Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông, mối quan hệ đặc biệt giữa Mỹ và Anh đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công khai đe dọa sẽ thay đổi hoặc xé bỏ thỏa thuận thương mại song phương với Vương quốc Anh, sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer kiên quyết từ chối tham gia cuộc chiến chống Iran do Mỹ dẫn dắt.
Sự việc này không chỉ làm lung lay nền tảng liên minh truyền thống mà còn đặt ra những câu hỏi lớn về tương lai hợp tác kinh tế - chính trị giữa 2 nước.
Phát biểu với đài Sky News ngày 15/4, Tổng thống Trump bày tỏ sự thất vọng sâu sắc khi cho rằng Anh và các đồng minh NATO khác "không ở đó" khi Mỹ cần hỗ trợ trong cuộc xung đột với Iran.
Ông nhấn mạnh rằng Mỹ đã dành cho Anh một thỏa thuận thương mại "tốt hơn mức cần thiết", bao gồm việc cắt giảm thuế quan đối với ô tô, nhôm và thép. Tuy nhiên, ông cảnh báo rõ ràng: Thỏa thuận này "luôn có thể bị thay đổi".
Nhà lãnh đạo Mỹ còn miêu tả mối quan hệ đặc biệt giữa 2 nước đang ở trạng thái "buồn". Ông chỉ trích chính sách của ông Starmer về việc đóng cửa khai thác dầu ở Biển Bắc và vấn đề nhập cư, coi đó là những sai lầm "bi thảm".
"Tôi yêu đất nước của các vị, và tôi rất muốn thấy nó thành công. Nhưng nếu các vị có chính sách nhập cư tồi tệ và chính sách năng lượng tồi tệ, các vị sẽ có cả hai điều tồi tệ nhất. Các vị không thể thành công, điều đó là không thể", ông nói.
Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) và Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc gặp tại Ai Cập vào tháng 10/2025. Ảnh: Getty
Thỏa thuận thương mại Mỹ - Anh được ký kết vào năm ngoái được xem là một trong những thành tựu quan trọng kể từ khi Thủ tướng Starmer nhậm chức vào năm 2024 và Tổng thống Trump trở lại nắm quyền vào năm 2025.
Nó bao gồm điều khoản về miễn thuế quan đối với ô tô và thép nhập khẩu từ "xứ sở sương mù", đổi lại việc ngành nông nghiệp Mỹ được tiếp cận nhiều hơn với thị trường Anh.
Tuy nhiên, các điều khoản chỉ được thực hiện một phần, với việc thuế quan của Mỹ đối với thép Anh vẫn chưa được dỡ bỏ hoàn toàn như đã thỏa thuận, gây thêm áp lực lên ngành công nghiệp này.
Đáp lại, ông Starmer khẳng định ông "sẽ không nhượng bộ" trước những lời đe dọa của nhà lãnh đạo Mỹ về việc xé bỏ thỏa thuận thương mại khi cuộc tranh cãi giữa 2 nhà lãnh đạo về cuộc chiến với Iran ngày càng leo thang.
Trước đó, ông Starmer đã từ chối yêu cầu của ông Trump về việc hỗ trợ Hải quân Mỹ trong việc phong tỏa eo biển Hormuz.
Vị Thủ tướng thuộc Đảng Lao động nói với các thành viên Quốc hội Anh rằng lập trường của ông về cuộc chiến sẽ không thay đổi, bất kể những lời đe dọa hay áp lực từ Nhà Trắng.
"Lập trường của tôi về cuộc chiến với Iran đã rõ ràng ngay từ đầu. Chúng ta sẽ không bị cuốn vào cuộc chiến này. Đây không phải là cuộc chiến của chúng ta. Tôi đã chịu rất nhiều áp lực để thay đổi hướng đi, và áp lực đó bao gồm cả những gì đã xảy ra đêm qua. Tôi sẽ không thay đổi ý kiến của mình. Tôi sẽ không nhượng bộ", ông Starmer nói.
"Tham gia vào cuộc chiến này không nằm trong lợi ích quốc gia của chúng ta, và chúng ta sẽ không làm như vậy. Tôi biết lập trường của mình".
Sự kiện căng thẳng này diễn ra đúng vào thời điểm Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla chuẩn bị thăm Mỹ từ ngày 27-30/4. Ông Trump ca ngợi nhà vua là “một quý ông tuyệt vời” và khẳng định chuyến thăm sẽ không bị ảnh hưởng bởi mâu thuẫn với Thủ tướng Starmer.
Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát nhận định rằng chuyến thăm hoàng gia mang tính biểu tượng này khó có thể che lấp hoàn toàn những rạn nứt chính trị giữa 2 chính phủ.
Minh Đức (Theo Premium Times, Independent)
