Tháng 5/2025, Chính phủ chính thức chấp thuận chủ trương thành lập Sun PhuQuoc Airways (SPA) – hãng hàng không do Sun Group đầu tư phát triển. Chỉ chưa đầy nửa năm sau, hãng đã nhận giấy phép kinh doanh vận chuyển hàng không, hoàn tất AOC, đưa tàu bay về Việt Nam và cất cánh chuyến thương mại đầu tiên vào ngày 1/11/2025. Trong lịch sử hàng không dân dụng Việt Nam, đó là một tốc độ gần như không tưởng.
Nhưng điều đáng chú ý hơn cả tốc độ là mô hình mà Sun Group đang lựa chọn. Đó là việc định vị trở thành hãng hàng không nghỉ dưỡng (Resort Aviation) đầu tiên của Việt Nam.
Một năm đầu của Sun PhuQuoc Airways vì thế không đơn thuần là câu chuyện thành lập một hãng hàng không mới. Đó là phép thử cho một mô hình kinh doanh mới trong bối cảnh thị trường hàng không Việt Nam bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, biên lợi nhuận ngày càng mỏng, chi phí nhiên liệu biến động mạnh bởi bất ổn địa chính trị, trong khi nhu cầu du lịch đang tái bùng nổ sau đại dịch.
Từ một mô hình còn mới lạ, Sun PhuQuoc Airways đang cho thấy tham vọng lớn hơn nhiều so với vai trò một hãng bay "đưa khách ra đảo".
Sun PhuQuoc Airways ra đời trong bối cảnh ngành hàng không Việt Nam và thế giới đang bước vào giai đoạn phục hồi mạnh mẽ sau nhiều năm chịu tác động nặng nề từ đại dịch COVID-19.
Sự trở lại nhanh của nhu cầu du lịch, đặc biệt là du lịch quốc tế, đã tạo ra một chu kỳ tăng trưởng mới cho thị trường hàng không khu vực châu Á – Thái Bình Dương, trong đó Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường phục hồi nhanh nhất.
Tuy nhiên, phục hồi không đồng nghĩa "bầu trời" đã hoàn toàn thuận lợi. Bên cạnh tăng trưởng hành khách, các hãng bay cũng chịu áp lực ngày càng lớn về chi phí nhiên liệu, tỷ giá, đội tàu bay và cạnh tranh thị phần. Nhiều hãng hàng không trên thế giới vẫn phải tiếp tục tái cơ cấu sau đại dịch, trong khi tại Việt Nam, thị trường bắt đầu bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh hơn sau thời kỳ tăng trưởng nóng.
Trong bối cảnh ấy, Sun Group bước vào hàng không bằng một logic khác.
SPA không vận hành như một hãng bay truyền thống lấy "đường bay" làm trung tâm, thuần túy kiếm lợi nhuận từ bán vé. Máy bay, trong logic của Sun Group, dường như là một phần của hệ sinh thái dịch vụ lớn hơn nhiều.
Nếu trước đây doanh nghiệp này đã sở hữu hàng loạt các khu nghỉ dưỡng, công viên giải trí và dự án bất động sản du lịch thì hàng không là mắt xích cuối cùng để khép kín hệ sinh thái.
Việc cái tên "PhuQuoc" xuất hiện ngay trong thương hiệu hãng bay cũng phản ánh tham vọng lớn hơn của Sun Group: biến Phú Quốc thành "hub du lịch" thay vì chỉ là một điểm nghỉ dưỡng và có khả năng tự tạo dòng khách quốc tế thay vì chỉ phụ thuộc vào hệ thống trung chuyển truyền thống.
Trong nhiều năm, Sun Group đã đầu tư một nguồn lực không lồ để xây dựng tại Phú Quốc một hệ sinh thái gần như hoàn chỉnh: resort, khách sạn, cáp treo, tổ hợp giải trí, show diễn, bất động sản nghỉ dưỡng. Nhưng với một tập đoàn làm du lịch quy mô lớn, bài toán lớn nhất luôn là dòng khách. Không có khách, toàn bộ hệ sinh thái sẽ giảm hiệu quả vận hành. Và đó là lúc hàng không trở thành mắt xích cuối cùng.
