Trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% giai đoạn 2026 - 2030, ngành Chứng khoán đang hướng tới mục tiêu phát triển thị trường chứng khoán (TTCK) ổn định, minh bạch, bảo vệ quyền lợi của các chủ thể tham gia thị trường với những nhiệm vụ rất cụ thể, qua đó đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Trong khi đó, thị trường chứng khoán vẫn đang tăng trưởng đều qua các quý, tuy nhiên cũng có sự phân hóa mạnh giữa các nhóm cổ phiếu và dòng tiền vào thị trường đã có sự chọn lọc rõ ràng hơn. Đồng thời, dòng tiền đang có sự chuyển dịch theo hướng là hoạt động đầu tư của các quỹ và các nhà đầu tư tổ chức đang tham gia mạnh hơn và nhà đầu tư các nhân giao dịch giảm đi.
Trao đổi về vấn đề này trong Talk show Phố Tài chính (The Finance Street Talk show), bà Nguyễn Thị Hằng Nga, CFA, Tổng giám đốc Công ty TNHH Quản lý Quỹ ĐTCK Vietcombank (VCBF) cho rằng, dù còn phải mặt với nhiều thách thức đến từ bên ngoài nhưng về dài hạn, thị trường chứng khoán Việt Nam chắc chắn sẽ tiếp tục phát triển vượt bậc về quy mô, thanh khoản, số lượng nhà đầu tư cũng như số lượng và chất lượng cổ phiếu niêm yết trong giai đoạn sắp tới. Đồng thời, sự lớn mạnh của các nhà đầu tư tổ chức nội địa sẽ ngày càng rõ nét, trở thành bệ đỡ vững chắc giúp thị trường phát triển một cách bền vững.
Bà đánh giá như thế nào về diễn biến nền kinh tế vĩ mô hiện nay?
Bà Nguyễn Thị Hằng Nga , CFA: Nền kinh tế Việt Nam đã có quý khởi đầu năm 2026 với kết quả tích cực, khi tăng trưởng GDP quý I/2026 đạt 7,8%, đây là mức cao nhất trong nhóm các nền kinh tế có quy mô từ 500 tỷ USD trở lên và cũng là mức tăng kỷ lục của quý I trong nhiều năm qua, bất chấp xung đột Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2 năm nay.
Tuy nhiên, cả nền kinh tế Việt Nam và thế giới đều đang đứng trước thử thách lớn khi eo biển Hormuz, nơi được coi là yết hầu năng lượng của thế giới. Việc gián đoạn nguồn cung, giá năng lượng, phân bón, hoá chất… neo cao trong ba tháng gần đây, đã gây áp lực lớn lên lạm phát và sức mua người tiêu dùng, thu hẹp biên lợi nhuận doanh nghiệp sản xuất và kéo theo sự suy giảm của thương mại toàn cầu. Bên cạnh đó, diễn biến lạm phát sẽ có thể đảo ngược tiến trình giảm lãi suất của Ngân hàng Trung ương Mỹ (Fed).
Tuy vậy, nền kinh tế Việt Nam vẫn đang cho thấy khả năng chống chịu khá tốt. Chỉ số PMI tiếp tục duy trì trên ngưỡng 50 điểm cho thấy nền kinh tế vẫn đang trong trạng thái mở rộng, xuất khẩu vẫn duy trì tăng trưởng tích cực trên 20% trong hai tháng 3 và tháng 4, hoạt động FDI đăng ký tăng 32% so với cùng kỳ năm trước. Ngành dịch vụ vẫn tăng trưởng khả quan, được hỗ trợ bởi du lịch với khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng gần 17% so với cùng kỳ trong quý I/2026.
Và đặc biệt chúng tôi đánh giá rất cao những phản ứng nhanh và quyết liệt của Chính phủ trong việc đa dạng hoá nguồn cung xăng dầu, tránh được vòng xoáy tăng giá và bất ổn vĩ mô trong nước. Chính phủ cũng kiểm soát hoạt động kinh doanh vàng trái phép, từ đó giúp giảm việc đầu cơ, tích trữ ngoại tệ. Theo đó, lạm phát mặc dù có tăng nhưng chưa ở mức quá lo ngại, tỷ giá mặc dù chịu áp lực vẫn duy trì khá ổn định.
Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán cũng có sự tăng trưởng đáng kể, tuy nhiên thanh khoản có sự sụt giảm, cấu trúc dòng tiền có vẻ như đang có sự thay đổi, bà đánh giá như thế nào về điều này?
