Khu tập thể cũ Hà Nội - giấc mơ thời nghèo khó - Kỳ 6: 'Chuồng cọp' treo cao cao ở các khu tập thể

Những người đã và đang sống ở khu tập thể cũ thường nhắc nhớ về "chuồng cọp" mà họ còn gọi với cái tên trìu mến: "lồng chim", "tổ chim cúc cu".

Tem khu nhà ở tập thể Kim Liên, Hà Nội

Diện tích mỗi phòng khu tập thể ở

“Chuồng cọp” lô nhô to nhỏ, “chuồng cọp” đeo vào “chuồng cọp” ở khu C tập thể Kim Liên - Ảnh: TÂM LÊ

Đi cùng sự sống còn của khu tập thể

Những người đã và đang sống ở khu tập thể cũ mà chúng tôi gặp đều nhắc nhớ về "chuồng cọp" mà họ còn gọi với cái tên trìu mến: "lồng chim", "tổ chim cúc cu".

"Chuồng cọp" được làm khá chắc chắn, bằng sắt và sàn gỗ, gạch lát, nó sẽ đồng hành cho tới khi khu khu tập thể không còn.

"Năm 1987 tôi được cơ quan phân cho căn hộ ở khu tập thể L2 - Láng Hạ, nhà trên tầng 4, tổng diện tích 50m2, diện tích chính 32m2 và công trình phụ 12m2. Khi chúng tôi chuyển về, khu tập thể mới xây nhưng chất lượng nhìn chung là kém vì tiêu chí xây thời đó nhanh, nhiều, tốt, rẻ nhưng tiêu chí tốt thì chưa được.

Muốn đóng cái đinh trên tường thì cát rơi lả tả hoặc vỡ từng mảng. Tường quét vôi nhiều chỗ nham nhở. Gạch nền khấp khểnh, nhiều viên mới đã bong lớp vữa. Cửa sổ, cửa ra vào đều bằng loại gỗ tạp, mới lắp đã cong vênh...

Do đó, để đảm bảo an toàn, hầu hết đều theo nhau làm thêm cửa sắt, lồng sắt bên ngoài thành ra những dãy chuồng cọp" - ông Phạm Hữu Hiệp, nhà L2 khu tập thể Láng Hạ, nhớ.

Dù vậy, những người như gia đình ông Hiệp được phân phối cho cả một căn hộ thực sự vẫn là niềm hạnh phúc to lớn, ước mơ bấy lâu.

Theo trí nhớ ông Hiệp, vì nhu cầu thực tế dần dần nhiều hộ phải sửa đổi, phá dỡ và xây dựng lại chút bên trong phạm vi căn hộ của mình. Từ năm 1995 trở đi, việc lấn chiếm không gian, cơi nới thêm ra gác lửng ở các tầng trên, mọi người mới dám theo nhau mà làm liều, mặc dù biết việc đó là sai hoàn toàn!

Thực tế nội quy thì nghiêm ngặt nhưng rồi cũng chẳng có ai cấm đoán cũng như chẳng ai cho phép làm, nhà nhà cứ trông nhau hoặc bảo nhau cùng làm. Từ đó mới hình thành ra các căn gác lửng như những chiếc ba lô dính bám vào cả mặt trước và sau ngôi nhà.

Điều này không chỉ diễn ra ở khu tập thể Láng Hạ mà những khu tập thể xây dựng trước đó và xây dựng sau như Thanh Xuân Bắc, Thanh Xuân Nam thời điểm này cũng bắt đầu nở rộ "chuồng cọp".

"Theo phong trào lấn chiếm, tôi cũng cho cơi nới đằng trước lẫn đằng sau căn hộ. Ngoài hai buồng chính, tôi đã sửa cái ban công phía trước thành một căn buồng nhỏ với diện tích khoảng 7m2, còn phía sau nhà thêm được cái ban công hẹp làm chỗ phơi phóng quần áo. Căn hộ cũ thêm được tới 60m2", ông Hiệp vui vẻ kể.

Các dãy L1, L2 của khu tập thể Láng Hạ tới năm 2018 đã được phá dỡ, "chuồng cọp" cũng bị xe cẩu múc xuống. Người dân đã di chuyển đến nơi ở mới, nhà ông Hiệp cũng chuyển đi từ năm 2000. Bây giờ trên nền đất của khu tập thể Láng Hạ cũ là khu cao tầng hiện đại, khang trang đắt đỏ.

Dân cứ đông đúc rồi cơi nới nơi ở theo ý mình, cụ thể hóa thành những "chuồng cọp" đặc trưng của khu tập thể. Họ có đủ mọi biện pháp, nào là xây thêm một phòng áp sát vào mặt tiền nhà, xây lấn ra ở những căn hộ tầng 1, làm gác lửng, quây kín một ban công để mở rộng phòng hay xây chồng lên các gian cơi nới.

Thế nên việc bắt gặp những căn hộ tập thể có diện tích cơi nới rộng nhưng diện tích thực tế trên sổ chỉ khoảng 15-30m2 không phải hiếm. Người ta còn cơi nới trên cả diện tích cơi nới, "chuồng cọp" bám vào "chuồng cọp" như... mẹ bồng con.

________________________________________

Tôi có "lịch sử" hơn 10 năm liên tục sống ở khu tập thể nhưng cảm giác đã gắn bó với không gian sống đặc biệt này phải từ rất lâu rồi...

Kỳ tới: Mối tình của tôi với khu tập thể

Khu tập thể cũ Hà Nội - giấc mơ thời nghèo khó - Kỳ 5: Hàng quán nơi bạc màu thời gian

Từ bách hóa thời bao cấp đến quán cà phê trên tầng cao, các khu tập thể cũ tìm thấy vai trò mới trong những hàng quán nhỏ, nơi quá khứ và hiện tại như buộc phải chung sống.