Thực ra, mô hình này không mới trên thế giới. Emirates từng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong chiến lược biến Dubai thành trung tâm du lịch – tài chính toàn cầu. TUI Airways của châu Âu cũng vận hành theo logic kéo khách cho hệ sinh thái nghỉ dưỡng của TUI Group. Nhưng tại Việt Nam, Sun PhuQuoc Airways gần như là trường hợp đầu tiên mà một hãng hàng không được xây dựng xoay quanh một điểm đến cụ thể.
Điều này khiến hãng vừa có lợi thế, vừa đối mặt áp lực rất lớn. Lợi thế nằm ở chỗ Sun Group không cần nhìn hàng không như một lĩnh vực phải sinh lời ngay lập tức. Một hành khách bay tới Phú Quốc không chỉ mua vé máy bay. Họ còn có thể sử dụng resort, dịch vụ nghỉ dưỡng, nhà hàng, show diễn, cáp treo và nhiều sản phẩm khác trong hệ sinh thái. Nói cách khác, hãng bay có thể đóng vai trò "chi phí kéo khách" cho cả chuỗi giá trị du lịch phía sau.
Nhưng ngược lại, điều đó cũng đồng nghĩa sự thành bại của Sun PhuQuoc Airways gắn rất chặt với sức hút thực tế của Phú Quốc.
Nếu đảo ngọc không thể trở thành một trung tâm du lịch quốc tế đủ lớn, mô hình "resort airline" sẽ bị giới hạn đáng kể. Đó là bài toán không hề dễ.
Tiềm năng du lịch của Phú Quốc là điều không thể cần bàn bãi, nhất là khi hòn đảo này liên tục xuất hiện trên bản đồ các điểm đến nghỉ dưỡng nổi bật của khu vực. Tuy nhiên, Phú Quốc không phải là không có những thách thức. Tính mùa vụ của du lịch đảo còn khá rõ nét, khiến lượng khách và công suất khai thác dịch vụ có sự chênh lệch lớn giữa các thời điểm trong năm. Khả năng chi tiêu của dòng khách chưa thực sự đồng đều.
Trong khi đó, Phú Quốc vẫn phải cạnh tranh trực tiếp với Phuket của Thái Lan, Bali của Indonesia hay Boracay, Cebu của Philippines. So với các điểm đến này, Phú Quốc vẫn đang ở giai đoạn hoàn thiện cả về hạ tầng dịch vụ, độ phong phú trải nghiệm lẫn khả năng vận hành như một "hub" du lịch quốc tế thực thụ.
Nói vậy để thấy rằng, bài toán của Sun Group thực chất lớn hơn rất nhiều so với việc mở một hãng bay. Đằng sau Sun PhuQuoc Airways là tham vọng tham gia tái định vị Phú Quốc như một trung tâm du lịch có sức cạnh tranh quốc tế, thay vì chỉ là một điểm nghỉ dưỡng đang tăng trưởng nhanh của Việt Nam.
Một năm qua, SPA đã khiến cả thị trường bất giờ về tốc độ triển khai.
Ngày 20/5/2025, Thủ tướng chấp thuận chủ trương thành lập hãng với vốn đầu tư ban đầu 2.500 tỷ đồng. Chưa đầy một tháng sau, SPA nhận giấy phép kinh doanh vận chuyển hàng không.
Đến tháng 9/2025, hãng nhận AOC – chứng chỉ quan trọng nhất để được khai thác thương mại.
Và ngày 1/11/2025, chuyến bay thương mại đầu tiên chính thức cất cánh.
Trong ngành hàng không, đây là tiến độ rất nhanh, nếu không nói là chưa từng có tiền lệ. Phần lớn các hãng nếu nhanh cũng mất khoảng hơn 1 năm để có thể cất cánh chuyến bay đầu tiên bởi quá trình xây dựng hãng phải bảo đảm hàng loạt yêu cầu về đội tàu bay, phi công, bảo dưỡng, đào tạo, slot sân bay, hệ thống bán vé, tiêu chuẩn an toàn, vận hành khai thác. SPA gần như triển khai đồng thời tất cả cấu phần đó.
Một trong những điểm quan trọng là lựa chọn đội tàu bay. Giai đoạn đầu, hãng khai thác Airbus A321neo và A321CEO – loại tàu bay thân hẹp phù hợp với đường bay ngắn và trung bình trong khu vực châu Á.
