Một năm thực hiện chính quyền 2 cấp ở TP.HCM: Bộ máy tinh gọn, cán bộ gần dân

Sáng 28/5, Thành ủy TP.HCM tổ chức sơ kết 1 năm mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị thành phố, mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cùng Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM chủ trì buổi sơ kết. Ảnh: VTC News.

Báo cáo tại hội nghị, bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM đánh giá, sau 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TP.HCM đã triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm về sắp xếp tổ chức bộ máy, kiện toàn đội ngũ cán bộ, phân cấp và cải cách hành chính.

Thành phố giảm 10/15 Đảng bộ cấp trên cơ sở trực thuộc Thành ủy; giảm 4/9 đơn vị sự nghiệp trực thuộc Thành ủy và tổ chức lại từ 55 đơn vị còn 6 đơn vị trực thuộc Cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM, giảm 89,1%.

Đối với hệ thống chính quyền, TP.HCM giảm 2/6 cơ quan hành chính khác và giảm 27/43 cơ quan chuyên môn thuộc UBND Thành phố.

Các đơn vị sự nghiệp do thành phố quản lý được sắp xếp từ 26 đơn vị còn 19 đơn vị. Đối với các đơn vị sự nghiệp thuộc sở, ngành, Thành phố sắp xếp từ 160 đơn vị còn 74 đơn vị.

Ở cấp xã, từ 441 xã phường sắp xếp còn 168 xã, phường, đặc khu, giảm 64,9%.

Thành phố cũng thành lập mới 168 trạm y tế trên cơ sở tổ chức lại các trung tâm y tế và trạm y tế trước đây.

Có 134/168 Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp xã được thành lập.

Cùng đó, thành phố phân cấp, ủy quyền 900 nhiệm vụ của các sở, ngành và 108 nhiệm vụ của UBND, Chủ tịch UBND TP.HCM cho cấp xã. Qua thực tiễn vận hành, nhiều nhiệm vụ được giải quyết nhanh hơn ngay tại cơ sở, giảm đáng kể tình trạng hồ sơ phải chuyển qua nhiều cấp, đồng thời nâng cao khả năng phản ứng của chính quyền địa phương trước các vấn đề phát sinh trên địa bàn.

Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Văn Thị Bạch Tuyết báo cáo sơ kết 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Ảnh: VTC News.

TP.HCM cũng đã ban hành quyết định phân loại đơn vị hành chính cấp xã, gồm 153 đơn vị loại I và 15 đơn vị loại II.

Ngoài ra, nhiều mô hình mới được triển khai như “một cửa - một quyết định - một đầu mối chịu trách nhiệm”, giải quyết hồ sơ không phụ thuộc địa giới hành chính, đồng thời phát huy vai trò của Cổng/Tổng đài 1022 trong tiếp nhận, xử lý phản ánh của người dân và doanh nghiệp.

Thành phố đã ban hành nhiều quyết định về phân cấp, ủy quyền trên các lĩnh vực. Phân cấp, ủy quyền 900 nhiệm vụ của sở, ngành và 108 nhiệm vụ của Ủy ban, Chủ tịch UBND Thành phố cho cấp xã chủ động hơn trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ.

Trong lĩnh vực cải cách hành chính, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt trên 99,5%, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 88%, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt trên 96%.

Một trong những kết quả rõ nét nhất của phân cấp, phân quyền, theo Phó chủ tịch UBND TP.HCM là góp phần giảm đáng kể các khâu trung gian trong quá trình xử lý công việc.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, việc phân cấp, phân quyền đã giúp giảm đáng kể áp lực cho cơ quan Trung ương, tạo điều kiện để chính quyền TP chủ động hơn trong chỉ đạo, điều hành, phát triển kinh tế - xã hội.

“Phân cấp, phân quyền đã góp phần tăng tính chủ động và trách nhiệm của chính quyền địa phương hai cấp. Các nhiệm vụ được giao thẩm quyền cho địa phương đã giúp TP chủ động hơn trong quản lý, điều hành. Từ đó giảm đáng kể thời gian xử lý công việc, hạn chế phải xin ý kiến nhiều cấp, nhiều cơ quan như trước đây” , ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh.

Tuy nhiên, thực tiễn hoạt động cũng xuất hiện nhiều áp lực, nhất là quá tải tại các địa bàn đông dân cư. Trong khi định mức biên chế hiện vẫn áp dụng theo cơ chế bình quân chung, chưa phản ánh đầy đủ đặc thù của một đô thị đặc biệt sau hợp nhất.

Một số nhiệm vụ sau phân cấp vẫn còn hạn chế, do chưa đồng bộ dữ liệu; thiếu quy trình điện tử liên thông; chưa phân định thật rõ trách nhiệm giữa các cấp, nhất là lĩnh vực đất đai, xây dựng, bảo hiểm và đầu tư, hộ tịch...

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường. Ảnh: VTC News.

Các lĩnh vực như đất đai, xây dựng, tư pháp - hộ tịch, đầu tư, giáo dục, y tế phát sinh khối lượng hồ sơ lớn.

Ông Huỳnh Tấn Phát, Bí thư phường Sài Gòn, cho biết một số cán bộ công chức của phường có xu hướng chuyển việc, gây áp lực lên công việc chuyên môn của phường.

Ngoài ra, nhiều trụ sở UBND cấp xã sau sắp xếp chưa đáp ứng yêu cầu diện tích, phải bố trí phân tán ở nhiều địa điểm, ảnh hưởng đến công tác phối hợp và giao dịch của người dân.

Đánh giá chung, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã giúp tổ chức bộ máy tinh gọn hơn, giảm đầu mối quản lý, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của cấp xã, đồng thời tăng tính trực tiếp giữa chính quyền với người dân

Tuy nhiên, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, bổ sung nguồn lực, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và đẩy mạnh liên thông dữ liệu để đáp ứng yêu cầu vận hành trong giai đoạn mới.

Người dân làm thủ tục hành chính tiện lợi tại xã Kim Long. Ảnh: VTC News.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang khẳng định đây là hội nghị rất quan trọng. Không phải để sơ kết, tổng kết mà để nhìn lại, đánh giá lại một năm qua TP.HCM đã làm được những gì, chưa làm được gì, còn thiếu sót gì.

Bí thư Trần Lưu Quang yêu cầu cán bộ công chức, chính quyền sở ngành, cấp xã phường TP.HCM thực hiện 5 yêu cầu: "Hiệu năng; hiệu lực; hiệu quả; gần dân, kịp thời giải quyết những vấn đề người dân, cơ sở yêu cầu". Nếu thực hiện được 5 yêu cầu này thì cơ bản nhiệm vụ thành công.

"Chúng ta 80 năm thực hiện chính quyền địa phương 3 cấp. Sau đúng 80 năm thì thực hiện chính quyền 2 cấp. Đây thực sự là một cuộc cách mạng", Bí thư Trần Lưu Quang nói.

Nhưng quan trọng nhất phải khẳng định là mô hình đúng đắn, qua một năm thực hiện dù còn nhiều khó khăn, vất vả; một số xã phường còn "chông chênh" nhưng nhìn chung chính quyền địa phương đã gần dân, sát dân, xử lý được nhanh chóng, hiệu quả các vướng mắc, các khó khăn tại chỗ. Người dân được thụ hưởng thành quả này.

Dù công việc của Thành phố rất lớn, cán bộ còn quá tải, nhưng Bí thư Thành ủy cho biết thời gian tới sẽ bớt khó hơn vì cơ chế tốt hơn, nhân sự quen việc, bộ máy trơn tru, cải cách hành chính hiệu quả.