Di tích Hang Dơi - Ảnh: LÊ TRUNG
Danh thắng Hang Dơi ở thôn 3, xã Thạnh Bình, TP Đà Nẵng (trước đây thuộc xã Tiên An, huyện Tiên Phước, Quảng Nam).
Huyền ảo quần thể hang đá trăm triệu năm
Đây là một quần thể đá biến chất (đá hoa dolomit) gồm hang động, vách đá, nhũ đá thuộc hệ tầng Khâm Đức, được hình thành cách đây khoảng vài trăm triệu năm.
Theo nghiên cứu, Hang Dơi là một hang đá cổ được kiến tạo từ 530 đến 158 triệu năm, một trong những hệ tầng đá cổ nhất ở Quảng Nam.
Các đá thuộc hệ tầng Khâm Đức và Núi Vú là đá biến chất lộ trên diện rộng, thể hiện rõ qua màu sắc, cấu tạo phân phiến, vi uốn nếp, cấu tạo khúc dồi, mặt trượt và đặc trưng mặt phân phiến với góc dốc thoải.
Đây là vết lộ hiếm có ở xứ nhiệt đới vì lộ toàn đá gốc, trong khi đó phần lớn ở các nơi khác (Yên Bái, Nghệ An và Tây Nguyên) đá gốc đều bị phong hóa mạnh.
Đá tạo vòm, tạo vách, đá xếp hàng, xếp lớp len lỏi trong những tán cây, dây leo um tùm bao phủ.
Cá biệt còn có những hang động đá với nhiều ngách ăn sâu vào núi đầy bí ẩn. Những vách đá dựng đứng cao từ 2m - 5m với hình thù khác nhau tạo thành vòm, hang động lộ thiên.
Đá ở Hang Dơi rất phong phú, đa dạng các kiểu thức đá phiến amphibolit - plagioclas sẫm màu, đá phiến plagioclas - amphibolit, đá phiến plagioclas - thạch anh - biotit vảy nhỏ, đôi khi chứa granat...
Các phiến đá ở Hang Dơi
Ở trung tâm quần thể là hang động khá lớn, là động chính hay còn gọi là động Nàng Tiên, chiều sâu chừng 20m, chiều cao từ 1,4m đến 2m, rộng từ 1m đến 5m.
Động chính cũng là nơi cư trú của loài dơi, dơi nhiều đến mức trong kháng chiến chống Pháp trước đây, nhiều cơ sở cách mạng đã khai thác phân dơi làm thuốc súng.
Ngày nay nhiều người dân tận dụng nguồn phân dơi để làm phân bón cho các loại cây trồng. Đây cũng là cách lý giải vì sao người ta đặt tên cho địa danh này là Hang Dơi.
Một hang khác nằm bên phải cửa hang, người ta có thể đi vào từ hai đầu đều được với nhiều ngóc ngách, gọi tên là "Động Thiên" vì nó nằm lộ thiên.
Hang kéo dài cả trăm mét, có nhiều ngách ăn sâu vào núi và vẫn là bí ẩn cho những người muốn khám phá.
Đường vào Hang Dơi
Những đường vân chi chít, vắt ngang thân các vách khiến người xem cứ ngỡ đang bước vào một thế giới huyền hoặc, kỳ ảo. Nhiều du khách ví von Hang Dơi là một "Công viên kỷ Jura" với trận đồ hóa thạch, đá vươn mình như những chú khủng long thời tiền sử.
Hệ sinh thái Hang Dơi là một mô hình lý tưởng cho sự phức tạp và đa dạng của tự nhiên. Thực vật rất phong phú, bao gồm các loại cây thân gỗ, dây leo và cây thuốc nam như cây sấu, cây ké, chò...
Đặc biệt tại đây đã phát hiện các loài cây mới, đó là cây khế đất (Oxalis barrelieri L, họ Oxalidaxeae).
Du khách khám phá hang
Hoàn thiện đề án du lịch
Tháng 7-2025, UBND xã Thạnh Bình tổ chức lễ đón nhận bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh đối với danh lam thắng cảnh Hang Dơi.
Ông Nguyễn Đình Tứ, Phó chủ tịch UBND xã Thạnh Bình, cho biết đối với danh thắng này, địa phương đang đưa vào quy hoạch khoảng 2ha, triển khai cắm mốc để bảo vệ.
Trong định hướng xã đang xây dựng hoàn thiện đề án du lịch Thạnh Bình, trong đó có 2 di tích quốc gia là làng cổ Lộc Yên, nhà lưu niệm Huỳnh Thúc Kháng và 6 di tích cấp tỉnh, trong đó có Hang Dơi.
Bằng nguồn lực, tháng 6 này địa phương triển khai nạo vét cải tạo lối đi trong Hang Dơi, tập trung hoàn thiện đề án du lịch, thực hiện các quy trình để đảm bảo khai thác hiệu quả hoạt động ở Hang Dơi gắn với du lịch của xã, hoàn thiện các hạ tầng kết nối các tour, tuyến du lịch gắn với các di tích.
Xã cũng kiến nghị thành phố tạo điều kiện hỗ trợ địa phương về nguồn lực mở rộng các tuyến giao thông khớp nối các điểm di tích, danh thắng.
Trong đó từ Hang Dơi đến thác Ồ Ồ khoảng 5km chưa có đường, xã đã triển khai thực hiện các bước chuẩn bị mở đường, khớp nối vùng du lịch rộng lớn. Bên cạnh đó hỗ trợ xã hoàn thiện đề án du lịch để thực hiện đầu tư, phát triển kinh tế du lịch.
Khám phá vẻ đẹp hang
Ở trung tâm quần thể là hang động khá lớn là động chính, hay còn gọi là động Nàng Tiên
Vẻ đẹp huyền bí của hang động
Một hang trong quần thể
Hang Dơi là một hang đá cổ được kiến tạo từ 530 đến 158 triệu năm
Một hang nhỏ - nơi sinh sống của loài dơi
Rễ cây chằng chịt ở hang
