Công tác dư luận xã hội phải trở thành công cụ dự báo, tham mưu chiến lược

Nội dung này được Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng đưa ra khi phát biểu kết luận hội thảo khoa học "Công tác dư luận xã hội trong triển khai, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng", sáng 26/6.

Ông Phạm Tất Thắng nêu rõ, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và truyền thông số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức hình thành, lan tỏa và tác động của dư luận xã hội.

Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng.

Thông tin ngày càng đa chiều, tốc độ lan truyền ngày càng nhanh, không gian mạng trở thành môi trường tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng và hành động của các tầng lớp Nhân dân đặt ra yêu cầu mới đối với công tác dư luận xã hội.

"Công tác dư luận xã hội không chỉ dừng ở việc nắm bắt và phản ánh tình hình, công tác dư luận xã hội phải từng bước trở thành một công cụ phân tích, dự báo, tham mưu chiến lược, góp phần giúp Đảng, Nhà nước nắm chắc thực tiễn, lắng nghe tiếng nói của Nhân dân, củng cố niềm tin xã hội, tăng cường đồng thuận xã hội và đảm bảo các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước được triển khai thống nhất, hiệu quả trong toàn hệ thống chính trị", ông Phạm Tất Thắng nhấn mạnh.

Định hướng một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương yêu cầu công tác dư luận xã hội phải thực sự phục vụ việc triển khai, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Quá trình thực hiện Nghị quyết sẽ tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đồng thời cũng đặt ra nhiều vấn đề mới về tư tưởng, tâm trạng xã hội và mức độ đồng thuận cao của Nhân dân.

Trong bối cảnh đó, công tác dư luận xã hội cần bám sát quá trình triển khai, thực hiện Nghị quyết bám sát thực tiễn cuộc sống, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Kịp thời phát hiện những vấn đề mới nảy sinh, những vướng mắc, khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện để tham mưu với các cấp ủy, chính quyền các giải pháp phù hợp, góp phần tạo sự thống nhất trong nhận thức và trong hành động.

"Văn kiện Đại hội XIV đã đặt trọng tâm cho công tác dư luận xã hội là phải đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng công tác tư tưởng và nắm bắt dư luận xã hội. Trọng tâm là chuyển từ trạng thái nắm bắt bị động sang chủ động dự báo, sử dụng công nghệ số và AI để định hướng luồng thông tin, tạo sự đồng thuận xã hội", ông Phạm Tất Thắng nói.

Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Lê Hải Bình, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam Lê Văn Lợi chủ trì hội thảo.

Trong giai đoạn hiện nay, hiệu quả của công tác dư luận xã hội không chỉ được đánh giá ở số lượng thông tin thu thập hay chất lượng các báo cáo tham mưu, mà trước hết phải được đo bằng mức độ đóng góp vào việc tổ chức thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV.

Qua đó góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, tăng cường sự đồng thuận xã hội và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nhiệm vụ tiếp theo được ông Phạm Tất Thắng đưa ra là tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng công tác dư luận xã hội đáp ứng ngày càng cao yêu cầu của công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước trong tình hình mới.

Thực tiễn đang đặt ra yêu cầu công tác dư luận xã hội phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy và phương thức thực hiện. Công tác dư luận xã hội không thể chỉ dừng ở việc nắm bắt, tổng hợp và phản ánh thông tin, mà phải nâng cao năng lực phân tích, đánh giá, dự báo và tham mưu chiến lược.

Ông Phạm Tất Thắng lưu ý, cần kết hợp chặt chẽ giữa các phương pháp nghiên cứu truyền thống với các phương pháp nghiên cứu hiện đại, giữa nắm bắt dư luận xã hội trực tiếp với theo dõi, phân tích thông tin trên môi trường số.

Đặc biệt, cần nâng cao chất lượng công tác phân tích, dự báo. Mỗi báo cáo dư luận xã hội không chỉ phản ánh đúng mà còn phải phân tích trúng; không chỉ đánh giá những vấn đề đã xảy ra mà phải dự báo được những vấn đề có thể phát sinh; không chỉ nêu hiện tượng mà phải làm rõ nguyên nhân, xu hướng vận động và đề xuất các giải pháp có tính khả thi.

"Có như vậy, công tác dư luận xã hội mới thực sự phát huy vai trò là một kênh thông tin quan trọng phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và quản lý điều hành của Nhà nước", Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nói.

GS.TS Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương.

Ông Phạm Tất Thắng cho rằng công tác dư luận xã hội phải được đổi mới theo hướng hiện đại, dựa trên dữ liệu, công nghệ và các phương pháp phân tích khoa học, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước trong tình hình mới.

Vì thế, cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình công tác dư luận xã hội từ thu thập thông tin, điều tra, khảo sát, tổng hợp, phân tích đến dự báo và tham mưu.

Trong thời gian tới, theo ông Phạm Tất Thắng, cần tiếp tục nghiên cứu xây dựng các bộ chỉ số đánh giá tâm trạng xã hội, mức độ đồng thuận xã hội, niềm tin xã hội và hiệu quả truyền thông chính sách; từng bước hình thành cơ chế cảnh báo sớm đối với những vấn đề dư luận nổi lên, phục vụ kịp thời công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức Đảng và chính quyền các cấp.

Nhận định công tác dư luận xã hội là một nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, trong đó Ban Tuyên giáo và Dân vận giữ vai trò nòng cốt tham mưu, ông Phạm Tất Thắng đề nghị hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan Đảng, chính quyền, MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan báo chí, truyền thông, các cơ sở nghiên cứu và đào tạo trong việc nắm bắt, phân tích, dự báo và xử lý các vấn đề dư luận xã hội.

Đồng thời, phát huy vai trò của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và mạng lưới cộng tác viên trong công tác nghiên cứu, tư vấn và phản biện. "Chỉ khi phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, công tác dư luận xã hội mới thực sự đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới", ông Phạm Tất Thắng phát biểu.

Tham luận tại hội thảo, GS.TS Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, đánh giá dư luận xã hội và công tác dư luận xã hội ở Việt Nam diễn ra sôi động, đa dạng, với nhiều hiện tượng, động thái, tính chất, đặc điểm mới. Tuy nhiên, những bài viết, lý thuyết mới về dư luận xã hội và công tác dư luận xã hội ở Việt Nam còn rất ít.

Theo GS.TS Phùng Hữu Phú, nội dung các lý thuyết mới về dư luận xã hội, công tác dư luận xã hội trong kỷ nguyên số của các quốc gia rất phong phú. Về cơ bản, đây là những tri thức khoa học có giá trị phổ quát mang tính toàn cầu.

"Chúng ta rất cần phải tìm hiểu kỹ, nghiên cứu sâu, tiếp thu những hạt nhân hợp lý, phù hợp với điều kiện Việt Nam để hoàn thiện, làm phong phú hơn lý luận về công tác dư luận xã hội ở Việt Nam", ông Phùng Hữu Phú nêu quan điểm.

Nhấn mạnh sự quan trọng của công tác xã hội và khẳng định công tác này hiện còn nhiều bất cập, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Nguyễn Trung Kiên đề xuất nhiều nhóm giải pháp.

Bao gồm: đổi mới tư duy, hiện đại hoá hạ tầng công nghệ; đổi mới toàn diện nội dung, phương thức truyền thông; phát huy tối đa các lực lượng, nguồn lực dư luận từ bên ngoài; tranh thủ mạng lưới kiều bào, học sinh.

Ông Nguyễn Trung Kiên cũng đề nghị kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ làm công tác dư luận xã hội.