo dự báo của IMF.
Minh Đức (Theo Kyiv Independent, Fortune)
