Hải quân Mỹ đã dành ít nhất 6 tháng để "hồi sinh" một hệ thống vũ khí laser năng lượng cao từng được lắp trên mũi tàu chiến, nhằm phục vụ một cuộc diễn tập quân sự mới vào năm ngoái, theo tiết lộ gần đây.
Tàu vận tải đổ bộ USS Portland với hệ thống trình diễn vũ khí laser Mk 2 Mod 0 được gắn trên đó (ở giữa) vào năm 2021. (Ảnh: Hạ sĩ Patrick Katz/Thủy quân lục chiến Mỹ qua Defensenews)
Phản ứng của Iran khi ông Trump tuyên bố sẽ phong tỏa eo biển Hormuz?ĐỌC NGAYPhòng thí nghiệm Tích hợp Hệ thống Năng lượng Định hướng (DESIL) đã "tăng tốc khôi phục các chức năng quan trọng" cho hệ thống SSL-TM công suất 150 kW, bắt đầu từ đầu tháng 3/2025, theo bản tổng kết năm của Bộ Tư lệnh Hệ thống Hải quân (NAVSEA).
Được khởi động từ năm 2012 và có tên chính thức là Hệ thống trình diễn vũ khí laser Mk 2 Mod 0, hệ thống SSL-TM ban đầu được lắp đặt trên tàu đổ bộ lớp San Antonio USS Portland vào năm 2019.
Hệ thống này được xem là phiên bản kế nhiệm của vũ khí laser 30 kW AN/SEQ-3 (còn gọi là XN-1 LaWS), từng được triển khai trên tàu USS Ponce năm 2014. SSL-TM được thiết kế nhằm cung cấp năng lực mới cho hạm đội, đặc biệt để đối phó với các mối đe dọa phi đối xứng như UAV, xuồng nhỏ mang thuốc nổ, đồng thời định hướng cho các chiến lược phát triển và triển khai vũ khí laser trong tương lai.
Trên thực tế, SSL-TM đã chứng minh hiệu quả: hệ thống này bắn hạ thành công một mục tiêu UAV trong thử nghiệm trên biển tại Vịnh Aden vào tháng 5/2020 và tiếp tục vô hiệu hóa một mục tiêu mặt nước nhỏ trong các thử nghiệm tháng 12/2021.
Tuy nhiên, dù được thiết kế để có thể lắp đặt trên các tàu khu trục lớp Arleigh Burke với chi phí và điều chỉnh tối thiểu, Hải quân Mỹ đã tháo dỡ hệ thống này khỏi USS Portland trong năm tài khóa 2023, sau khi chi gần 50 triệu USD cho chương trình. Báo cáo cuối cùng của Lầu Năm Góc về dự án này hiện vẫn chưa được công bố.
Tàu vận tải đổ bộ USS Portland trình diễn hệ thống vũ khí laser năng lượng cao tại Vịnh Aden, tháng 12/2021. (Ảnh: Trung sĩ Donald Holbert/Thủy quân lục chiến Mỹ qua Defensenews)
Sau khi tháo dỡ, SSL-TM nhiều khả năng bị "niêm cất" cho đến khi Văn phòng Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách Nghiên cứu & Kỹ thuật yêu cầu hệ thống này tham gia cuộc diễn tập quân sự mới mang tên Crimson Dragon vào tháng 9 cùng năm.
Giá dầu vượt 100 USD khi hải quân Mỹ chuẩn bị phong tỏa các cảng của Iran
Ẩn số AIM-260 lộ diện: Mỹ tăng ngân sách gấp 3, đẩy nhanh tên lửa thay thế AIM-120
Đàm phán Mỹ - Iran kéo dài sang ngày thứ hai, căng thẳng tại eo biển Hormuz leo thangCrimson Dragon là cuộc thử nghiệm kéo dài một tuần do DESIL tổ chức, quy tụ 20 nhà thầu quốc phòng trong môi trường mô phỏng chiến đấu, nhằm đánh giá hiệu quả của UAV, hệ thống chống UAV và cảm biến trong các kịch bản như phòng thủ căn cứ, hỏa lực tầm xa và phòng thủ tên lửa tích hợp.
Trong cuộc diễn tập này, SSL-TM đã bắn hạ thành công 4 mục tiêu UAV.
Dù chưa rõ hệ thống này tham gia kịch bản nào nhưng một báo cáo đánh giá vũ khí của Lầu Năm Góc cho biết, một phần cuộc diễn tập tập trung vào phòng thủ các điểm xuất phát đường biển trước các mối đe dọa đa miền (trên không và trên biển). Điều này cho thấy SSL-TM có thể đã đóng vai trò phòng không cho cảng hoặc khu vực tập kết lực lượng.
Tuy nhiên, ngoài những thông tin ngắn gọn này, hiện chưa có thêm chi tiết nào về tình trạng hiện tại của SSL-TM, hiệu suất trong Crimson Dragon hay kế hoạch tương lai của Hải quân Mỹ đối với hệ thống này.
Việc "tái xuất" của SSL-TM cũng phản ánh một vấn đề lớn hơn: dù đã có nhiều năm thử nghiệm và trình diễn nhưng số lượng vũ khí laser năng lượng cao sẵn sàng cho các cuộc diễn tập quy mô lớn, thực tế vẫn còn rất hạn chế.
Vì vậy, các nguyên mẫu từng bị "nghỉ hưu" nay phải được gọi trở lại để phục vụ nghiên cứu và thử nghiệm chống UAV.
Lầu Năm Góc có thể đang chạy đua triển khai vũ khí laser trên quy mô lớn, nhưng hiện tại vẫn phải dựa vào các nguyên mẫu cũ để tìm cách sử dụng chúng trong các cuộc chiến tương lai.
Thế Hải (Theo Defensenews)
