Các ngân hàng chạy đua tăng lãi suất
Mặt bằng lãi suất huy động tăng mạnh trong tháng 3/2026, nhiều nơi vượt ngưỡng 9%/năm, đang kéo dòng tiền rời khỏi các kênh đầu tư rủi ro như chứng khoán, bất động sản để quay lại hệ thống ngân hàng. Dòng tiền nhàn rỗi của người dân đang quay trở lại ngân hàng khi mặt bằng lãi suất tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm. Trong đó, kỳ hạn 6 tháng và 12 tháng đang là những kỳ hạn được các ngân hàng ưu tiên "chào mời" khách gửi tiền nhiều nhất.
Khảo sát thực tế tại các chi nhánh cho thấy, mức lãi suất thực tế mà ngân hàng dùng để "mời gọi" khách hàng thường cao hơn đáng kể so với con số niêm yết trên website. Đi đầu trong xu hướng này là nhóm các ngân hàng số và ngân hàng thuộc hệ sinh thái tư nhân.
Tại Ngân hàng số Vikki Bank (thuộc hệ sinh thái HDBank), lãi suất dành cho khoản tiền gửi từ 500 triệu đồng đã chạm mức 9%/năm, đặc biệt kỳ hạn 12-13 tháng lên tới 9,2%/năm. Hai cái tên khác là GPBank và Ngân hàng số Cake by VPBank cũng đang dẫn đầu thị trường với mức lãi suất 9%/năm cho các kỳ hạn từ 6-12 tháng nhờ các chương trình cộng thêm biên độ từ 1,1% đến hơn 3%.
Không đứng ngoài cuộc chơi, các ngân hàng thương mại cổ phần lớn cũng tung ra những gói ưu đãi "khủng". Techcombank triển khai chương trình cộng thêm 1%/năm lãi suất cho tiền gửi Phát Lộc Online, đưa mức lãi suất cao nhất lên 8,4%/năm. Nhà băng này cũng vừa thay đổi biểu lãi suất huy động từ ngày 27/3, đưa lãi suất kỳ hạn 12 tháng lên tối đa 7,4%/năm. Hiện các kỳ hạn từ 6 tháng – 12 tháng, Techcombank đều đã niêm yết trên 7%/năm.
Sacombank áp dụng mức 8,8%/năm cho kỳ hạn 36 tháng, trong khi SeABank sẵn sàng trả 8,8%/năm cho các khoản tiền gửi từ 50 triệu đồng trước ngày 8/4/2026, dù lãi suất niêm yết chỉ ở mức 6,25%/năm.
Tại các chi nhánh của LPBank hay Nam A Bank, nhân viên tín dụng liên tục chào mời mức lãi suất "đặc biệt" từ 8,2% đến 8,6%/năm cho kỳ hạn 6-12 tháng, cao hơn từ 1-2,5% so với biểu lãi suất công bố chính thức.
VPBank gần đây cũng đã nâng lãi suất Chứng chỉ tiền gửi Super Thịnh Vượng lên tối đa 8,5%/năm, áp dụng cho khoản tiền từ 100 triệu, thời gian nắm giữ 184 ngày – 389 ngày (6 tháng – 13 tháng).
4 ngân hàng quốc doanh cũng vừa nâng lãi suất tiết kiệm lên mức sát 7%. Trong đó, BIDV ghi nhận mức tăng mạnh nhất, thiết lập mặt bằng mới cao nhất và ngang với một số nhà băng tư nhân.
Cụ thể, với khách gửi tiết kiệm qua ứng dụng, lãi suất kỳ hạn ngắn 1-3 tháng của BIDV tăng mạnh 1,8-2,4% lên mức trần 4,75%/năm; lãi suất kỳ hạn 6-9 tháng tăng hơn 2% lên 6,6%/năm. Lãi suất kỳ hạn từ 12 tháng trở đi cũng tăng mạnh lên 6,8%/năm.
Lãi suất gửi tại quầy BIDV thấp hơn đáng kể so với online và chỉ được điều chỉnh ở kỳ hạn 12 tháng trở đi, mức cao nhất là 6,5%.
