Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang điều hành phiên thảo luận - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Sáng 10-4, các đại biểu Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025, tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026.
Các đại biểu cũng thảo luận về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, và kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030.
Mở rộng không gian kinh tế ra nước ngoài để đạt tăng trưởng cao
Đại biểu Tào Đức Thắng - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Đại biểu Tào Đức Thắng - Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) - cho rằng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, một trong những giải pháp then chốt là mở rộng không gian kinh tế, đặc biệt ra thị trường quốc tế.
Kinh nghiệm từ Viettel và một số tập đoàn như Petrovietnam, FPT, Vingroup cho thấy việc đầu tư ra nước ngoài giúp doanh nghiệp có thị trường rộng lớn hơn, tạo dư địa tăng trưởng dài hạn. Thực tế, tăng trưởng của Viettel thời gian qua chủ yếu đến từ thị trường quốc tế, chiếm khoảng 60-70%.
Từ đó, ông đề xuất Chính phủ xây dựng chương trình bài bản về mở rộng đầu tư ra nước ngoài, gồm chính sách đối ngoại mở đường, lựa chọn thị trường phù hợp với thế mạnh công nghệ, đồng thời hình thành các doanh nghiệp đầu đàn dẫn dắt hệ sinh thái đầu tư.
Góp ý về đầu tư công, ông Thắng cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận, lấy hiệu quả làm thước đo tương tự như doanh nghiệp.
Ông phân tích, doanh nghiệp luôn chịu áp lực về dòng tiền, nên phải rút ngắn thời gian đầu tư, nhanh chóng đưa dự án vào vận hành để tạo doanh thu. Trong khi đó, đầu tư công có thể bị kéo dài mà chưa ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống còn của tổ chức thực hiện.
Do đó ông đề nghị cần đánh giá chặt chẽ thời gian triển khai dự án ngay từ khâu thẩm định, bảo đảm tính khả thi và quyết tâm cao để rút ngắn tiến độ. Đồng thời cần xây dựng hệ thống chỉ tiêu cụ thể (KPI) để đo hiệu quả khai thác sau đầu tư, như tỉ lệ lấp đầy, hiệu suất sử dụng, tránh tình trạng công trình sử dụng kém hiệu quả.
Liên quan dự thảo nghị quyết về cơ chế phối hợp chính sách trong phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, đại biểu Tào Đức Thắng nhấn mạnh tầm quan trọng khi Việt Nam đẩy mạnh đầu tư ra nước ngoài.
Từ thực tiễn hoạt động, ông cho biết doanh nghiệp có thể gặp nhiều tranh chấp, thậm chí liên quan đến cấp quốc gia. Vì vậy cần hoàn thiện khung pháp lý theo hướng không chỉ bị động khi bị kiện mà còn chủ động khởi kiện để bảo vệ lợi ích hợp pháp.
Ông cũng đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng nghị quyết cho cả công ty con của doanh nghiệp nhà nước, nhằm bảo đảm đầy đủ công cụ pháp lý khi tham gia thị trường quốc tế.
Áp lực vốn lớn nếu không cải thiện hiệu quả đầu tư
Đại biểu Lê Ngọc Sơn - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Đại biểu Lê Ngọc Sơn - Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) - cho rằng mục tiêu tăng trưởng 10%/năm giai đoạn 2026-2030 là rất tham vọng, nhưng cần làm rõ giải pháp thực thi.
Theo ông, hệ số ICOR (hiệu quả sử dụng vốn đầu tư) của Việt Nam hiện khoảng 6,4, cao hơn đáng kể so với nhiều nền kinh tế trong khu vực như Hàn Quốc, Đài Loan (khoảng 3-4), cho thấy hiệu quả sử dụng vốn còn hạn chế.
Nếu không cải thiện chỉ số này, nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội có thể lên tới 33-35% GDP, tạo áp lực rất lớn trong giai đoạn tới. Do đó cần bổ sung các chỉ tiêu đo lường chất lượng tăng trưởng như TFP, ICOR theo từng ngành, cũng như xác định rõ đóng góp của khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Ông Sơn cũng nhấn mạnh mục tiêu kinh tế số chiếm 30% vào năm 2030 là phù hợp, nhưng cần cụ thể hóa bằng đầu tư hạ tầng số, dữ liệu và cơ chế để các thành phần kinh tế cùng tham gia.
Phát biểu tại tổ, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cho biết với mục tiêu tăng trưởng trên 10%, nhu cầu năng lượng sẽ phải tăng khoảng 12-15% mỗi năm. Bên cạnh yêu cầu đảm bảo đủ năng lượng, còn phải đáp ứng tiêu chí "xanh", giảm phát thải và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.
Ông cũng cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận trong đầu tư công, chuyển từ chú trọng giải ngân sang chú trọng hiệu quả. Tuy nhiên các doanh nghiệp nhà nước hiện vẫn gặp nhiều vướng mắc về thể chế.
Từ thực tiễn TP.HCM triển khai cơ chế đặc thù, cho phép lựa chọn nhà đầu tư chiến lược đã giúp cho việc giải quyết các thủ tục đầu tư cho doanh nghiệp "nhanh gấp 4 lần", ông Quang đề nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế để nâng cao hiệu quả đầu tư và thúc đẩy các dự án lớn.
