Trong bối cảnh căng thẳng an ninh gia tăng trong khu vực khi Ukraine đẩy mạnh các cuộc tấn công tầm xa vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga ven biển Baltic, Estonia đã chính thức bày tỏ lo ngại.
Theo trang ERR, chính phủ Estonia cho biết họ kỳ vọng Kiev sẽ cải thiện khả năng kiểm soát máy bay không người lái (UAV/drone) của mình sau một loạt vụ xâm phạm không phận ở biên giới các nước Baltic gần đây.
Nhiều drone được cho là của Ukraine đã lạc hướng và xâm nhập không phận các nước Baltic cũng như Phần Lan trong những tháng qua. Nguyên nhân chính được cho là do Nga sử dụng biện pháp gây nhiễu điện tử.
Ví dụ, vào tháng 3, một số drone đã xâm phạm không phận Estonia, trong đó có một chiếc đâm vào ống khói của Nhà máy điện Auvere, nằm cách biên giới với Nga chỉ 2 km. Một tuần sau, một drone khác rơi xuống Tartu – thành phố lớn thứ hai của Estonia.
Kể từ đó, nhiều mảnh vỡ cũng được tìm thấy dọc bờ biển phía Bắc đất nước. Tương tự, tại nước láng giềng Latvia ở Baltic, 2 chiếc drone đã rơi và gây hư hỏng 4 bồn chứa dầu trống tại Rezekne, cách biên giới Nga khoảng 40 km.
Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur nhấn mạnh rằng Ukraine có quyền tự vệ và tấn công các mục tiêu Nga, nhưng Tallinn mong đợi Kiev phải kiểm soát chặt chẽ hơn hoạt động của các drone.
"Cách dễ nhất để người Ukraine giữ drone của họ khỏi lãnh thổ chúng tôi là kiểm soát tốt hơn hoạt động của chúng", ông Pevkur nói trên ERR.
Theo đó, vị Bộ trưởng Estonia đề xuất các biện pháp kỹ thuật như thay đổi quỹ đạo, lắp đặt "kill switch" (hệ thống tự hủy tự động) để phá hủy drone khi phát hiện nó bay lệch hướng.
Nhiều drone được cho là của Ukraine đã lạc hướng và xâm nhập không phận các nước Baltic cũng như Phần Lan trong những tháng qua. Ảnh: Getty
Bộ trưởng Ngoại giao Estonia Margus Tsahkna bày tỏ lo ngại về nguy cơ tai nạn nghiêm trọng hơn.
Ông Tsahkna cảnh báo nếu drone Ukraine bị chuyển hướng về phía các nước NATO, nó có thể gây thương vong cho dân thường. Đồng thời, hoạt động gần biên giới NATO cũng tiềm ẩn rủi ro leo thang nếu Nga phản ứng mạnh.
Rõ ràng Ukraine sẽ không ngừng tấn công các cảng xuất khẩu dầu của Nga ven biển Baltic, khiến các vụ việc tương tự khó tránh khỏi.
Tuy nhiên, Ukraine đã nhanh chóng lên tiếng sau khi 2 chiếc drone được cho là của Ukraine rơi xuống Latvia, xuất phát từ Nga.
Cuối tuần trước, Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Andrii Sybiha cho biết Kiev đang cân nhắc gửi các nhóm chuyên gia an ninh đến các nước Baltic để hỗ trợ tăng cường an ninh không phận.
"Nếu có xác nhận rằng đó là những máy bay không người lái của Ukraine bị Nga cố tình làm lệch hướng và điều khiển về phía Latvia bằng tác chiến điện tử, chúng tôi sẽ gửi lời xin lỗi chân thành nhất tới những người bạn Latvia của chúng tôi", ông Sybiha cho biết trong một bài đăng trên nền tảng X cuối tuần qua.
"Chúng tôi cũng đang xem xét khả năng cử các đội chuyên gia Ukraine đến giúp trực tiếp tăng cường an ninh không phận cho các bạn bè của chúng tôi trước bất kỳ loại sự cố nào", Ngoại trưởng Ukraine nhấn mạnh.
Ukraine đang nỗ lực để giảm thiểu nguy cơ xảy ra những sự cố tương tự, ông Sybiha bổ sung.
Theo ERR, phía Ukraine đã liên hệ với Đại sứ quán Estonia về vấn đề này, nhưng chưa có thêm thông tin chi tiết nào được tiết lộ.
Các nước Baltic (gồm Estonia, Latvia và Litva) đều có đường biên giới với Nga và là thành viên NATO, nên các vụ vi phạm không phận không chỉ ảnh hưởng an ninh quốc gia mà còn liên quan đến an ninh chung của khối.
Latvia và Litva đã kêu gọi NATO tăng cường phòng không khu vực sau các vụ việc gần đây. Trong khi đó, Nga cáo buộc các nước Baltic cho phép Ukraine sử dụng không phận để tấn công, trong khi các nước Baltic và Ukraine phủ nhận, cho rằng Nga cố tình gây nhiễu và chuyển hướng drone.
Chuyên gia an ninh người Estonia, Rainer Saks, nhấn mạnh vai trò của hợp tác song phương và Tallinn nên chủ động xử lý tình hình thay vì chỉ chờ đề xuất từ Kiev.
"Rõ ràng là cần có sự hợp tác và cân nhắc lẫn nhau ở đây. Theo tôi, nhà nước Estonia nên chủ động giải quyết vấn đề này, thay vì chờ đợi Ukraine đưa ra các đề xuất", vị chuyên gia nói với ERR.
Các cuộc trao đổi giữa Bộ trưởng Quốc phòng hai nước đã diễn ra, đặc biệt sau vụ drone xâm nhập Estonia cách đây một tuần, và hai bên đã xem xét lại tất cả các biện pháp đã được thảo luận trước đó, ERR cho biết.
Minh Đức (Theo ERR, Reuters)