Tương tự, Vietcombank và VietinBank cũng nâng lãi suất với các kỳ hạn từ 6 tháng trở đi. Hiện tại, lãi suất gửi tại quầy và trực tuyến của hai nhà băng này áp cho kỳ hạn 12 tháng lên 5,9% và kỳ hạn 24 tháng lên 6,5%.
Tại Agribank, với kỳ hạn 6 - 11 tháng, lãi suất được niêm yết đồng loạt ở mức 4%/năm, tăng rõ rệt so với giai đoạn trước khi nhiều kỳ hạn chỉ quanh 3 - 3,5%/năm.
Đáng chú ý, nhóm kỳ hạn dài từ 12 - 18 tháng được nâng lên 5,9%/năm, trong khi kỳ hạn 24 tháng đạt 6,5%/năm, mức cao nhất trong biểu lãi suất hiện hành. Đây cũng là mức tăng mạnh nhất, với biên độ lên tới hơn 1 điểm % so với đầu năm.
Như vậy, việc cả 4 ngân hàng lớn đồng loạt nâng lãi suất lên vùng gần 7%/năm đã góp phần hoàn thiện xu hướng của mặt bằng lãi suất huy động thời gian gần đây sau thời gian dài đi ngang.
Sự gia tăng đột ngột của lãi suất tiết kiệm đã tạo ra một làn sóng dịch chuyển dòng tiền rõ rệt.
Chị H. (Hà Nội) vừa bán xong danh mục chứng khoán sau một đợt thị trường hồi phục, đồng thời tất toán luôn sổ tiết kiệm cũ và có trong tay khoảng 3 tỷ đồng nhàn rỗi. Chị gọi cho một chuyên viên ngân hàng quen, người trước giờ vẫn hỗ trợ chị. Đầu dây bên kia tư vấn khá nhanh, hiện có chương trình khoảng 8%/năm cho kỳ hạn 6 tháng. Mức này không phải thấp, nhưng chị vẫn thấy "thiếu thiếu", nhất là khi thị trường gần đây rộ lên nhiều mức lãi cao hơn. Chị quyết định đăng một bài lên hội nhóm gửi tiết kiệm để tham khảo thêm: "Có 3 tỷ nhàn rỗi, giờ gửi ngân hàng nào ổn, lãi tốt chút ạ?"
Bài đăng gần như "nổ tương tác" chỉ sau vài tiếng. Đặc biệt, không ít nhân viên ngân hàng cũng nhanh chóng "nhập cuộc", để lại lời chào mời kèm mức lãi suất hấp dẫn. Mặt bằng chung được nhắc đến nhiều là khoảng 8,5%/năm, nhưng cũng có nơi đưa ra mức cao hơn, lên tới 9,2%/năm. Hộp thư riêng của chị H. nhanh chóng "đầy ắp" với hàng chục tin nhắn tư vấn.
Không chỉ riêng chị H., câu chuyện "đi hỏi lãi suất" để gửi tiền cũng là của nhiều người dùng ngân hàng thời gian gần đây. Không khí tại các phòng giao dịch ngân hàng trở nên nhộn nhịp hơn hẳn. Nhân viên ngân hàng, vốn luôn chịu áp lực chỉ tiêu huy động, nay càng bận rộn hơn với các chương trình gọi vốn, chăm sóc khách hàng, tư vấn trực tiếp và qua kênh online. Những cuộc gọi, tin nhắn chào mời lãi suất cao xuất hiện dày đặc.
Vì sao ngân hàng dồn dập tăng lãi suất?
Lý giải về đà tăng nóng này, giới chuyên gia cho rằng đây là hệ quả tất yếu của áp lực kép từ quốc tế và quốc nội. Trên thế giới, các xung đột địa chính trị kéo dài đẩy giá dầu và nguyên vật liệu tăng cao, buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải duy trì lãi suất ở mức cao để kiềm chế lạm phát. Sức mạnh của đồng USD gây áp lực trực tiếp lên tỷ giá trong nước, buộc các ngân hàng phải nâng lãi suất để giữ chân dòng vốn VND.
Ở góc độ nội tại, nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh đang phục hồi mạnh mẽ, khiến áp lực tín dụng tăng nhanh. TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính – ngân hàng, nhận định: "Các ngân hàng buộc phải tăng lãi suất huy động để đảm bảo tính thanh khoản và đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án hạ tầng, đầu tư công đang gia tăng".
