Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua một phiên giao dịch đáng quên khi làn sóng bán tháo lan rộng trên toàn thị trường. Tâm lý hoảng loạn bao trùm bảng điện tử khiến VN-Index chốt phiên giảm 115,05 điểm, tương đương 6,5%, xuống 1.652,79 điểm – mức giảm kỷ lục trong lịch sử.
Theo ông Nguyễn Thành Trung, Tổng Giám đốc CTCP Đầu tư FinSuccess, áp lực bán gia tăng khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, liên quan đến Iran, Hoa Kỳ và Israel, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu. Giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng đã kích hoạt tâm lý phòng thủ, khiến dòng tiền rút khỏi nhiều thị trường chứng khoán, trong đó có Việt Nam.
Đà giảm của thị trường trong nước đồng thời bị khuếch đại bởi yếu tố kỹ thuật. Sau nhiều phiên điều chỉnh trước đó, một số tài khoản sử dụng tỷ lệ margin cao rơi vào trạng thái bị call margin hoặc buộc phải bán giải chấp, khiến nguồn cung cổ phiếu tăng đột biến.
“Khi thị trường giảm nhanh, các tài khoản sử dụng đòn bẩy tài chính sẽ chịu tác động trước tiên. Việc bổ sung tài sản đảm bảo hoặc bán giải chấp khiến áp lực bán gia tăng, từ đó kéo mức giảm của thị trường sâu hơn”, ông Trung nhận định.
Dù vậy, vị chuyên gia cho rằng căng thẳng địa chính trị hiện nay nhiều khả năng mang tính cục bộ và có thể sớm đạt được thỏa hiệp giữa các bên, với xác suất khoảng 60%. Trong kịch bản này, nhà đầu tư có thể tiếp tục duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức trên 80% và theo đuổi chiến lược đầu tư như trước khi xung đột xảy ra.
Theo ông Trung, những cú giảm mạnh xuất phát từ yếu tố tâm lý thường đi kèm khả năng phục hồi nhanh khi áp lực bán suy yếu. Diễn biến hiện tại có nhiều điểm tương đồng với giai đoạn biến động do căng thẳng thuế quan vào tháng 4/2025, khi thị trường cũng ghi nhận nhịp giảm sâu trước khi sớm ổn định trở lại.
Trong ngắn hạn, VN-Index có thể tiếp tục điều chỉnh về quanh vùng 1.500 điểm để tìm điểm cân bằng mới, qua đó tạo nền tảng cho xu hướng phục hồi sau đó. Nhịp giảm mạnh hiện nay cũng đưa nhiều cổ phiếu cơ bản về vùng định giá hấp dẫn hơn so với triển vọng tăng trưởng trung và dài hạn.
Thực tế cho thấy các nhịp điều chỉnh mạnh đã nhiều lần xuất hiện trong lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam. Những giai đoạn giảm sâu vào các năm 2015, 2018, 2020, 2022 hay gần đây là 2025, cùng nhiều lần thị trường mất 8–10% trong thời gian ngắn, đều đã được hấp thụ và sau đó phục hồi.
Trong bối cảnh hiện tại, điều quan trọng không chỉ nằm ở việc dự đoán đáy của thị trường, mà là cách nhà đầu tư chuẩn bị danh mục để tận dụng cơ hội khi xu hướng hồi phục quay trở lại.
Việc lựa chọn một số cổ phiếu chất lượng ở vùng giá thấp có thể mở ra cơ hội sinh lời đáng kể khi thị trường quay trở lại xu hướng tăng. Theo quan điểm của nhà đầu tư Howard Marks, “rủi ro trong đầu tư không phải là biến động giá, mà là mất toàn bộ số tiền đã bỏ ra. Điều đó xảy ra khi nhà đầu tư nắm giữ những cổ phiếu không có giá trị hoặc buộc phải bán cổ phiếu tốt do áp lực margin”.
Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư có thể cân nhắc giải ngân trở lại vào các cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc rổ VN30 khi thị trường dần ổn định. Tuy nhiên, chuyên gia FinSuccess khuyến nghị nên duy trì khoảng 15–20% tiền mặt trong danh mục và hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính để đảm bảo dư địa linh hoạt nếu thị trường biến động.
