Sửa đổi Điều lệ MTTQ Việt Nam bài bản, đảm bảo phù hợp tình hình mới

Trình bày Tờ trình sửa đổi, bổ sung Điều lệ Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam tại phiên làm việc đầu tiên Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ XI, Phó chủ tịch Ủy bản Trung ương (UBTƯ) MTTQ Việt Nam Hoàng Công Thủy cho biết, trước yêu cầu tiếp tục đổi mới, Điều lệ MTTQ Việt Nam cần sửa đổi, bổ sung một số quy định phù hợp tình hình mới, nâng cao chất lượng công tác Mặt trận nhằm phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới đất nước trong kỷ nguyên mới, theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ đã được thực hiện bài bản, nghiêm túc, đảm bảo các yêu cầu về lý luận và thực tiễn.

Phó chủ tịch Hoàng Công Thủy trình bày Tờ trình sửa đổi, bổ sung Điều lệ MTTQ Việt Nam tại Đại hội. Ảnh: Quang Vinh/Đại Đoàn Kết.

Theo Phó chủ tịch Hoàng Công Thủy, việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ MTTQ Việt Nam nhằm bổ sung, cụ thể hóa, những điểm mới của Hiến pháp 2013 sửa đổi năm 2025, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, Luật MTTQ Việt Nam (sửa đổi, bổ sung năm 2025), những chủ trương, quy định mới của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị về sắp xếp, tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị vào Điều lệ MTTQ Việt Nam.

Việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ MTTQ Việt Nam phải phù hợp yêu cầu công tác Mặt trận trong tình hình mới, kế thừa những nội dung đang ổn định, phát huy hiệu quả. Chỉ xem xét những vấn đề còn vướng mắc, bất cập cần bổ sung, sửa đổi cho phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Những vấn đề mới, vấn đề cụ thể còn vướng mắc trong tổ chức thực hiện, chưa có tổng kết về lý luận, thực tiễn sẽ được đưa vào Thông tri Hướng dẫn thực hiện để đảm bảo tính ổn định của Điều lệ MTTQ Việt Nam.

Theo đó những nội dung sửa đổi, bổ sung Điều lệ MTTQ Việt Nam gồm phần mở đầu và 18 Điều.

Tại Phần mở đầu, bổ sung đề mục “Lời nói đầu” để làm rõ bố cục của Điều lệ, nội dung này giới thiệu về sứ mệnh, quá trình phát triển và nhiệm vụ của MTTQ Việt Nam.

Tại khổ 6, bổ sung cụm từ “khát vọng phát triển, tư duy đổi mới” để nhấn mạnh tinh thần đổi mới theo Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng nêu trong Phần I của Báo cáo chính trị và Phần I.1 tại Nghị quyết Đại hội, đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Bỏ cụm từ “cấp huyện” tại các điều: Điều 6, Điều 11, Điều 20, Điều 23, Điều 24, Điều 25 để thống nhất với quy định tại điểm b, Khoản 2, Điều 6 Luật MTTQ Việt Nam sửa đổi, bổ sung năm 2025 và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Sửa đổi, bỏ cụm từ “trực thuộc Trung ương” tại các điều: Điều 11, Điều 13, Điều 16 và Điều 22 để thống nhất với quy định tại Luật Chính quyền địa phương năm 2025.

Bổ sung, sửa đổi Khoản 2, Điều 14 và Khoản 8, Điều 17 về thẩm quyền của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương về công tác nhân sự: “Trong một số trường hợp cụ thể giữa 2 kỳ họp, ủy quyền cho Đoàn Chủ tịch xem xét hiệp thương cử tham gia Ủy ban, Đoàn Chủ tịch, Ban Thường trực đối với cán bộ chuyên trách đã được cấp có thẩm quyền giới thiệu”.

Bổ sung, sửa đổi khoản 1, 2, Điều 12 về các quy định liên quan Hội đồng tư vấn, Ban tư vấn, Tổ tư vấn, cộng tác viên: (i) Bỏ cụm từ “Ban Tư vấn ở cấp huyện”, thay cụm từ “Tổ tư vấn ở cấp xã” thành “Ban tư vấn ở cấp xã”; (ii) Bổ sung từ “Ủy ban” vào trước các cụm từ “Đoàn Chủ tịch”, “Ban Thường trực”.

Khoản 1 được biên tập lại như sau:

“Hội đồng tư vấn ở cấp Trung ương, cấp tỉnh, Ban Tư vấn ở cấp xã và cộng tác viên ở mỗi cấp là tổ chức, cá nhân hoạt động không chuyên trách, gồm: Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, chuyên gia ở một số lĩnh vực có liên quan đến hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Hội đồng tư vấn ở cấp Trung ương có nhiệm vụ giúp Uỷ ban, Đoàn Chủ tịch, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Hội đồng tư vấn ở cấp tỉnh, Ban tư vấn ở cấp xã có nhiệm vụ giúp Uỷ ban, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định”.

Sửa đổi, bổ sung cơ cấu thành phần tham gia Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, cấp tỉnh, cấp xã: “Phó chủ tịch là người đứng đầu các tổ chức chính trị - xã hội” tại Điều 19, Điều 25 và Điều 26.

Việc bổ sung cơ cấu thành phần “Phó chủ tịch là người đứng đầu các tổ chức chính trị - xã hội” để phù hợp mô hình tổ chức bộ máy mới, khi các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng trực thuộc MTTQ Việt Nam. Việc bổ sung cơ cấu này cũng phù hợp quy định tại Quyết định số 304 - QĐ/TW của Bộ Chính trị, Quy định số 301- QĐ/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng.

Bỏ cụm từ “Ủy viên Thường trực” tại các điều: Điều 20, Điều 23, Điều 25 để phù hợp mô hình tổ chức bộ máy mới và Quy định số 301-QĐ/TW ngày 09/6/2025 của Ban Bí thư Trung ương Đảng.

Biên tập lại điểm d khoản 1 Điều 24 về thành phần Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã thành “Một số cán bộ chuyên trách của cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã”.

Sửa đổi khoản 1 Điều 27 về nhiệm kỳ của Ban Công tác Mặt trận: “Nhiệm kỳ của Ban Công tác Mặt trận trùng với nhiệm kỳ của chi bộ” để thống nhất với nhiệm kỳ của Chi bộ tại địa bàn khu dân cư.

Bổ sung 1 khoản vào Điều 29 về quan hệ của Ủy ban MTTQ Việt Nam với các tổ chức thành viên: “Các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc MTTQ Việt Nam, được tổ chức và hoạt động thống nhất trong MTTQ Việt Nam, cùng với các tổ chức thành viên khác của Mặt trận hiệp thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành động do MTTQ Việt Nam chủ trì”.

Việc bổ sung khoản này nhằm làm rõ mối quan hệ trực thuộc và hoạt động thống nhất của tổ chức chính trị - xã hội đối với Ủy ban MTTQ Việt Nam, đồng thời việc bổ sung như vậy nhằm đảm bảo phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 9 của Hiến pháp năm 2013 sửa đổi, bổ sung năm 2025.