Bà Nguyễn Thị Hằng Nga: Tính đến ngày 25/5/2026, chỉ số VN Index tăng 5,7% từ đầu năm. Nếu so với ngày 23/03/2026, thời điểm VN Index tạo đáy sau khi sụt giảm mạnh do xung đột Trung Đông bùng phát, chỉ số đã tăng tới 18,5%.
Tuy vậy, chúng ta thấy sự tăng trưởng không đồng đều, chỉ số VN-Index trong thời gian qua được dẫn dắt chủ yếu bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn. Nhìn tổng thể thị trường có đến gần 67% số cổ phiếu trên sàn HOSE có thị giá hiện tại thấp hơn thị giá thời điểm 31/12/2025.
Và đặc biệt là chỉ số của thị trường tăng nhưng thanh khoản sụt giảm. Tuy nhiên, dù thanh khoản thị trường có dấu hiệu suy yếu, giá trị giao dịch bình quân ngày vẫn duy trì ở mức trên dưới 20 nghìn tỷ đồng. Chúng tôi đánh giá kết quả này là khá tích cực khi đặt trong bối cảnh vĩ mô có nhiều thách thức như hiện nay.
Vậy diễn biến này có tác động như thế nào đến thị trường chứng khoán?
Bà Nguyễn Thị Hằng Nga : Theo tôi, diễn biến giá cổ phiếu đang trái ngược với bức tranh lợi nhuận của các doanh nghiệp trong quý I/2026 vừa qua. Theo đó, tổng hợp kết quả kinh doanh quý I/2026 của các doanh nghiệp niêm yết trên cả ba sàn cho thấy lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ tăng 36,9% so với cùng kỳ năm trước. Và nếu loại trừ khối ngân hàng cùng nhóm Vingroup, tăng trưởng lợi nhuận sau thuế trong quý I năm nay lên tới 62,9%.
Về định giá, P/E hiện tại của VN Index dao động quanh mức 15 lần. Tuy nhiên, nếu loại trừ cổ phiếu VIC, P/E của thị trường chỉ khoảng hơn 12 lần. Đáng chú ý, nhiều ngành có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận tích cực như bán lẻ, thực phẩm & đồ uống, hay ngân hàng lại đang giao dịch dưới mức định giá bình quân 10 năm . Điều này cho thấy cơ hội đầu tư trên thị trường vẫn rất hấp dẫn, đặc biệt đối với những nhà đầu tư kiên nhẫn và có tầm nhìn dài hạn.
Tuy nhiên, trong bối cảnh vĩ mô còn nhiều biến số, thị trường chứng khoán Việt Nam nhiều khả năng sẽ tiếp tục phân hóa mạnh. Điều đó đồng nghĩa với việc hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc kiến thức chuyên sâu, kinh nghiệm thực tế và thời gian theo dõi sát sao từng doanh nghiệp. Đây cũng là lý do ngày càng nhiều nhà đầu tư cá nhân lựa chọn ủy thác qua quỹ mở thay vì tự mình đầu tư, nhằm tối ưu hiệu quả và đạt được mục tiêu tài chính trong dài hạn.
Vậy hiện nay, các quỹ và các nhà đầu tư tổ chức đang nhìn nhận thị trường chứng khoán Việt Nam như thế nào, thưa bà?
Bà Nguyễn Thị Hằng Nga: Đầu tiên, về vấn đề xung đột ở Trung Đông, các tiền lệ lịch sử cho thấy những cú sốc giá năng lượng do yếu tố địa chính trị thường có xu hướng mang tính tạm thời; giá cả sẽ bình ổn trở lại khi căng thẳng dịu xuống và các chuỗi cung ứng điều chỉnh xong. Do đó, dù biến động ngắn hạn đối với lạm phát và kinh tế trong nước là điều khó tránh khỏi, chúng tôi không tin rằng giai đoạn này sẽ làm thay đổi đáng kể đến triển vọng kinh tế việt nam trong trung và dài hạn.
Theo đánh giá của chúng tôi, trong một bối cảnh toàn cầu ngày càng bất định, Việt Nam vẫn nổi bật như một điểm đến ổn định và hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư.