Đây là lựa chọn khá thực dụng. A321neo tiết kiệm nhiên liệu tốt hơn, phù hợp với chiến lược vận hành chi phí thấp ở giai đoạn đầu. Trong khi đó, mô hình "hub-and-spoke" lấy Phú Quốc làm trung tâm cho phép hãng gom khách từ các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng tới đảo ngọc.
Từ việc tiếp nhận tàu bay đầu tiên vào tháng 8/2025, chỉ sau chưa đầy 6 tháng, đội tàu bay của SPA đã phát triển lên đến 10 chiếc, trong đó có 6 tàu Airbus A321NX mới xuất xưởng, giúp SPA trở thành hãng có đội bay trẻ nhất Việt Nam.
Đến tháng 2/2026, SPA tiếp tục gây chú ý khi ký thỏa thuận mua tới 40 Boeing 787 Dreamliner trị giá khoảng 22,5 tỷ USD cho mục tiêu bay xuyên lục địa.
Sau thương vụ kỷ lục này, SPA càng quả quyết với mục tiêu đạt con số 25 tàu bay trong năm 2026, 100 tàu bay trong năm 2030, và đến năm 2035 là 200 tàu bay. Đây là tốc độ sở hữu tàu bay hiếm có trên thế giới. Để hình dung rõ hơn, nếu như Singapore Airlines - thuộc top các hãng hàng không tốt nhất thế giới - cần đến khoảng 50 năm để có 200 chiếc tàu bay, thì SPA đặt mục tiêu chỉ cần 10 năm để đạt con số đó.
Song song với quá trình mở rộng đội tàu bay, Sun PhuQuoc Airways cũng nhanh chóng tăng tốc xây dựng mạng bay với trọng tâm ban đầu là kết nối Phú Quốc với các trung tâm kinh tế và du lịch lớn nhất cả nước như Hà Nội, Tp.HCM, Đà Nẵng hay Nha Trang.
Hãng đã liên tiếp mở ba đường bay quốc tế tới Đài Bắc, Seoul và Hong Kong trong chưa đầy hai tháng, kể từ chuyến bay đầu tiên ngày 29/3/2026, đã chứng minh tốc độ mở rộng mạng bay ấn tượng của Sun PhuQuoc Airways. Tiếp đà bứt phá trong chiến lược "Rise to the World", hãng dự kiến sẽ vươn cánh tới Singapore, Thái Lan, Malaysia, Ấn Độ và xa hơn là các tuyến xuyên lục địa đến châu Âu, Trung Đông, từng bước hiện thực hóa khát vọng góp phần đưa Phú Quốc trở thành cửa ngõ hàng không quốc tế thứ ba của Việt Nam.
Tuy nhiên, mở rộng nhanh luôn đi kèm áp lực tài chính lớn. Hàng không không giống bất động sản. Một hãng bay có thể "đốt" hàng nghìn tỷ đồng trước khi đạt điểm hòa vốn. Vì thế, việc SPA liên tục tăng vốn trong năm đầu tiên không gây bất ngờ.
Sau 2 đợt tăng vốn vào cuối năm 2025 và tháng 5/2026, hãng đã nâng vốn lên khoảng 13.300 tỷ đồng để chuẩn bị nguồn lực tài chính cho chặng đường tiếp theo.
Tất nhiên, năm đầu tiên của SPA không chỉ có những thuận lợi. Đúng vào thời điểm hãng tăng tốc mạnh nhất, thì cú sốc từ chiến tranh giữa Mỹ, Israel và Iran đầu năm 2026 đã tạo ra cuộc khủng hoảng về năng lượng. Giá nhiên liệu hàng không tăng mạnh trên toàn cầu, thậm chí có thời điểm giá dầu Jet A-1 chạm ngưỡng 200-230 USD/thùng.
Thách thức dường như khiến "tân binh" như SPA hiểu hơn về sự khốc liệt của "ngành kinh tế trên trời".
Một năm đầu của Sun PhuQuoc Airways đã được triển khai với một tốc độ gần như "đốt cháy giai đoạn".
Có nhiều nguyên nhân tạo nên nhịp phát triển nhanh này, nhưng quan trọng nhất là việc SPA không xuất phát như một hãng hàng không độc lập theo nghĩa truyền thống. Phía sau hãng là hệ sinh thái du lịch – nghỉ dưỡng đã được Sun Group xây dựng suốt nhiều năm tại Phú Quốc. Điều đó giúp SPA ngay từ đầu đã có sẵn nguồn khách, thị trường và mục tiêu khai thác tương đối rõ ràng, thay vì phải tự tạo nhu cầu từ con số 0 như nhiều hãng bay mới khác.