Một yếu tố kỹ thuật khác là từ ngày 1/1/2026, tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước chính thức bị loại khỏi công thức tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng huy động (LDR). Điều này khiến nguồn cung vốn trong hệ thống ngân hàng bị thắt chặt hơn, buộc các nhà băng phải rốt ráo huy động từ khu vực dân cư để bù đắp khoảng trống.
Theo nhiều chuyên gia, các ngân hàng đang tăng cường huy động vốn do chênh lệch ngày càng lớn giữa tín dụng và huy động vốn. Trước đó, năm 2025, tăng trưởng huy động của toàn hệ thống chỉ đạt hơn 14%, trong khi tăng trưởng tín dụng là gần 19%.
Việc tăng lãi suất huy động là cần thiết để ngân hàng củng cố nguồn vốn đầu vào, duy trì các chỉ tiêu an toàn thanh khoản và tạo dư địa cho hoạt động cho vay trong thời gian tới.
Hơn nữa, mặt bằng lãi suất quốc tế vẫn neo ở mức cao trong thời gian dài hơn dự kiến, khiến chi phí vốn toàn cầu chưa thể hạ nhiệt. Diễn biến này tạo áp lực lan tỏa, khiến lãi suất trong nước khó có thể đứng ngoài xu hướng điều chỉnh.
Theo Chứng khoán MB (MBS), nhu cầu vốn của nền kinh tế đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, đặc biệt là nhu cầu vốn dài hạn cho các dự án đầu tư công và hạ tầng. Đây là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng áp lực huy động vốn đối với hệ thống ngân hàng.
Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cũng chỉ ra một trong những nguyên nhân chính khiến lãi suất tăng là do chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn vẫn ở mức cao. Tính đến cuối tháng 2, tín dụng tăng 1,4% trong khi huy động vốn chỉ tăng 0,36% so với cuối năm trước.
Tương tự, trong báo cáo cập nhật kinh tế vĩ mô, Công ty Chứng khoán Ngân hàng Vietcombank (VCBS) dự báo lãi suất huy động có thể tiếp tục tăng do áp lực cân đối nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng. Nguyên nhân đến từ tăng trưởng tín dụng cao, trong khi nhu cầu giải ngân đầu tư công dự kiến tiếp tục được đẩy mạnh trong năm 2026. Áp lực này đặc biệt lớn đối với các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ, vốn phụ thuộc nhiều vào tiền gửi khách hàng.
Giá vàng hôm nay (31/3): Giá vàng miếng SJC và nhẫn đảo chiều tăng mạnh, hơn 2 triệu đồng/lượngĐỌC NGAYChứng khoán ACB (ACBS) cũng cho rằng, xu hướng tăng lãi suất có thể tiếp diễn cho đến khi tỷ giá ổn định hơn và các yếu tố địa chính trị hạ nhiệt. Dù lãi suất đã tăng khoảng 1 - 1,5 điểm % so với năm 2025, thị trường vẫn chưa đạt trạng thái cân bằng. Áp lực sẽ tiếp tục đè nặng lên các ngân hàng thương mại quy mô vừa và nhỏ, vốn phụ thuộc nhiều vào tiền gửi và có cơ cấu huy động kém linh hoạt hơn so với các ngân hàng lớn.
Dự báo về tương lai, bộ phận phân tích của các công ty chứng khoán như VCBS và MB Securities đều chung nhận định, mặt bằng lãi suất huy động sẽ chưa dừng lại. Dự kiến trong nửa đầu năm 2026, lãi suất có thể tăng thêm từ 0,3 - 0,5 điểm phần trăm. Sang nửa cuối năm, biên độ tăng sẽ tiếp tục duy trì và có sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngân hàng tùy thuộc vào sức mạnh tài chính và hạn mức tín dụng được giao.
Với người gửi tiền, đây được xem là "thời điểm vàng" để tối ưu hóa lợi nhuận từ nguồn vốn nhàn rỗi. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến cáo khách hàng cần xem xét kỹ các điều khoản đi kèm như số tiền tối thiểu, điều kiện tiền gửi mới và kỳ hạn thực tế để đảm bảo quyền lợi cao nhất trong cuộc đua lãi suất đầy kịch tính này.
Quỳnh Chi (t/h)
