Hiệu ứng "domino" từ tiền số đang lan rộng
Trong báo cáo mới đây, SGI Capital cho rằng tâm lý lạc quan mang tính FOMO trong thời gian qua đang khiến dòng tiền cá nhân chi phối mạnh tại nhiều thị trường như Mỹ, Hàn Quốc và Đài Loan.
Hoạt động giao dịch các sản phẩm đòn bẩy cao và quyền chọn mua đã đạt mức kỷ lục, kéo định giá của nhiều thị trường chứng khoán lên vùng cao. Riêng thị trường chứng khoán Mỹ hiện được đánh giá là đắt đỏ chỉ sau giai đoạn bong bóng Dotcom.
Mặt bằng định giá cao cũng kích thích nguồn cung cổ phiếu tăng mạnh thông qua IPO, phát hành thêm và lượng cổ phiếu được tự do chuyển nhượng. Trong khi đó, lực cầu từ hoạt động mua cổ phiếu quỹ được dự báo sẽ suy giảm khi doanh nghiệp ưu tiên nguồn vốn cho các kế hoạch đầu tư CAPEX.
Đối với thị trường tiền số, SGI Capital tiếp tục xem Bitcoin và các tài sản số là chỉ báo sớm nhất phản ánh dòng tiền đầu cơ.
Kể từ đỉnh thiết lập vào tháng 10/2025 - thời điểm trùng với vùng đỉnh của nhiều cổ phiếu có hệ số beta cao trên thị trường chứng khoán Việt Nam - giá các đồng tiền số đã giảm hơn 50%.
Theo ước tính của SGI Capital, đợt lao dốc này đã khiến hơn 2.100 tỷ USD vốn hóa bị xóa sổ, đồng thời đưa nhiều tài khoản sử dụng đòn bẩy lớn, bao gồm cả MicroStrategy, tiến sát ngưỡng call margin.
Việt Nam, một trong những quốc gia có tỷ lệ sở hữu tiền số cao trên thế giới, cũng chịu ảnh hưởng từ diễn biến này. SGI Capital cho rằng rủi ro giảm giá đang lan từ thị trường tiền số sang các kênh tài sản khác như vàng, trái phiếu và chứng khoán.
Một chỉ báo về dòng tiền
Trên thị trường chứng khoán, SGI Capital cho rằng áp lực bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài chưa có dấu hiệu suy giảm dù Việt Nam đã được FTSE nâng hạng từ đầu tháng 4. Tổng giá trị bán ròng từ đầu năm đến nay đã lên tới khoảng 70.000 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, nguồn cung mới từ các đợt phát hành và IPO ước tính đạt 15.000-30.000 tỷ đồng mỗi tháng, buộc các quỹ đầu tư phải cơ cấu lại danh mục trong bối cảnh chưa xuất hiện dòng tiền mới.
Dù mặt bằng định giá đã trở nên hấp dẫn hơn và triển vọng tăng trưởng kinh tế vẫn là điểm tựa tâm lý cho nhà đầu tư, SGI Capital cho rằng thanh khoản thị trường giảm về mức thấp nhất hai năm cùng với dư nợ margin tăng cao đang cho thấy khả năng hấp thụ nguồn cung mới của dòng tiền nội đang suy yếu.
Tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết trong quý I vẫn duy trì tích cực, song được dự báo sẽ chậm lại trong các quý tới dưới tác động của lãi suất và lạm phát, đặc biệt ở các nhóm ngành ngân hàng, chứng khoán và bất động sản.
"Việc nhiều doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng nhưng giá cổ phiếu không tăng, thậm chí giảm sau đó, là tín hiệu cho thấy dòng tiền hiện không còn đủ mạnh để phản ánh các thông tin tích cực và thị trường đang thận trọng hơn với triển vọng tăng trưởng tương lai", SGI Capital cho biết.
Xuất hiện nhiều cơ hội đơn lẻ với định giá hấp dẫn
Lý giải cho sự suy giảm thanh khoản trên các thị trường tài sản lớn như chứng khoán và bất động sản, SGI Capital cho rằng cần nhìn lại 2020-2025 với hai giai đoạn nới lỏng tiền tệ và hạ lãi suất xuống rất thấp. Tiền rẻ được cung ứng dư thừa để kích thích tăng trưởng trong điều kiện kinh tế khó khăn.
Chênh lệch tương quan tiền và hàng đã khiến giá tài sản là bất động sản và chứng khoán tăng vọt lên mức cao và đắt đỏ. Tuy nhiên, chính mức giá hấp dẫn đó lại kích thích nguồn cung tăng mạnh thông qua các đợt IPO và thoái vốn kỷ lục của khối ngoại trên TTCK, và sự bùng nổ nguồn cung BĐS ở tốc độ và quy mô chưa từng có.
Hiện nay, tương quan cung - cầu đang thay đổi khi nguồn cung tài sản tăng nhanh hơn khả năng hấp thụ của dòng tiền và tín dụng.
Với lượng dư nợ tín dụng, trái phiếu và vay nợ margin để đầu tư tài sản đã tăng nóng lên mức cao, thanh khoản giảm, lãi suất tăng là hệ quả tất yếu và cũng sẽ là nguyên nhân đảo ngược cán cân cung cầu, kích hoạt chu kỳ giảm giá tài sản.
" Từ đầu năm đến nay, các kênh tài sản lớn từ chứng khoán, bất động sản, vàng đến tiền số đều gặp khó khăn khi giá và thanh khoản cùng suy giảm. Chúng tôi tiếp tục giữ quan điểm thận trọng rằng chu kỳ tiền rẻ đã kết thúc và tiền mặt sẽ trở nên khan hiếm và dần lên ngôi và đảo ngược tâm lý sợ giữ tiền mặt đã bị đẩy lên đỉnh điểm vào năm ngoái" , SGI Capital nhấn mạnh.
Theo quỹ đầu tư này, thị trường đã bắt đầu xuất hiện nhiều hơn các cơ hội đơn lẻ với định giá giảm dần về vùng hấp dẫn, nhưng trong xu hướng lãi suất tăng và thanh khoản vẫn ngày càng thắt chặt, những cơ hội thực sự lớn trên toàn thị trường vẫn chưa lộ diện khi quá trình hạ đòn bẩy do vay nợ quá mức chưa diễn ra.
Trong thời gian chờ đợi cơ hội lớn hơn, lãi suất tiền gửi đang tăng trở lại tiếp tục là lựa chọn phù hợp cho giai đoạn ưu tiên bảo toàn vốn.