Trong ngành hàng không, nơi vốn, uy tín và khả năng huy động nguồn lực có ý nghĩa đặc biệt lớn, việc đứng sau SPA là một trong những tập đoàn kinh tế tư nhân hàng đầu Việt Nam giúp hãng có được lợi thế đáng kể ngay từ đầu. Không chỉ là nguồn lực tài chính, uy tín thương hiệu và kinh nghiệm triển khai các dự án quy mô lớn của Sun Group cũng tạo cho SPA một "bệ đỡ" để đi nhanh hơn trong việc mở rộng hợp tác, xây dựng mạng bay và phát triển thị trường.
Bên cạnh đó, Sun Group dường như lựa chọn cách tiếp cận "đầu tư tổng lực" thay vì phát triển từng bước thận trọng. Hãng đồng thời mở rộng đội tàu bay, xây dựng mạng bay quốc tế, tuyển dụng nhân sự và chuẩn bị cho các kế hoạch đường dài ngay trong giai đoạn đầu vận hành. Việc liên tục tăng vốn cũng cho thấy doanh nghiệp chấp nhận đầu tư lớn để rút ngắn thời gian hình thành hãng.
Cùng với việc phát triển hãng bay, Sun Group cũng đồng thời tăng tốc đầu tư vào Phú Quốc nhằm tạo hiệu ứng cộng hưởng cho toàn bộ hệ sinh thái du lịch – hàng không. Bên cạnh hàng loạt dự án nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và hạ tầng đã hiện diện tại đảo ngọc, tập đoàn này tiếp tục mở rộng quy mô đầu tư với nhiều dự án trọng điểm.
Ngày 17/5, trong khuôn khổ Hội nghị công bố Quy hoạch và Xúc tiến đầu tư tỉnh An Giang năm 2026, tỉnh An Giang và Sun Group đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư nhiều dự án hạ tầng giao thông và du lịch với tổng vốn đăng ký gần 100.000 tỷ đồng. Song song đó, Sun Group cũng đẩy mạnh hợp tác với nhiều đối tác quốc tế lớn như Changi Airports International của Singapore, Central Pattana của Thái Lan, GMR Group của Ấn Độ, Keppelnhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch, tăng cường năng lực hạ tầng, kết nối hàng không và nâng chất lượng hệ thống dịch vụ.
Đặc biệt, Phú Quốc sẽ là địa điểm đăng cai APEC 2027 – sự kiện được kỳ vọng tạo cú hích lớn cho du lịch, hạ tầng và khả năng kết nối quốc tế của đảo ngọc. Điều đó đồng nghĩa, SPA gần như không có quá nhiều thời gian để phát triển theo lộ trình thông thường. Hãng cần tăng tốc đủ nhanh để đón đầu dòng khách, tận dụng cơ hội quảng bá quốc tế và thiết lập hiện diện trên thị trường trước thời điểm Phú Quốc bước vào giai đoạn bùng nổ mới gắn với APEC 2027.
Tốc độ của SPA phản ánh hai xu hướng lớn. Thứ nhất, hàng không Việt Nam đang bước sang giai đoạn tích hợp sâu với du lịch và bất động sản nghỉ dưỡng, thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá vé. Thứ hai, cuộc cạnh tranh trong tương lai có thể không còn nằm ở chuyện "hãng nào rẻ hơn", mà là "hãng nào sở hữu hệ sinh thái lớn hơn".
Sun PhuQuoc Airways vì thế có thể không phải là hãng bay lớn nhất Việt Nam trong tương lai gần. Nhưng họ đang thử nghiệm một mô hình mới, nơi hàng không trở thành cánh tay nối dài của nền kinh tế du lịch.
Và sau một năm đầu tiên tăng tốc gần như liên tục, người ta tiếp tục đặt câu hỏi về việc Sun PhuQuoc Airways sẽ bay xa đến đâu trong một bầu trời đang ngày càng nhiều biến động.
THỰC HIỆN: MẠNH QUỐC
NGUOIDUATIN.VN | Chủ nhật, 31/5/2026 | 13:00