Đối với thị trường, ngoài bị ảnh hưởng bởi tâm lý lo ngại khi triển vọng đàm phán Mỹ - Iran và mở cửa eo biển Hormuz chưa rõ ràng, mặt bằng lãi suất cao là một trở ngại lớn, trong bối cảnh nước ngoài liên tiếp bán ròng. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng lãi suất cũng sẽ sớm đạt được vùng cân bằng trong khi định giá các doanh nghiệp trên thị trường sẽ ngày càng rẻ do vẫn đảm bảo tăng trưởng.
Từ kế hoạch kinh doanh năm 2026 của các doanh nghiệp niêm yết chủ chốt trên sàn trong các ngành như ngân hàng, bán lẻ, công nghệ, xây dựng và vật liệu xây dựng, công nghệ, chứng khoán đều cho thấy sự lạc quan bất chấp những bất ổn gần đây. Chúng ta có thể dễ dàng tìm thấy nhiều doanh nghiệp đặt kế hoạch tăng trưởng trên 15% cho năm nay và kết quả kinh doanh của quý I/2026 cũng rất tích cực.
Với đánh giá như vậy, tại VCBF, chúng tôi tiếp tục duy trì phương pháp tiếp cận kỷ luật, tập trung vào các doanh nghiệp sở hữu bảng cân đối kế toán mạnh, lợi thế cạnh tranh bền vững và năng lực thực thi vượt trội của ban điều hành, tiếp tục ưu tiên những doanh nghiệp có vị thế tốt để hưởng lợi từ các động lực tăng trưởng cấu trúc của Việt Nam. Chúng tôi cho rằng về dài hạn, giá cổ phiếu và tốc độ tăng trưởng lợi nhuận thực chất của doanh nghiệp có mối tương quan gần như tuyệt đối.
Để thu hút thêm các quỹ và các nhà đầu tư tổ chức tham gia vào thị trường Việt Nam nhiều và bền vững hơn thì theo bà cần phải có những giải pháp như thế nào?
Bà Nguyễn Thị Hằng Nga: Để thị trường chứng khoán Việt Nam thực sự trở thành kênh dẫn vốn trung – dài hạn và thu hút bền vững dòng vốn từ các quỹ và nhà đầu tư tổ chức, theo tôi cần triển khai đồng bộ một số nhóm giải pháp sau:
Đầu tiên là phải phát triển nhà đầu tư tổ chức, quyết liệt tái cấu trúc nhà đầu tư để phát triển ngành quỹ. Tại các thị trường phát triển, tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức thường chiếm 60% – 80% giá trị giao dịch, trong khi ở thị trường Việt Nam con số này mới chỉ khoảng 10% – 15%. Đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đã được phê duyệt và cần phải đi vào thực tiễn. Quỹ đầu tư nội địa chính là “bệ đỡ” bền vững chắc nhất cho thị trường.
Ngoài ra, Thông tư 136 sửa đổi Thông tư 98 về thành lập và hoạt động của quỹ đầu tư đã tạo khung pháp lý cho các quỹ mới như quỹ thị trường tiền tệ, quỹ cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, theo tôi vẫn còn một số việc cần phải được ưu tiên tháo gỡ.
Thứ nhất là phát triển hệ thống phân phối. Đề án đã đề xuất ngân hàng được chính thức phân phối chứng chỉ quỹ. Tuy nhiên, quy định hiện tại của Luật Tổ chức Tín dụng lại yêu cầu các ngân hàng phải thành lập công ty con để thực hiện chức năng phân phối. Điều này rất khó để vận hành trên thực tế. Vì vậy, chúng tôi rất mong Chính phủ sửa đổi Luật Tổ chức Tín dụng để cho phép các ngân hàng thương mại thoả mãn các điều kiện nhất định về an toàn vốn, về con người, quy trình…được trực tiếp phân phối các quỹ đại chúng phát hành và quản lý bởi các công ty quản lý quỹ danh tiếng, có hoạt động quản lý đầu tư và quản lý rủi ro chặt chẽ, có kết quả đầu tư đã được chứng minh trong quá khứ.
Thứ hai là mở rộng và nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường.
Thứ ba là nâng mức miễn thuế thu nhập cá nhân cho phần đóng góp vào quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung lên mức hấp dẫn hơn, ít nhất bằng mức được khấu trừ chi phí tính thu nhập doanh nghiệp là 5 triệu đồng/tháng để quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung phát triển.
