Quang cảnh phiên họp - Ảnh: Media Quốc hội
Chiều 19-4, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức phiên họp toàn thể thẩm tra dự thảo nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.
Theo chương trình, dự thảo nghị quyết sẽ được trình Quốc hội xem xét vào sáng mai tại đợt 2 kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Bảo đảm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách cho văn hóa
Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo nghị quyết.
Trong đó, dự thảo đề xuất thể chế hóa việc lấy ngày 24-11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam và người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương.
Đồng thời đề xuất miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập vào Ngày Văn hóa Việt Nam theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Đáng chú ý là đề xuất bảo đảm nguồn lực tài chính cho lĩnh vực văn hóa ở mức tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước, đồng thời khuyến khích mạnh mẽ việc huy động các nguồn lực xã hội tham gia đầu tư.
Dự thảo đưa ra nhiều cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường thuận lợi cho phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.
Các chính sách liên quan đến đất đai, thuế, phí được thiết kế theo hướng hỗ trợ hình thành các cụm công nghiệp sáng tạo văn hóa, khuyến khích giao cộng đồng tham gia quản lý, vận hành các thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở, qua đó phát huy vai trò chủ thể của người dân.
Dự thảo đề xuất một số cơ chế đầu tư mang tính đột phá như áp dụng mức thuế giá trị gia tăng ưu đãi 5% đối với một số sản phẩm, dịch vụ văn hóa, miễn thuế nhập khẩu đối với việc đưa các tác phẩm nghệ thuật có giá trị cao về nước không vì mục đích lợi nhuận...
Đề xuất các chính sách đãi ngộ, đào tạo nhân lực, trong đó chú trọng nâng cao chế độ đối với nghệ nhân, nghệ sĩ và đội ngũ sáng tạo.
Một điểm mới là việc nghiên cứu thí điểm Quỹ văn hóa nghệ thuật theo mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm để hỗ trợ doanh nghiệp sáng tạo.
Trình bày thẩm tra dự thảo nghị quyết, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương nêu rõ thường trực ủy ban tán thành sự cần thiết, mục đích, quan điểm xây dựng dự thảo nghị quyết.
Liên quan chính sách tài chính như miễn, giảm thuế, tiền thuê đất, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ tác động, nhất là đối với các đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực xuất bản, nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng tài sản công.
Chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ làm văn hóa, nghệ thuật được tán thành, song cần rà soát kỹ đối tượng để tránh tình trạng cào bằng, bảo đảm đúng người, đúng lĩnh vực cần ưu tiên.
Nêu ý kiến thảo luận, Phó chủ tịch Hội đồng Dân tộc Trần Thị Hoa Ry nhất trí với việc dành nguồn lực 2% cho văn hóa, song cho rằng cần làm rõ tiêu chí xác định đầu tư cho lĩnh vực văn hóa để bảo đảm tính khả thi.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) thống nhất việc xác định ngày 24-11 là Ngày Văn hóa Việt Nam.
Song lưu ý việc quy định nghỉ lễ cần được xem xét đồng bộ trong Bộ luật Lao động để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh - Ảnh: Media Quốc hội
Tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tổ chức thực hiện
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho hay dự thảo nghị quyết tập trung vào các cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, giải quyết những vấn đề bức xúc trong thực tiễn.
Đồng thời tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tổ chức thực hiện. Một số nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết, đặc biệt đối với các cơ chế thí điểm là cần thiết để bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn, có thể rút kinh nghiệm trong triển khai.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt bảo đảm tính cụ thể, khả thi của chính sách.
Với các nội dung mới, có tính chất phức tạp hoặc cần linh hoạt trong thực hiện, dự thảo nghị quyết sẽ giao Chính phủ quy định chi tiết.
Cách tiếp cận này không chỉ tạo dư địa điều hành cho cơ quan hành pháp mà còn góp phần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện trong thực tiễn.
