Căng thẳng Trung Đông: Doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Tp.HCM đối mặt áp lực chuỗi cung ứng và chi phí logistics

Chuỗi cung ứng và logistics chịu áp lực  

Tại họp báo tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn Tp.HCM diễn ra vào chiều ngày 5/3, đại diện Ban Quản lý các khu chế xuất (KCX) và Công nghiệp Tp.HCM đã có những thông tin về ảnh hưởng của chiến sự Trung Đông đến hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn Tp.HCM. 

Ban Quản lý các KCX cho biết, những diễn biến căng thẳng chính trị tại khu vực Trung Đông, đặc biệt trong bối cảnh xung đột quân sự giữa Mỹ - Israel và Iran, đang tạo ra những tác động nhất định đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu của doanh nghiệp tại Tp.HCM. Tuy nhiên, theo đánh giá bước đầu, mức độ ảnh hưởng trực tiếp đến kim ngạch xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp trong khu chế xuất (KCX), khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn vẫn ở mức hạn chế.

Chuỗi cung ứng và logistics chịu áp lực.

Mặc dù vậy, do hoạt động sản xuất của doanh nghiệp trong KCX, KCN gắn chặt với thị trường quốc tế cả về nguồn cung nguyên liệu lẫn thị trường tiêu thụ, những biến động tại khu vực Trung Đông vẫn tạo ra các tác động gián tiếp trên nhiều lĩnh vực. 

Một trong những tác động rõ nét nhất là sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng và vận tải quốc tế. Các doanh nghiệp nhập khẩu nguyên vật liệu từ châu Âu qua tuyến vận tải Biển Đỏ đang gặp khó khăn do nhiều tuyến hàng hải bị gián đoạn. Tàu hàng buộc phải chuyển hướng đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi), khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm từ 3 - 4 tuần và chi phí logistics tăng đáng kể.

Ở lĩnh vực điện tử và linh kiện, doanh nghiệp đối mặt nguy cơ thiếu hụt chip và linh kiện bán dẫn nhập khẩu từ châu Âu. Một số đơn vị phải chuyển sang vận chuyển bằng đường hàng không để đảm bảo tiến độ sản xuất, nhưng chi phí vận chuyển tăng cao khiến giá thành sản phẩm bị đội lên.Ngành may mặc và giày da cũng chịu sức ép khi nguy cơ trễ tiến độ giao hàng có thể khiến doanh nghiệp mất hoặc bị hủy đơn hàng mùa hè từ các đối tác tại EU.

Đối với ngành hóa chất, giá nguyên liệu đầu vào như hạt nhựa, dung môi, phụ gia tăng theo biến động giá dầu thế giới, làm gia tăng chi phí sản xuất.

Trong lĩnh vực thực phẩm và thủy hải sản, đặc biệt là hàng tươi sống và đông lạnh, việc hạn chế không phận tại một số khu vực khiến nhiều chuyến bay vận tải phải thay đổi lộ trình hoặc bị hủy. Điều này làm chi phí vận chuyển bằng đường hàng không tăng mạnh, đồng thời gây rủi ro hư hỏng hàng hóa. Việc thiếu container lạnh cũng khiến các mặt hàng như tôm, cá tra xuất khẩu sang EU hoặc Trung Đông (Jordan, UAE) gặp nhiều khó khăn khi trung chuyển qua các cảng. Các doanh nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu sang khu vực Trung Đông và Bắc Phi cũng chịu tác động khi việc thanh toán quốc tế qua một số ngân hàng trong khu vực bị gián đoạn, trong khi chi phí logistics tăng mạnh.

Ngoài ra, nhóm nguyên vật liệu đầu vào như xăng dầu, hóa chất, phân bón có xu hướng tăng giá do biến động thị trường năng lượng, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất gia tăng.

Các doanh nghiệp Tp.HCM đối diện với chi phí logistics tăng cao. (Ảnh minh họa)

Ở lĩnh vực logistics, các doanh nghiệp đang phải gánh thêm nhiều chi phí phát sinh. Hàng hóa sản xuất xong nhưng không thể xuất đi do hãng tàu hủy chuyến khiến kho bãi tại cảng quá tải, kéo theo chi phí lưu kho và bảo quản tăng cao. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp còn phải chi trả thêm các loại phụ phí như “phụ phí rủi ro chiến tranh” hoặc “phụ phí chuyển hướng hành trình”. Việc tàu phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng cũng làm kéo dài chu kỳ quay vòng container, gây thiếu hụt container rỗng tại các cảng Tp.HCM.

Riêng ngành chế biến gỗ và sản phẩm nội thất từ gỗ hiện chưa chịu tác động đáng kể, song dự báo trong trung và dài hạn có thể bị ảnh hưởng nếu tình hình căng thẳng kéo dài.

Những ngành chịu ảnh hưởng lớn.

Theo Ban Quản lý, các lĩnh vực bị tác động rõ rệt nhất hiện nay gồm: hóa chất và sản phẩm từ dầu mỏ, điện - điện tử, may mặc, thủy hải sản, cùng các ngành có nguồn nguyên vật liệu hoặc thị trường tiêu thụ phụ thuộc vào khu vực Trung Đông và EU.

Trước diễn biến phức tạp của tình hình quốc tế, Ban Quản lý các KCX và KCN Tp.HCM cho biết đang tiếp tục theo dõi sát tình hình hoạt động của doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp có nguồn cung nguyên liệu hoặc thị trường tiêu thụ tại Trung Đông và châu Âu. Đồng thời, đơn vị cũng cập nhật và đăng tải các khuyến cáo của Bộ Công Thương trên trang thông tin điện tử để doanh nghiệp kịp thời nắm bắt.

Bên cạnh đó, Ban Quản lý đang tạo điều kiện thuận lợi, giải quyết nhanh chóng các thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực xuất nhập khẩu như cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, giấy phép lao động cho người lao động nước ngoài, xác nhận tình trạng doanh nghiệp để xem xét cấp thẻ ABTC cho thương nhân.

Song song đó, đại diện Sở Công Thương Tp.HCM cũng cho biết, đơn vị đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ như đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hướng dẫn doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) để giảm chi phí thuế quan, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cơ quan này cũng phối hợp với các hiệp hội logistics và cảng biển trên địa bàn tổ chức kết nối doanh nghiệp nhằm tìm giải pháp tiết giảm chi phí vận tải, đồng thời định hướng xúc tiến thương mại sang các thị trường ít chịu tác động hơn như ASEAN, Trung Quốc và Australia.