Song song với việc phát triển nhà đầu tư tổ chức nội, chúng ta cần tiếp tục cải cách thị trường theo hướng mở rộng sản phẩm, cải thiện nền tảng giao dịch, tăng chất lượng báo cáo và công bố thông tin của doanh nghiệp niêm yết, chất lượng giám sát thị trường…
Như bà vừa chia sẻ thì Quỹ hưu trí đã có tại Việt Nam rồi nhưng chưa thực sự lan tỏa rộng, theo bà là vì sao? Và bà có thể chia sẻ thêm về những lợi ích của quỹ này mang lại cho thị trường chứng khoán nói chung và các nhà đầu tư nói riêng không ạ?
Bà Nguyễn Thị Hằng Nga: Đảm bảo chất lượng cuộc sống hưu trí tương đương với chất lượng cuộc sống trước nghỉ hưu là thách thức của mọi quốc gia, đòi hỏi một hệ thống an sinh đa tầng, bao gồm trợ cấp xã hội, bảo hiểm xã hội bắt buộc, hưu trí bổ sung và tiết kiệm/đầu tư cá nhân.
Đối với người lao động, quỹ hưu trí giúp hình thành thói quen tích lũy sớm và đầu tư có kỷ luật. Nếu mỗi tháng trích một phần thu nhập để đóng góp vào quỹ, khoản tiền đó có thể được quản lý chuyên nghiệp và sinh lời theo thời gian. Khi dân số già hóa nhanh hơn, tuổi thọ tăng lên, thì việc chuẩn bị thêm nguồn tài chính cho giai đoạn nghỉ hưu trở nên ngày càng cần thiết. Còn đối với thị trường chứng khoán, sự phát triển của quỹ hưu trí có ý nghĩa rất lớn. Nó giúp tạo ra một nguồn vốn dài hạn cho thị trường, làm giảm sự phụ thuộc vào dòng tiền ngắn hạn và nhà đầu tư cá nhân. Khi có thêm các quỹ hưu trí, bảo hiểm, quỹ mở và các nhà đầu tư tổ chức trong nước, thị trường sẽ ổn định hơn, chuyên nghiệp hơn và bớt biến động theo tâm lý đám đông.
Tuy nhiên, tại Việt Nam, mặc dù đã có khung pháp lý là từ năm 2016, theo thống kê của Bộ Tài chính thì quy mô quỹ hưu trí bổ sung tại Việt Nam hiện mới chỉ đạt khoảng 2.200 tỷ đồng với gần 28.500 người tham gia, mức này quá nhỏ so với yêu cầu của một trụ cột thứ hai cho hệ thống hưu trí. Điểm tích cực là Chính phủ đã ban hành Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung, có hiệu lực từ 10/05/2026, thay thế Nghị định 88/2016. Chúng tôi kỳ vọng quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung sẽ có những bước phát triển vượt bậc trong thời gian tới.
Trong bối cảnh, cấu trúc dòng tiền thay đổi, nền kinh tế vĩ mô nhiều thuận lợi và cũng có không ít thách thức như vậy, theo bà, thị trường chứng khoán về dài hạn sẽ có sự phát triển theo hướng nào?
Bà Nguyễn Thị Hằng Nga: Theo đánh giá của tôi, thị trường chứng khoán Việt Nam chắc chắn sẽ tiếp tục phát triển vượt bậc về quy mô, thanh khoản, số lượng nhà đầu tư cũng như số lượng và chất lượng cổ phiếu niêm yết trong giai đoạn sắp tới. Đồng thời, chúng tôi tin tưởng rằng sự lớn mạnh của các nhà đầu tư tổ chức nội địa sẽ ngày càng rõ nét, trở thành bệ đỡ vững chắc giúp thị trường phát triển một cách bền vững. Thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức được tổ chức FTSE Russell xác nhận nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Đây là một dấu mốc lớn, đánh giá sự trưởng thành cả về chất và lượng của thị trường. Tuy nhiên để duy trì phân hạng và tiến tới mục tiêu lớn hơn là thị trường được nâng hạng bởi tổ chức MSCI, quá trình cải cách sẽ tiếp tục phải được thực hiện.
Nếu nhìn dài hạn, tôi không cho rằng câu chuyện chính của thị trường chứng khoán Việt Nam chỉ là VN Index lên bao nhiêu điểm. Câu chuyện quan trọng hơn là thị trường có thể chuyển mình từ một thị trường còn nặng tính cá nhân, ngắn hạn sang một thị trường có chiều sâu hơn, nhiều nhà đầu tư tổ chức hơn, hàng hóa chất lượng hơn và vai trò lớn hơn trong nền kinh tế. Tôi tin tưởng rằng thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
