Phần diện tích đất làm khu tái định cư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam tại phường Bình Kiến, Đắk Lắk (phía sau khu dân cư hiện hữu) - Ảnh: MINH CHIẾN (chụp năm 2025)
Ngày 23-5, Sở Xây dựng Đắk Lắk cho hay đã có báo cáo về tình hình thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua địa bàn tỉnh.
Đoạn đường sắt tốc độ cao qua địa bàn tỉnh Đắk Lắk dài 98,68km, đi qua 13 xã, phường, điểm đầu tại xã Xuân Lộc và điểm cuối tại xã Hòa Xuân. Tuyến có 1 ga hành khách tại Hòa Thành (phường Phú Yên), 2 trạm bảo dưỡng tại xã Xuân Thọ và ga Tuy Hòa.
Hơn 3.000 hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án cần tái định cư
Theo thống kê sơ bộ, tổng nhu cầu sử dụng đất cho dự án đoạn qua Đắk Lắk khoảng 807,5ha. Dự kiến khoảng 5.589 nhà, thửa đất và 6 tổ chức bị ảnh hưởng trực tiếp bởi dự án, khoảng 3.025 hộ dân cần bố trí tái định cư.
Để phục vụ giải phóng mặt bằng, UBND tỉnh đã lựa chọn 18 khu đất xây dựng tái định cư với tổng diện tích khoảng 131,72ha cùng 5 khu cải táng rộng khoảng 9ha.
3 đơn vị được giao làm chủ đầu tư công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gồm Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Tuy An và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Tuy Hòa.
Theo Sở Xây dựng Đắk Lắk, để chuẩn bị nguồn vật liệu xây dựng cho dự án, tỉnh đã rà soát và đề xuất 5 mỏ đất san lấp diện tích khoảng 367,7ha; 2 mỏ cát xây dựng diện tích khoảng 74,65ha; 20 vị trí bãi đổ thải vật liệu diện tích khoảng 78,4ha.
Dự kiến cần hơn 12.000 tỉ đồng giải phóng mặt bằng
Theo Sở Xây dựng, phương án tuyến hiện nay vẫn còn nhiều điểm vướng mắc khi đi qua hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến các khu dân cư và nhiều công trình đặc thù như chùa Từ Quang, chùa Kim Quang, cô nhi viện Mằng Lăng (thuộc nhà thờ Mằng Lăng), đình Phú Đa và Trại tạm giam số 2 thuộc Công an tỉnh.
Địa phương đã nhiều lần kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét điều chỉnh hướng tuyến nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các công trình văn hóa, lịch sử và khu dân cư hiện hữu.
Một khó khăn khác là đến nay Ban Quản lý dự án Thăng Long vẫn chưa bàn giao cọc mốc giải phóng mặt bằng ngoài thực địa. Điều này khiến địa phương chưa thể thực hiện đo đạc, kiểm kê và lập phương án bồi thường chính thức.
Theo kế hoạch của Ban Quản lý dự án Thăng Long, việc bàn giao mốc giải phóng mặt bằng có thể bắt đầu từ quý 3-2027 sau khi hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi và báo cáo giữa kỳ.
Liên quan tới nhu cầu bố trí nguồn vốn ngân sách trung ương cho giải phóng mặt bằng dự án, UBND tỉnh Đắk Lắk đã có các công văn đăng ký kinh phí bồi thường giải phóng mặt bằng gửi Bộ Xây dựng vào cuối năm 2025.
Theo đó, tổng kinh phí dự kiến khoảng 12.245 tỉ đồng. Bộ Xây dựng đã có công văn vào tháng 3-2026 đề nghị Bộ Tài chính, Kho bạc Nhà nước phân bổ kế hoạch vốn năm 2026 là 4.000 tỉ đồng. Trên cơ sở đó, tỉnh đã phân bổ vốn cho các chủ đầu tư triển khai theo quy định.
Sở Xây dựng Đắk Lắk kiến nghị các sở, ngành và địa phương khẩn trương hoàn thiện quy hoạch, thủ tục đất đai, môi trường, xây dựng và chuẩn bị đầy đủ điều kiện để có thể triển khai ngay công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi có mốc giới chính thức ngoài thực địa.
Trước đó tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng dự án ngày 19-5, ông Lương Nguyễn Minh Triết - Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk, Trưởng Ban Chỉ đạo - đã yêu cầu phải hoàn thành quy hoạch các khu tái định cư và cải táng phục vụ dự án ngay trong tháng 6-2026 và khẩn trương hoàn thiện các thủ tục về đầu tư, môi trường, đất đai để sớm triển khai xây dựng.
Đồng thời lưu ý các cơ quan chức năng, chủ đầu tư tập trung nguồn lực vào những phần việc đã rõ ràng và có tính khả thi cao, tránh làm dàn trải.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng chiều dài khoảng 1.541km, đi qua 15 tỉnh, thành phố, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM).
Dự án được đầu tư mới toàn tuyến đường đôi khổ 1.435mm, tốc độ thiết kế 350km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục với 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,713 triệu tỉ đồng.
